Reklama

Notariusz odmówił sądowi ujawnienia aktu notarialnego

Sąd potrzebował do sprawy aktu notarialnego zgromadzenia wspólników. Zażądał go od notariusza, ten odmówił. Spór trafił do Sądu Najwyższego.

Aktualizacja: 12.08.2015 10:45 Publikacja: 11.08.2015 18:40

Notariusz odmówił sądowi ujawnienia aktu notarialnego

Foto: Fotolia.com

Akty notarialne zawierają nieraz informacje, których strony wolałyby nie rozpowszechniać, np. dotyczące podziału majątku dorobkowego po rozwodzie czy powodów wydziedziczenia krewnego. Bywają one przydatne w sporze sądowym. Czy jednak sąd może traktować notariusza jak każdego i zażądać ujawnienia dokumentów? O rozstrzygnięcie tej kwestii zwrócił się do Sądu Najwyższego rzeszowski Sąd Okręgowy.

Tajemnica zawodowa

SO rozpatrywał zażalenie Michała Grajnera, notariusza ze Śląska. Rzeszowski Sąd Rejonowy skazał go na 5 tys. zł grzywny za nieuzasadnioną, w ocenie SR, odmowę wydania aktu notarialnego. Akt ów dotyczył zgromadzenia wspólników spółki ze Śląska, pozwanej w Rzeszowie. SR chciał w ten sposób uzyskać dodatkowe informacje.

– Kara jest ważna, ale ważniejsze są zasady. Przecież te informacje SR mógł uzyskać od owej spółki, a jeśli ona mu z jakichś powodów ich nie podaje, to ja jako notariusz nie mogę ujawniać danych dotyczących klienta. Naraziłbym się na zarzut naruszenia tajemnicy notarialnej, a może i na odpowiedzialność odszkodowawczą – mówi „Rzeczpospolitej" Michał Grajner. – Nie chodzi o to, że w ogóle nie dopuszczam przekazania odpisu aktu, ale muszą być spełnione przesłanki określone w prawie o notariacie.

Jego art. 110 § 2 przewiduje, że wypis aktu notarialnego może być wydany także osobom niewskazanym w akcie czy ich następcom prawnym, ale za ich zgodą lub na podstawie postanowienia sądu okręgowego właściwego dla siedziby notariusza.

Dowód od każdego

Sąd Rejonowy powołał się z kolei na art. 111 § 2 prawa o notariacie. Mówi on, że notariusz, ale tylko w przypadkach przewidzianych prawem, przesyła sądom i innym organom państwowym informacje o sporządzonych dokumentach i wypisy tych dokumentów. Wskazał też na korespondujący w jego ocenie art. 248 kodeks postępowania cywilnego. Zgodnie z nim „każdy" obowiązany jest przedstawić sądowi posiadany dokument stanowiący istotny dowód, chyba że zawiera informacje niejawne bądź treści uprawniające daną osobę do odmowy zeznań.

Reklama
Reklama

– Gdyby notariusz był „każdym", to art. 111 § 2 prawa o notariacie, według którego ma on w przypadkach prawem przewidzianych przesyłać sądom dokumenty, byłby zbędny – wskazuje Stefan Jacyno, adwokat z kancelarii Wardyński i Wspólnicy. – A „przypadek prawem przewidziany" to tylko taki, w którym konkretnie na notariusza nakłada się obowiązek przesłania wypisu aktu np. do wójta, gdy potrzebna jest podstawa do wymierzenia opłaty planistycznej. Poza żądaniem stron lub za ich zgodą innej osobie wypis może być wydany tylko na podstawie postanowienia sądu, i to okręgowego! Sąd zatem nie może swoim zarządzeniem dowodowym nakazać sporządzenia wypisu i jego przesłania – podkreśla adwokat.

Sygnatura akt: III CZP 69/15

Opinia dla „Rz"

Marcin Łochowski, sędzia cywilny Sądu Okręgowego Warszawa-Praga

Moim zdaniem przepisy prawa o notariacie o wydawaniu dokumentów nie dotyczą sądu, ale sytuacji, gdy zwraca się o nie jakaś osoba, dla której informacje zawarte w akcie są istotne. Sądy natomiast korzystają z ogólnej regulacji z procedury cywilnej (art. 248 k.p.c.). Jej zastosowanie nie znaczy jednak, że notariusz ma automatycznie żądany akt sądowi wydać, chociaż odmowy nie bywają częste. Notariusz, tak jak bank, nie jest zwolniony z tajemnicy. Uchwała Sądu Najwyższego może wyjaśnić wątpliwości powstające przy stosowaniu tego praktycznego narzędzia dowodowego.

Prawo drogowe
Koniec z masowym oblewaniem kursantów? Pomóc ma nowy system
Nieruchomości
Wróci użytkowanie wieczyste? Rząd ma gotowy projekt
Nieruchomości
Rząd walczy z plagą. Chodzi o hotele dla pracowników
Prawo w Polsce
Taksówkarze chcą większej kontroli nad kierowcami z aplikacji. Co proponują?
Sądy i trybunały
Resort sprawiedliwości szykuje reformę dyscyplinarek sędziowskich. Co się zmieni?
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama