Na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514, z późn. zm.), podatkowi temu podlega nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych, m.in. tytułem zachowku, zapisu lub polecenia testamentowego.

Zgodnie z przepisami Księgi IV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) osoby uprawnione do zachowku, osoby na rzecz, których spadkodawca sporządził zapis w testamencie oraz adresaci polecenia nie nabywają własności rzeczy lub praw majątkowych, wynikających z ww. praw, z chwilą otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy).

Moment śmierci spadkodawcy nie oznacza zatem równoczesnego przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych na inne podmioty tytułem zachowku, zapisu lub polecenia testamentowego. Przeniesienie takie następuje z chwilą wykonania tych praw przez spadkobierców na rzecz uprawnionych osób.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, że [b]nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem zachowku, zapisu lub polecenia, będące przedmiotem opodatkowania w podatku od spadków i darowizn, następuje z chwilą wykonania tych praw.

W tym określonym przypadku moment nabycia własności rzeczy i praw majątkowych pokrywa się z chwilą powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, jednakże są to dwie odrębne kategorie prawne i nie należy ich utożsamiać.[/b]

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629) nowe przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stosuje się do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło po dniu 31 grudnia 2006 r.

[b]Nie ma zatem przeszkód do zastosowania zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn wobec osób, które nabyły rzeczy lub prawa majątkowe w drodze zachowku, zapisu lub polecenia od dnia 1 stycznia 2007 r., nawet w przypadku, gdy spadkodawca zmarł przed tą datą.[/b]

[i] Magdalena Kobos

rzecznik prasowy[/i]