O rozstrzygnięcie tej praktycznej kwestii, dotyczącej relacji transgranicznych, wystąpił Sąd Okręgowy w Gliwicach, do którego trafiła sprawa o odrzucenie spadku, w której spadkodawca mieszkał na stałe w Niemczech i tam zmarł, a osoby należące do ustawowego kręgu spadkobierców mieszkały w Polsce. Kolejno odrzucili spadek. Tego typu sytuacja najczęściej ma miejsce, gdy spadek jest nieduży bądź jego aktywa nie przekraczają długów zostawionych przez spadkodawcę.
Czytaj więcej
Choć 17 sierpnia zmienią się zasady dziedziczenia, dotychczasowe testamenty będą nadal ważne.
Jeśli ktoś odrzuca spadek to w jego miejsce do spadku powołane będą dzieci
W myśl art. 1020 polskiego kodeksu cywilnego spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. To skutkuje najczęściej tym, że w jego miejsce wchodzą jego dzieci.
Czytaj więcej
Do zmiany błędnej decyzji co do odrzucenia lub przyjęcia spadku nie wystarczy powołać się na błąd, ale trzeba wykazać się starannością w badaniu je...
Brak złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku może mieć poważne konsekwencje
W przedmiotowej sprawie następną osobą uprawnioną do dziedziczenia była małoletnia krewna zmarłego, i w jej imieniu oświadczenie o odrzuceniu spadku nie zostało złożone w terminie sześciu miesięcy. Tymczasem brak takiego oświadczenia w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli spadkobierca odpowiada za długi do wartości czynnej spadku. Możliwe jest jednak w określonych sytuacjach uchylenie się od skutków niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, m.in. gdy zaniechanie nastąpiło pod wpływem błędu lub groźby. Ale nie wystarczy samo oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia, czy jak tutaj jego braku. Wymaga to jeszcze zatwierdzenia przez sąd. W związku z tym uchybieniem ojciec dziewczynki – jako jej przedstawiciel ustawowy – wniósł do sądu polskiego o zatwierdzenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Czytaj więcej
Sąd Najwyższy przesądził, jakiego kuratora dla nieobecnego spadkobiercy ma powołać sąd, aby mógł zadecydować, czy przyjmuje spadek, czy go odrzuca.
Polski sąd miał wątpliwości czy jest kompetentny do załatwienia sprawy
Jednak sąd powziął wątpliwość, czy ma on tylko kompetencję (jurysdykcję) do przyjęcia oświadczenia o odrzuceniu spadku, czy może też przyjąć oświadczenie zmierzające do uchylenia się od skutków niezłożenia oświadczenia w terminie. Chodziło tu o art. 13 rozporządzenia nr 650/2012 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia. Wątpliwości sądu polskiego wzięły się stąd, że stosownie do ogólnej reguły wynikającej z art. 4 rozporządzenia, jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku po zmarłym, który miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci miał na terenie Niemiec, mają sądy niemieckie, a wyjątkowo sądy polskie posiadają jurysdykcję do przyjęcia oświadczenia o odrzuceniu spadku od osób mających miejsce zwykłego pobytu w Polsce.
Czytaj więcej
Kto dziedziczy w razie zgubienia pisemnego testamentu? Wyrok SN wskazuje, że warto utrwalić go np. w formie zdjęcia.
Polski sąd może tylko przyjmować oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku
Zdaniem Trybunału, jurysdykcja przewidziana w art. 13 ww. rozporządzenia ma charakter dodatkowy względem jurysdykcji sądów państwa członkowskiego, w którym dana sprawa spadkowa jest lub będzie rozpatrywana, a co za tym idzie, ograniczona jest do sytuacji, w których rola sądu sprowadza się do odebrania oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
Sygnatura sprawy C-57/24
