Projekt Karola Nawrockiego. Kary więzienia dla sędziów i wyrzucanie ich z zawodu

– W związku z postępującym rozkładem wymiaru sprawiedliwości, tak jak wcześniej zapowiadałem, przedstawiam własny projekt ustawy o przywróceniu prawa do sądu oraz rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oparty na trzech konkretnych zasadach: bezstronności sądów, niepodważalności orzeczeń, potwierdzenia statusu prawidłowo nominowanych sędziów – oświadczył w czwartek prezydent Karol Nawrocki tuż po zawetowaniu rządowej reformy KRS, która miała odebrać Sejmowi kompetencję wyboru sędziów-członków Krajowej Rady Sądownictwa i przywrócić to uprawnienie środowisku sędziowskiemu.

Treść tego projektu pojawiła się jeszcze tego samego dnia na stronie prezydenta. Liczy on 26 artykułów, 37 stron uzasadnienia i rozpoczyna go patetyczna preambuła. Zaraz potem pojawiają się liczne zakazy i ograniczenia, które proponowane przepisy nakładają na sędziów i asesorów sądowych.

Czytaj więcej

Sądy i trybunały

Prezydent wetuje reformę Krajowej Rady Sądownictwa. Proponuje własny projekt i mówi o referendum

Prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, która miała...

Sędziowie pod presją. Zakaz kwestionowania neosędziów, neoKRS czy Trybunału Konstytucyjnego

Wedle projektu nie mogą oni kwestionować konstytucji, obowiązujących ustaw, które regulują ustrój sądownictwa i procedurę powołania sędziów. – Sędzia i asesor sądowy nie mogą kwestionować istnienia konstytucyjnych organów państwa, podważać ich kompetencji i umocowania. (…) Nie mogą kwestionować orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego ani podważać ich istnienia lub skuteczności – głosi projekt.

Prezydent chce także zakazu dokonywania oceny skuteczności uchwał podejmowanych przez tzw. neoKRS, pomijania ich i uznawania za nieważne. Niedopuszczalne ma być bowiem ustalanie legalności powołania sędziego i uchylenie albo pominięcie orzeczenia z uwagi na wadliwość statusu sędziego. Oznacza to zablokowanie możliwości przeprowadzania tzw. testów bezstronności sędziego. Rozwiązanie to wprowadzono za czasów PiS pod naciskiem organów europejskich.

Co więcej, ustawa ma unieważnić orzeczenia, których podstawą jest kwestionowanie albo ocena statusu sędziego, w tym decyzję o wyłączeniu sędziego od rozpatrywania sprawy. Nieważne i pozbawione skutków prawnych mają być też rozstrzygnięcia i czynności sędziów „wydane z naruszeniem ustaw regulujących właściwość izb Sądu Najwyższego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego”.

Oprócz licznych zakazów projekt prezydenta zawiera też surowe kary za ich złamanie. Niektóre są szczególnie dotkliwe. – Umyślna odmowa wykonywania wymiaru sprawiedliwości jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska sędziowskiego – głosi jeden z przepisów. Zgodnie z nim sędziowie mają być automatycznie usuwani z zawodu za odmowę zasiadania w składzie z tzw. neosędzią, kwestionowanie orzeczeń z uwagi na wadliwe powołanie sędziego, czy wyłączanie z tego powodu innego sędziego.

Nawet 10 lat więzienia dla sędziów. Karol Nawrocki chce kar za wydawanie orzeczeń

– Funkcjonariusz publiczny, który w zakresie swoich obowiązków albo uprawnień zawodowych lub służbowych, uporczywie kwestionuje konstytucyjne lub ustawowe uprawnienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunału Konstytucyjnego, Krajowej Rady Sądownictwa oraz Trybunału Stanu lub wydawane przez te organy akty lub orzeczenia lub dokonywane przez te organy inne konstytucyjne lub ustawowe czynności, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5 – proponuje prezydent. To jednak nie wszystko. Sędziom będzie bowiem groziła kara od roku do 10 lat więzienia, jeśli będą popełniać te czyny w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Kara od pół roku do 5 lat pozbawienia wolności ma być też wymierzana sędziom za uporczywe podważanie statusu innych sędziów, przeprowadzanie tzw. testów bezstronności czy kwestionowanie procedury powołań sędziowskich.

Czytaj więcej

Opinie Prawne

Szymaniak: Zastraszyć a resztę przekupić, czyli atomowa wersja ustawy kagańcowej

W projekcie Karola Nawrockiego nie ma niczego, co by choćby o milimetr przybliżało nas do rozwiąz...

Zgodnie z projektem na wniosek strony postępowania każdy sędzia będzie zobowiązany do złożenia pisemnego oświadczenia o członkostwie w zrzeszeniach, stowarzyszeniach, fundacjach czy partii politycznej. W tym ostatnim przypadku przed powołaniem na urząd. Co ważne proponowane przepisy zakazują sędziom przynależności do stowarzyszeń, w których statucie znajduje się obowiązek podporządkowania się jego członków uchwałom organów lub władz tego zrzeszenia. Oznacza to, że sędziowie nie mogliby należeć do Iustitii, największego stowarzyszenia sędziowskiego w Polsce.