Reklama

Jak zorganizować prawybory do KRS? Prezesi sądów apelacyjnych ujawniają szczegóły

Prezesi niemal wszystkich sądów apelacyjnych w Polsce zaapelowali do sędziów o udział w tzw. prawyborach do Krajowej Rady Sądownictwa. Ich zdaniem to jedyna droga do wyprowadzenia polskiego sądownictwa z impasu.

Publikacja: 16.02.2026 14:19

Krajowa Rada Sądownictwa

Krajowa Rada Sądownictwa

Foto: PAP/Radek Pietruszka

Z tego artykułu się dowiesz:

  • Jakie przesłanki skłoniły prezesów sądów apelacyjnych do poparcia prawyborów do Krajowej Rady Sądownictwa?
  • Jakie zmiany legislacyjne rozważane są w kontekście reformy Krajowej Rady Sądownictwa?
  • Na czym polega proponowany plan prawyborów do KRS według prezesów sądów apelacyjnych?
  • Jakie są argumenty za i przeciw przeprowadzaniu prawyborów wśród sędziów?
  • Jak mają być przeprowadzone głosowania sędziów w ramach prawyborów?

Zbliża się koniec kadencji Krajowej Rady Sądownictwa, której sędziowska część została wybrana przez posłów. Jej kadencja upływa 11 maja i do tego czasu należy wybrać nowy skład Rady. Przed kilkoma dniami ruszyła procedura wyboru nowych członków KRS na podstawie obecnych, kwestionowanych przepisów. Sposób jej ukształtowania przez Sejm jest bowiem powodem podważania legalności tego organu nie tylko przez prawników i polityków, ale także przez sądy polskie i europejskie.

Reforma KRS na stole prezydenta Karola Nawrockiego. Rząd ma plan B

Receptą ma być nowelizacja ustawy o KRS, która odbiera Sejmowi kompetencję wyboru sędziów-członków Rady i przywraca to uprawnienie środowisku sędziowskiemu. Reforma ta trafiła na biurko Karola Nawrockiego 5 lutego. Prezydent nie podjął jeszcze ostatecznej decyzji w tej sprawie, jednak na jego podpis raczej nie ma co liczyć. W konsekwencji rządzący od kilku miesięcy mówią o planie B na KRS, czyli swoistych prawyborach wśród sędziów.

Czytaj więcej

Sejm tylko potwierdzi wybór sędziów do KRS? Zbigniew Bogucki: absurdalna koncepcja

Pomysł ten sprowadza się do przeprowadzenia, w założeniu, powszechnych, przejrzystych i reprezentatywnych wyborów wśród wszystkich sędziów w Polsce i wyłonieniu w ten sposób 15 kandydatów na członków KRS, których wybór w oparciu o obowiązujące przepisy zatwierdzi w głosowaniu Sejm.

Reklama
Reklama

Ideę prawyborów poparli w poniedziałek prezesi niemal wszystkich polskich sądów apelacyjnych. W stanowisku podpisanym przez 10 z 11 prezesów sądów apelacyjnych stwierdzili, że w przypadku prezydenckiego weta prawybory do KRS są jedyną realną możliwością wyjścia z obecnego impasu.

Prezesi sądów apelacyjnych za prawyborami. „Jedyna droga do wyjścia z impasu”

- Jakkolwiek sam wybór sędziowskich członków KRS byłby dokonany przez polityków, to akceptacja przez Sejm wskazań wszystkich sędziów spowoduje, iż tak ukształtowany organ spełniałby standardy konstytucyjne i dawałby gwarancję niezależności od władz politycznych – przekonują prezesi sądów.

Ich zdaniem legitymacja tak powołanej KRS wymaga jednak powszechnego udziału wszystkich sędziów w pełni demokratycznym, transparentnym i uczciwym procesie. - W związku z tym apelujemy do wszystkich sędziów o udział w opiniowaniu kandydatów. Brak powszechności udziału w oczywisty sposób tworzyć będzie ryzyko dalszego kwestionowania Rady, a tym samym cel ukształtowania tego organu w sposób odpowiadający standardowi konstytucyjnemu nie zostanie osiągnięty. (…) Przy pełnej świadomości związanych z tym projektem ryzyko, podejmijmy próbę wzięcia odpowiedzialności za funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości – zachęcają prezesi.

Zadeklarowali przy tym dołożenie wszelkich starań, aby prawybory były transparentne i uczciwe.

Co ważne prezesi zaproponowali też plan i przebieg tej swoistej preselekcji. Ich zdaniem jeszcze przed rozpoczęciem procesu akceptację wobec takiego sposobu wyboru członków KRS powinien zadeklarować Sejm.

Czytaj więcej

„Prawybory” do KRS. Czy czeka nas jeszcze większy bałagan w sądach?
Reklama
Reklama

Jak zorganizować prawybory do KRS? Prezesi sądów apelacyjnych mają plan

W prawyborach sędziowie będą oddawali głosy na osoby spośród wszystkich zgłoszonych marszałkowi Sejmu kandydatów, a każdemu sędziemu będzie przysługiwało 15 głosów.

Do głosowania ma dojść na zwołanych na ten sam dzień zgromadzeniach sędziów we wszystkich sądach i wedle takiej samej procedury. Protokoły z wynikami będą jawne i zostaną przesłane drogą służbową prezesom sądów apelacyjnych. W tych ostatnich sądach utworzone zostaną komisje, które zlicza głosy z całej apelacji. Procedurę zakończy przesłanie tych wyników marszałkowi Sejmu i ich publikacja na stronach internetowych sądów apelacyjnych.

- Apelujemy o udział w tak zakreślonej procedurze. Powołanie KRS z zachowaniem standardu konstytucyjnego otworzy drogę do wznowienia konkursów na urząd sędziego i stanie się ważnym krokiem w odbudowie korpusu sędziowskiego. Zaproponowane rozwiązanie stanowi aktualnie jedyną realną drogę do osiągnięcia tego celu – stwierdzili prezesi sądów.

Pod stanowiskiem tym brakuje podpisu prezesa Sądu Apelacyjnego w Łodzi Sławomira Lermana, który na to stanowisko został powołany jeszcze za czasów rządów PiS.

Pomysł prawyborów jest popierany przez resort sprawiedliwości i część środowiska sędziowskiego, w tym największe stowarzyszenie sędziów „Iustitia”. Rozwiązanie to ma jednak też licznych przeciwników, w tym I prezes Sądu Najwyższego Małgorzatę Manowską. - To jest pomysł niezgodny z prawem, bez podstawy w obowiązujących przepisach i ograniczający prawa wyborcze – twierdzi Manowska. Deklaruje przy tym, że niw weźmie udział w prawyborach do KRS, które jej zdaniem dyskryminują sędziów i ograniczają ich prawa.

Czytaj więcej

Małgorzata Manowska dla „Rz”: Mam żal do polityków za to, co zrobili z Polską
Nieruchomości
Sąsiad chce zwrotu pieniędzy za płot? Ważne są dwie kwestie
Prawo drogowe
Sąd: odstawienie prawej nogi to błąd eliminujący kierowcę
Praca, Emerytury i renty
1978,49 zł renty z ZUS od 1 marca. Te choroby uprawniają do świadczenia
Praca, Emerytury i renty
13. emerytura nie dla każdego. Ci seniorzy nie otrzymają świadczenia
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama