Maciej Taborowski: co grozi za niewykonanie prejudycjalnego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE

Rz: Co grozi za niewykonanie prejudycjalnego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE?

Maciej Taborowski: To specyficzna sytuacja, bo Trybunał w tym postępowaniu jedynie interpretuje prawo unijne, a potem sąd krajowy orzeka, czy prawo polskie jest zgodne z przepisami UE. Trybunał tego nie stwierdza.

Czytaj także: Polska zapłaci za niewykonanie wyroku TSUE

Są jednak sprawy o niewykonanie wyroku prejudycjalnego.

Tak, ale finansowych sankcji nie da się nałożyć od razu, jak po wyroku w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej. Najpierw Komisja będzie musiała wszcząć postępowanie z art. 258 TFUE i dopiero niewykonanie wyroku TSUE w tym trybie może skończyć się sankcjami. Może to trwać wiele lat. Przed TSUE zawisła właśnie sprawa ze skargi Komisji przeciw Francji za niewykonanie wyroku prejudycjalnego z 2011 r. Po siedmiu latach wciąż nie można nałożyć sankcji.

Czy są możliwe inne sankcje?

Tak. Niewykonanie wyroku prejudycjalnego może ułatwić poszkodowanym dochodzenie odszkodowania od Polski, bo można je uznać za istotne naruszenie prawa unijnego np. wobec sędziego, który został wbrew prawu UE wysłany w stan spoczynku.

Sąd Najwyższy zawiesił stosowanie przepisów ustawy o wieku emerytalnym sędziów, co zaskarżył prokurator generalny do Trybunału Konstytucyjnego.

Zaskarżył określony sposób rozumienia art. 755 k.p.c. Spodziewany jest zakresowy wyrok TK, że wyinterpretowanie z tego artykułu możliwości zawieszania przepisów ustawy krajowej jest niekonstytucyjne. Nawet jednak jeśli TK orzeknie niekonstytucyjność, niczego to nie zmieni, a zabezpieczenie nie zniknie.

Dlaczego?

Bo według orzecznictwa TSUE wyrok TK będzie mógł zostać pominięty przez Sąd Najwyższy, jeżeli zmusi go do postępowania niezgodnego z prawem unijnym. A możliwość zawieszenia stosowania ustawy wynika jednoznacznie wprost z prawa UE orzecznictwa TS i zasady skutecznej ochrony sądowej.