Kodeks pracy gwarantuje rodzicom korzystającym z urlopu wychowawczego tzw. szczególną ochronę trwałości stosunku pracy, która przekłada się na zakaz rozwiązania lub wypowiedzenia im umowy o pracę. Obowiązuje on – zgodnie z art. 186

1

§ 1 k.p. – od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia jego zakończenia. Taką ochroną objęty jest też rodzic, który składa podanie o obniżenie mu etatu na czas, w którym mógłby korzystać z urlopu wychowawczego. Przy czym zakaz rozwiązania czy wypowiedzenia umowy trwa wówczas do dnia powrotu do wcześniejszego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy.

Spóźnione podanie...

Wniosek u urlop wychowawczy nie daje jednak ochrony rodzicowi, który go złożył już po tym, gdy pracodawca wręczył mu oświadczenie o rozwiązaniu umowy albo o jej wypowiedzeniu. Zatrudnienie ustaje wówczas w terminie wynikającym z tej czynności.

... wyjątek od reguły...

Zakaz wypowiedzenia czy rozwiązania umowy o pracę z osobą przebywającą na urlopie wychowawczym nie jest jednak bezwzględny. W niektórych sytuacjach ochrona zatrudnienia rodzica jest znacznie ograniczona.

Z osobą korzystającą z urlopu wychowawczego można rozwiązać umowę o pracę w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Dopuszczalne jest to również z przyczyn uzasadniających zakończenie współpracy bez wypowiedzenia z winy podwładnego w trybie art. 52 k.p., tj. w przypadku:

- ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych,

- popełnienia w czasie trwania umowy przestępstwa uniemożliwiającego jego zatrudnianie na dotychczasowym stanowisku, jeżeli jest ono oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem, a także

- zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na danym stanowisku.

Autopromocja
Subskrybuj nielimitowany dostęp do wiedzy

Unikalna oferta

Tylko 5,90 zł/miesiąc


WYBIERAM

Istotne jest jednak, że pracodawca ma tylko miesiąc na podjęcie decyzji o rozwiązaniu umowy z winy pracownika. Termin ten biegnie od dnia, kiedy dowiedział się o okolicznościach uzasadniających tzw. dyscyplinarkę. Pod pojęciem miesiąca należy przy tym rozumieć 30 dni, licząc od dnia powzięcia wiadomości przez osobę uprawnioną do składania oświadczeń woli w imieniu pracodawcy do czasu dotarcia oświadczenia do pracownika w sposób umożliwiający mu zapoznanie się z jego treścią.

...albo redukcje grupowe

Dodatkową możliwość rozwiązania umowy o pracę z rodzicem korzystającym z urlopu wychowawczego mają większe zakłady, które zatrudniają co najmniej 20 pracowników i w związku z tym muszą stosować ustawę z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (tekst jedn. DzU nr 90, poz. 844 ze zm.). W świetle uchwały Sądu Najwyższego z 15 lutego 2006 r. (II PZP 13/05) podstawą do zwolnienia pracownika-rodzica może być art. 10 ust. 1 i 2 tej ustawy, gdy w firmie dochodzi np. do zmian organizacyjnych polegających na likwidacji stanowiska pracy.

Ma to zastosowanie również w przypadku zwolnień indywidualnych. Z treści art. 10 ust. 1 ustawy wynika bowiem jednoznacznie, że dopuszczalne jest zwolnienie mniejszej liczby pracowników niż określona w art. 1, jeżeli przyczyny niedotyczące podwładnego stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie. Przy czym – zgodnie z ugruntowaną już linią orzeczniczą – ten warunek jest spełniony, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiłoby bez zaistnienia tej przyczyny. To, że dodatkowo wystąpiły również inne powody, pozostaje bez znaczenia, jeżeli zakończenie współpracy byłoby nieuzasadnione bez zaistnienia przyczyny niezależnej od rodzica.

Szansa na obronę

Pracownikowi, z którym rozwiązano umowy o pracę w czasie trwania urlopu wychowawczego, przysługuje roszczenie o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy albo o odszkodowanie.