W ostatnim czasie w mediach pojawiły się doniesienia o kolejnych obiektach naukowych oraz istotnych projektach badawczych, które w przyszłym roku mają nie otrzymać publicznego finansowania. W piątek Marcelina Zawisza poinformowała za pośrednictwem mediów społecznościowych, że udała się do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z kontrolą w tej sprawie. Jak przekazała posłanka Razem, chciała ona „uzyskać pełną listę wniosków na infrastrukturę badawczą, które nie otrzymały dofinansowania”. Co wynika z działań Zawiszy?
Czytaj więcej
– Za chwilę obudzimy się w Polsce, w której trzeba ogłaszać zbiórki w internecie, żeby utrzymać laboratoria naukowe – ostrzegł Adrian Zandberg. Par...
Ilu projektom naukowym odmówiono finansowania na 2026 r.? Jest lista
W wyniku swojej kontroli posłanka partii Razem uzyskała listę 241 projektów, którym odmówiono finansowania na 2026 r.. Zawisza w serwisie X zamieściła ich listę. Ich trzyletnie finansowanie – o co wnioskowały instytucje naukowe – kosztowałoby łącznie 520 mln zł.
Zawisza opublikowała także listę wniosków, które dostały finansowanie – ta liczy 18 pozycji na łączną kwotę 170 mln zł.
Do sprawy odnieśli się także inni politycy partii Razem, w tym Adrian Zandberg. – To nie może wyglądać tak, że naukowcy co roku muszą bronić podstawowych narzędzi swojej pracy. Za chwilę obudzimy się w Polsce, w której trzeba ogłaszać zbiórki w internecie, żeby utrzymać laboratoria naukowe – podkreślił w Sejmie.
– Nie płacić naukowcom godnych pieniędzy, zwijać projekty naukowe, pozostać jedynie montownią i magazynem Europy. Rząd Tuska na pełnej wdraża doktrynę Mentzena – zaznaczył rzecznik ugrupowania Mateusz Merta.
Za sytuację politycy Razem obwiniają niewystarczające środki na naukę w kolejnych budżetach państwa. Podczas debaty budżetowej w Sejmie Zandberg zapowiadał, że jego ugrupowanie złoży w tej sprawie stosowne poprawki.
Czytaj więcej
– Polska może być postrzegana jako partner technologiczny, a nie tylko jako klient – mówi w podcaście „Rzecz w tym” Sławosz Uznański-Wiśniewski, as...
Partia Razem walczy o polską naukę. „Radio-obserwatorium pod Toruniem to początek problemu”
Partia Razem już wcześniej domagała się ujawnienia pełnej listy infrastruktury naukowej zagrożonej likwidacją. Adrian Zandberg skomentował między innymi doniesienia w sprawie radioteleskopu w Piwnicach pod Toruniem, należącego do Uniwersytetu Mikołaja Kopernika – największego tego typu instrumentu w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej, działającego nieprzerwanie od 1994 r. i uczestniczącego w międzynarodowych projektach badawczych w ramach sieci VLBI. Pozwala on łączyć obserwacje z całego świata w „wirtualny radioteleskop” wielkości Ziemi, co umożliwia niezwykle precyzyjne badania radioastronomiczne. Choć pięć lat temu przeszedł on gruntowny remont i może pracować kolejne dekady, jego dalsze funkcjonowanie stanęło pod znakiem zapytania po tym, jak Ministerstwo Nauki po raz pierwszy od 30 lat odrzuciło wniosek o niemal 2 mln zł dofinansowania na lata 2025-2027 mimo bardzo dobrej oceny aparatury.
– Ta awantura wokół radio-obserwatorium pod Toruniem to nie jest koniec, to jest dopiero początek problemu. Przygniatająca większość wniosków o finansowanie infrastruktury badawczej, narzędzi badawczych, których używają polscy naukowcy, nie ma w tym momencie finansowania – zaznaczał Zandberg.
Współprzewodniczący partii Razem podkreślał, że domaga się ujawnienia pełnej listy infrastruktury naukowej zagrożonej likwidacją. – Jest też rzecz, którą trzeba zrobić już, tu i teraz. Razem domaga się od ministerstwa nauki, żeby ujawniło listę elementów infrastruktury naukowej, które są w tym momencie zagrożone likwidacją przez brak finansowania – mówił. – Tak, żebyśmy mogli w uczciwy sposób porozmawiać o tym, w jaki sposób to niedofinansowanie nauki (...) odbije się na potencjale naukowym i rozwojowym naszego kraju. To jest absolutne minimum – podkreślał.
Po nagłośnieniu sprawy przez media, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapewniło, że „nie ma mowy o odrzuceniu wniosku dotyczącego toruńskiego radioteleskopu”. Do sprawy odniósł się też premier Donald Tusk, który na konferencji prasowej zapowiedział, że „radioteleskop w Toruniu dostanie do końca roku finansowanie”. Jednak według Zandberga poważne trudności dotykają wielu dziedzin nauki. Wynikają one „z tego, że ktoś postanowił na siłę zaoszczędzić kosztem nauki, kosztem badań, kosztem rozwoju, nie patrząc na to, jakie będą koszty tych pozornych oszczędności”.
