W ubiegłym tygodniu wiceministrowi funduszy i rozwoju regionalnego Jackowi Żalkowi zabrano pełnomocnictwa do nadzoru nad Narodowym Centrum Badań i Rozwoju – chodzi przede wszystkim o decyzje personalne. Zwolniona została również kojarzona z Żalkiem wicedyrektor instytucji Hanna Strykowska, która w listopadzie objęła to stanowisko – dowiedziała się „Rz”. Minister funduszy i polityki regionalnej Grzegorz Puda zlecił nowemu dyrektorowi powołanemu zaledwie kilka dni temu, dr. Jackowi Orłowi, audyt w instytucji. Kontrola obejmuje nie tylko konkurs „Szybka ścieżka – Innowacje cyfrowe”, gdzie – jak ujawnił dziennikarz Radia Zet Mariusz Gierszewski – grant w wysokości blisko 55 mln zł otrzymał 27-latek z Gdańska, który kilka dni wcześniej założył firmę.
Według naszych informacji audyt – weryfikacja firm, wniosków i ocen – dotyczy co najmniej kilkunastu firm, które miały być „forowane” w NCBiR w tym programie o kapitale ponad 800 mln zł. – Pracownikom i ekspertom się nie podobało, że są jakieś sugestie „z góry”. Dyrektor Paweł Kuch również był na to odporny. Z tego powodu, choć startował w konkursie na dyrektora NCBiR, nie został wybrany – opowiada nam nasze źródło.
Dr Paweł Kuch pełnił obowiązki dyrektora NCBiR od sierpnia 2022 r. Mógł być nim tylko przez pół roku – resort musiał w styczniu ogłosić konkurs na stanowisko. Ale wcześniej, jak ujawniła „Rz”, wiceminister Żalek zmienił zasady powoływania dyrektora i zastępcy, dając sobie prawo odmowy mianowania dyrektora wybranego przez komisję konkursową.
Czytaj więcej
"Jak ocenia Pani/Pan sprawę tzw. Willi plus - przekazanie przez resort edukacji 40 mln zł organizacjom pozarządowym, z których niektóre, za przekaz...
Resort ministra Pudy nie odpowiedział nam na pytania o ten konkurs. Co udało nam się ustalić? Kandydatów było czterech: Paweł Kuch, Aleksander Mazurek, Adam Januszko i Jakub Pawlikowski. Według naszych informacji promowanym przez Żalka kandydatem był ten ostatni i to on został wskazany przez komisję konkursową jako zwycięzca (NCBiR poinformował o tym w komunikacie 14 lutego). Ale – co potwierdziliśmy w dwóch niezależnych źródłach – pięć dni wcześniej minister Puda zabrał wiceministrowi Żalkowi możliwość jego powołania. I wskazał na p.o. dyrektora osobę z zewnątrz – dr. Jacka Orła. – W ministerstwie były wątpliwości co do rzetelności tego konkursu. Puda wybrał więc na p.o. zupełnie nową osobę, dr. Jacka Orła, który ma zagwarantować niezależność audytu – opowiada nam informator.
Z kolei w ubiegłym tygodniu, po zaledwie dwóch miesiącach pracy, odwołano ze stanowiska wicedyrektora NCBiR Hannę Strykowską, która pod koniec listopada 2022 wygrała konkurs na drugiego zastępcę dyrektora NCBiR – powołał ją wiceminister Żalek. Centrum nie odpowiedziało nam na pytania o powody zwolnienia Strykowskiej.
Czytaj więcej
Po przeprowadzeniu kontroli w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju posłowie Michał Szczerba i Dariusz Joński żądają unieważnienia konkursu "Szybka ści...
Według naszych informacji dr Paweł Kuch, zanim został odwołany, miał złożyć dwa zawiadomienia do prokuratury w związku z dwoma wątpliwymi grantami. Miał o tym poinformować także w piśmie do resortu. – Takie zawiadomienie z NCBiR jeszcze do nas nie trafiło – mówi prok. Aleksandra Skrzyniarz, rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Warszawie.
We wtorek posłowie KO Dariusz Joński i Michał Szczerba po kontroli poselskiej w NCBiR ujawnili, że nie tylko ogromna dotacja firmy z Gdańska budzi wątpliwości. Druga, z Białegostoku, otrzymała aż 123 mln zł. Te dwie firmy otrzymały aż 23 proc. całego projektu. – Będziemy żądali unieważnienia konkursu – zapowiedział Joński.
We wtorek wieczorem nowy dyrektor NCBiR Jacek Orzeł wydał oświadczenie, w którym napisał, że w „Centrum podjęto szereg działań prawnych zmierzających do weryfikacji podmiotów, które złożyły wnioski o dofinansowanie w ramach ogłoszonego konkursu”, a z dwoma wątpliwymi podmiotami nie podpisano jeszcze umów. Minister Grzegorz Puda zdecydował również o wszczęciu kontroli prawidłowości przeprowadzenia konkursu.
Wiceminister Jacek Żalek odmówił „na tym etapie” rozmowy z „Rzeczpospolitą”.
