Koniec z anonimowym przeglądaniem ksiąg wieczystych. Rykoszetem dostaną notariusze

Ministerstwo Sprawiedliwości uznało, że dane dotyczące nieruchomości powinny być lepiej chronione i przygotowało projekt nowelizacji ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zmienia on zasady dostępu do rejestru ksiąg wieczystych (KW) przez wprowadzenie uwierzytelnionej weryfikacji użytkowników. Każda. Każda osoba, która zechce sprawdzić treść KW będzie musiała potwierdzić swoją tożsamość – stacjonarnie. w punkcie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, legitymując się dowodem tożsamości lub online, logując się przez Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej poprzez np. profil zaufany.

Notariusze, choć zgadzają się z ministerstwem, że dane z KW powinny być lepiej chronione, to uważają, że obowiązek uwierzytelniania tożsamości nie powinien dotyczyć osób wykonujących zawód zaufania publicznego i urzędników państwowych. 

Czytaj więcej

Nieruchomości

Rząd chce ukrócić handel danymi z ksiąg wieczystych. Jest zapowiedź ustawy

Dostęp do elektronicznych ksiąg wieczystych będzie możliwy po zalogowaniu się profilem zaufanym a...

Notariusze potrzebują łatwego dostępu do ksiąg wieczystych

– Aby zapoznać się z treścią księgi wieczystej notariusze każdorazowo musieliby logować się do węzła krajowego w celu identyfikacji. Podobną drogę zapoznania się z treścią księgi wieczystej przechodziliby pracownicy kancelarii, w tym aplikanci notarialni. Takie rozwiązanie znacznie skomplikuje możliwość codziennego i wielokrotnego przeglądania ksiąg wieczystych, a co za tym idzie zmniejszy bezpieczeństwo obrotu – mówi notariusz Tomasz Karłowski, prezes Rady Izby Notarialnej w Warszawie.

– Nieprzerwany i aktualny dostęp do danych z ksiąg wieczystych jest podstawowym narzędziem pracy notariusza i gwarancją bezpieczeństwa stron. Zazwyczaj sprawdzamy kilkanaście, nawet do kilkudziesięciu razy dziennie treść ksiąg wieczystych. Każde ograniczenie tego dostępu, w tym obowiązek wielokrotnego logowania przez Węzeł Krajowy przed każdorazowym sprawdzeniem treści księgi wieczystej, spowolni czynności notarialne, zwiększy ryzyko błędów i obniży bezpieczeństwo obrotu – dodaje notariusz Daniel Drążkiewicz, członek Krajowej Rady Notarialnej.

Poseł Jacek Tomczak (PSL), który zawiesił prowadzenie kancelarii notarialnej, zgadza się z oceną kolegów po fachu.

– Jako wiceprzewodniczący komisji ds. deregulacji oceniam to rozwiązanie jako nadmiarowe. Nie widzę powodu, by osobom zaufania publicznego, które muszą spełniać wysokie standardy ustanowione przez ustawodawcę, tak utrudniać pracę. Dla notariuszy musi być osobna ścieżka dostępu do KW – uważa poseł Tomczak.

Daniel Drążkiewicz zauważa, że notariusze już dziś przy składaniu wniosków wieczystoksięgowych korzystają z ministerialnego systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych (EKW), do którego logują się certyfikatem zawodowym wydanym przez ministra sprawiedliwości. System ten rejestruje każdą czynność i zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa bez potrzeby wielokrotnego uwierzytelniania.

Dlatego zamiast wprowadzać obowiązek dodatkowego logowania przez węzeł krajowy, zasadniejsze byłoby, zdaniem naszych rozmówców, rozszerzenie funkcjonalności EKW o możliwość przeglądania ksiąg nie tylko przez notariuszy, ale także pracowników kancelarii notarialnych, w tym aplikantów notarialnych.

Czytaj więcej

Nieruchomości

Kiedy można domagać się drogi koniecznej? Ważny wyrok Sądu Najwyższego

Samo wydzielenie geodezyjne działki z nieruchomości, bez ustanowienia dla niej odrębnej księgi wi...

Banki będą miały trudniejszy dostęp do ksiąg wieczystych

Tomasz Karłowski uważa, że projektowane rozwiązanie utrudni codzienną pracę nie tylko notariuszom, ale wielu instytucjom publicznym.

– Przykładowo, urzędnicy zajmujący się sprawami meldunkowymi czy geodezyjnymi byliby zobowiązani do korzystania ze swoich prywatnych profili zaufanych przy każdorazowym wglądzie do księgi wieczystej w ramach obowiązków służbowych (np. przy wydawaniu zaświadczenia o zameldowaniu). Takie rozwiązanie jest nieefektywne i problematyczne z punktu widzenia organizacji pracy setek urzędów w kraju – tłumaczy prezes Karłowski.

Rozczarowania nowym sposobem dostępu do danych KW nie kryje też Związek Banków Polskich.

– Niezbędne jest umożliwienie bankom masowego wyszukiwania ksiąg wieczystych z możliwością zautomatyzowanego pobierania danych, bez wymogu każdorazowego uwierzytelnienia się przez osoby fizyczne. Bank nie może zobowiązać pracowników do wykorzystywania swoich numerów PESEL do uwierzytelniania się w systemie. Sprawna weryfikacja danych z EKW przekłada się na płynność procesów kredytowych i ich bezpieczeństwo. Od lat zabiegamy, by ułatwić nam dostęp do treści KW, a to rozwiązanie go utrudnia – mówi dr Jacek Furga, przewodniczący Komitetu ds. Finansowania Nieruchomości ZBP.

Zdaniem naszych rozmówców MS powinno zapewnić urzędnikom, instytucjom i zawodom zaufania publicznego odrębną, uproszczoną ścieżkę uwierzytelniania.

Czytaj więcej

W sądzie i w urzędzie

mObywatel otworzy nam księgi wieczyste i KRS

Każdy właściciel nieruchomości będzie mógł samodzielnie pobrać dokumenty elektroniczne z Centraln...

Ministerstwo Sprawiedliwości broni nowelizacji ustawy o księgach wieczystych

Ministerstwo Sprawiedliwości, pytane przez „Rzeczpospolitą” o stanowisko wobec obaw zgłoszonych przez notariuszy, nie podziela ich zastrzeżeń.

„Uwierzytelnianie za pomocą środka identyfikacji elektronicznej przyłączonego do węzła krajowego jest procesem szybkim, który nie stwarza użytkownikom żadnych trudności. Po uwierzytelnieniu dalsze czynności w przeglądarce centralnej bazy danych ksiąg wieczystych odbywać się będą w taki sam sposób jak obecnie. (…) Notariusz będzie mógł przeglądać księgi wieczyste tak jak dotychczas, jedynie będzie czynić to jako użytkownik uwierzytelniony za pomocą certyfikatu. Przeglądarka ksiąg wieczystych dostępna będzie dla użytkowników całą dobę (z wyjątkiem koniecznych przerw technicznych, tak jak obecnie), co oznacza, że w żaden sposób ryzyko nieaktualności danych nie zostanie zwiększone” – odpowiada MS. Resort uważa, że wbrew obawom notariuszy, uwierzytelnienie nie wpłynie na wydłużenie procesu dokonywania czynności notarialnych. Dlatego obawy dotyczące zwiększenia ryzyka błędów i obniżenia bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami uważa za niezasadne.

Czytaj więcej

Zawody prawnicze

Księgi wieczyste - notariusze nie mogą kwestionować wydruku z e-księgi

Notariusze i banki nie mogą kwestionować wydruku odpisu księgi wieczystej z elektronicznego syste...

Powodem wprowadzenia obowiązku identyfikacji osób przeglądających KW jest działanie portali komercyjnych, które zbiorczo kopiują dane z EKW, a następnie je sprzedają. Dzisiaj każdy może za darmo zapoznać się z treścią KW, pod warunkiem, że zna jej numer. Wspomniane portale przeszukują dane KW i nie znając numeru KW można, za opłatą, dowiedzieć się od nich, jakie kto ma nieruchomości. W ocenie ministerstwa przygotowane rozwiązanie zapewnia swobodę dostępu do KW, chroniąc jednocześnie prawo do prywatności i dane osobowe ujawnione w treści księgi wieczystej.

Etap legislacyjny: projekt w trakcie opiniowania, konsultacji publicznych i uzgodnień