Od 1 stycznia 2022 roku obowiązują postanowienia ekoprojektu, czyli unijnej dyrektywy, która dotyczy wymagań związanych z emisyjnością urządzeń grzewczych, w tym między innymi kominków. Zgodnie z przepisami konieczne jest dostosowanie kominków do nowych regulacji – w przeciwnym razie można liczyć się z karą finansową.
Z kolei uchwały antysmogowe, które do tej pory obowiązują w 14 z 16 województw, doprecyzowują, jak i do kiedy używać można instalacji grzewczych w nieruchomościach. Określają między innymi, do kiedy należy wymienić kominek, dostosować go do wymagań lub kiedy nie powinno się w ogóle z niego korzystać.
W dni smogowe nie skorzystasz z kominka
W niektórych polskich miastach używanie kominków jest całkowicie zabronione w dni smogowe, czyli takie, w których zanieczyszczenie pyłami PM10 przekracza 50 μg/metr sześcienny, chyba że jest to jedyne źródło ogrzewania. Taki zakaz obowiązuje między innymi w Rzeszowie, Gdańsku, Poznaniu czy we Wrocławiu. W Krakowie nie można palić w kominkach drewnem i węglem, a w Warszawie – węglem.
Czytaj więcej
Wybierając drewno do kominka trzeba zadbać o jego jakość. To kwestia nie tylko naszego zdrowia, wygody. W wielu miejscach Polski za palenie w komin...
Jakie wymagania muszą spełniać kominki?
Wymagania dotyczące „miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń”, czyli między innymi kominków (mowa o kominkach z otwartą i zamkniętą komorą spalania, a także kominków z zamkniętą komorą spalania, do których wykorzystywany jest pellet), zawarte są w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 roku w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe.
Zgodnie z rozporządzeniem od 1 stycznia 2022 roku miejscowe ogrzewacze pomieszczeń na paliwo stałe muszą spełniać następujące wymogi dotyczące efektywności energetycznej:
- sezonowa efektywność energetyczna ogrzewania pomieszczeń kominkami z otwartą komorą spalania nie może być niższa niż 30 proc.;
- sezonowa efektywność energetyczna ogrzewania pomieszczeń kominkami na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania (w których paliwem stałem jest inne drewno niż prasowane w formie pelletów) nie może być niższa niż 65 proc.;
- sezonowa efektywność energetyczna ogrzewania pomieszczeń kominkami na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania (w których wykorzystuje się drewno prasowane w formie pelletów) nie może być niższa niż 79 proc.
Od wskazanej daty konieczne jest także osiąganie następujących wartości emisji cząstek stałych (PM):
- emisje PM z kominków z otwartą komorą spalania nie mogą przekraczać 50 mg/m3 przy 13 proc. O2 lub 6 g/kg suchej masy – w zależności od wybranej metody pomiaru;
- emisje PM z kominków na paliwo stałe z zamkniętą komorą, w których używa się paliwa innego niż pellet, nie przekraczają 40 mg/m3 przy 13 proc. O2 lub 5 g/kg suchej masy – w zależności od wybranej metody pomiaru;
- emisje PM z kominków na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania, które wykorzystują pellet, nie mogą przekraczać 20 mg/m3 przy 13 proc. O2 lub 2,5 g/kg suchej masy – w zależności od wybranej metody pomiaru.
Czytaj więcej
Metr sześcienny (kubik) drewna kominkowego sezonowanego lub suszonego komorowo w składach drewna i opału kosztuje od ok. 500 do nawet 1000 zł. To c...
Od 1 stycznia 2022 roku określone są również emisje organicznych związków gazowych (OGC):
- emisje OGC w przypadku kominków z otwartą komorą spalania oraz z zamkniętą komorą spalania na paliwo stałe inne niż drewno prasowane w formie pelletów nie mogą przekroczyć 120 mgC/m3 przy 13 proc. O2;
- emisje OGC z kominków na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania, w których wykorzystuje się drewno prasowane w formie pelletów, nie mogą przekroczyć 60 mgC/m3 przy 13 proc. O2.
W przypadku emisji (CO) od 1 stycznia 2022 roku mowa o następujących wartościach:
- emisje CO z kominków na paliwo stałe z otwartą komorą spalania nie mogą przekroczyć 2000 mg/m3 przy 13 proc. O2;
- emisje CO z kominków na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania (paliwo inne niż pellet) nie mogą przekroczyć 1500 mg/m3 przy 13 proc. O2;
- emisje CO z kominków na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania (na pellet) nie mogą przekroczyć 300 mg/m3 przy 13 proc. O2.
Rozporządzenie określa również normy emisji tlenków azotu (Nox):
- emisje NOx z kominków na paliwo stałe z otwartą komorą spalania oraz z zamkniętą komorą spalania i z kuchenek wykorzystujących biomasę nie mogą przekroczyć 200 mg/m3 wyrażanych jako NO2 przy 13 proc. O2;
- emisje NOx z kominków na paliwo stałe z otwartą komorą spalania, na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania i z kuchenek wykorzystujących paliwo kopalne stałe, nie może przekroczyć 300 mg/m3 wyrażanych jako NO2 przy 13 proc. O2.
Czytaj więcej
Lasy Państwowe ogłosiły nowe zasady sprzedaży drewna. Będą obowiązywały w 2025 i 2026 roku. Ich celem jest ograniczenie wywozu nieprzetworzonego dr...
Kominki w Polsce: Co mówią uchwały antysmogowe?
Uchwały antysmogowe obowiązują w 14 województwach. Konieczne jest zapoznanie się z tymi, które dotyczą miejsca położenia nieruchomości i sprawdzenie, czy kominki są zgodne w przepisami.
Przykładowo w województwie dolnośląskim (nie uwzględniając Wrocławia i uzdrowisk) kominków, które nie spełniają wymagań ekoprojektu, można było używać tylko do 1 lipca 2024 roku – po tej dacie jest to już niezgodne z prawem. W tym przypadku należy albo wymienić kominek na nowy, albo zainstalować elektrofiltr, czyli urządzenie, które redukuje emisję pyłu do poziomów, które są ustalone w ekoprojekcie. Od 1 lipca 2018 roku obowiązuje również stosowanie w kominkach drewna suchego, czyli takiego, którego wilgotność nie może przekraczać 20 proc.
W samym Wrocławiu korzystać można jedynie z kominków rekreacyjnych, czyli takich, które nie są podstawowym źródłem ciepła w lokalu i użytkuje się je od czasu do czasu. Od 1 stycznia 2018 roku muszą one spełniać wymogi emisyjności cząstek stałych. Taki kominek nie może także rozprowadzać ciepła po lokalu do innych pomieszczeń.
Z kolei w województwie małopolskim (jednak poza Krakowem) od 1 lipca 2017 roku zarówno nowo instalowane, jak i wymieniane kominki w istniejących budynkach musiały spełniać wymagania ekoprojektu. Od 1 maja 2024 roku natomiast można używać tylko takich kominków, które są zgodne z ekoprojektem lub których sprawność cieplna wynosi co najmniej 80 proc. Stare urządzenia należało wymienić lub wyposażyć w odpowiedni filtr redukujący emisję pyłu.
Czytaj więcej
Domowe kominki, podobnie jak inne urządzenia grzewcze nie spełniające wymogów związanych np. z emisją pyłów czy efektywnością energetyczną, muszą b...
Natomiast w Wielkopolsce do 1 stycznia 2026 roku miejscowe ogrzewacze pomieszczeń, takie jak na przykład kominki, które zostały zainstalowane przed wejściem w życie uchwały antysmogowej i nie spełniają norm, muszą zostać wymienione.
Co czeka właścicieli kominków, którzy nie dostosują się do zmian?
Na osoby, które będą używać kominków niespełniających norm zawartych w ekoprojekcie i uchwałach antysmogowych, może zostać nałożony mandat w wysokości do 500 zł lub kara grzywny, która może wynieść do 5000 zł.
Wymiana kominków: Czy możliwe dofinansowanie?
Przy konieczności wymiany kominka na nowy, można skorzystać z dofinansowania. Portal money.pl przywołuje wyjaśnienia Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dotyczące dofinansowania do wymiany urządzeń grzewczych w ramach programu „Czyste powietrze”. NFOŚiGW podkreśla, że aby uzyskać takie wsparcie, konieczne jest zapewnienie, iż po wymianie instalacji na nowoczesną, wszystkie urządzenia grzewcze w budynku będą zgodne z przepisami (między innymi uchwał antysmogowych).
Czy stare kominki trzeba wyburzać?
Nie jest konieczne wyburzanie starych kominków, które nie spełniają norm. Można z nich po prostu nie korzystać, jeśli jednak właściciel zdecyduje się dalej go eksploatować, konieczne jest wyposażenie go w odpowiedni filtr, który zredukuje emisję pyłów.
