Rzecznik Praw Obywatelskich skierował do Sądu Najwyższego pytanie prawne dotyczące charakteru prawnego umowy przekazania gospodarstwa rolnego następcy zawartej na podstawie ustawy z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków.
Pytanie prawne wyłoniło się w związku ze ujawnioną w orzecznictwie SN rozbieżną wykładnią przepisów tej ustawy. Dotyczy tego, czy przekazane gospodarstwo, w sytuacji gdy następca pozostaje w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, wchodzi do majątku wspólnego małżonków, czy do majątku odrębnego następcy.
W niektórych orzeczeniach SN przyjmuje, że „do umowy przekazania gospodarstwa rolnego następcy należy w drodze analogii stosować przepisy kodeksu cywilnego i innych ustaw o umowie darowizny”. Oznacza to, że gospodarstwo rolne, którego własność przeszła na następcę rolnika, pozostającego w związku małżeńskim i ustroju wspólności majątkowej, w wyniku zawarcia umowy przekazania gospodarstwa rolnego pomiędzy nim a przekazującym, weszło do jego majątku odrębnego.
SN uzasadnia te stanowisko tym, że obie umowy cechuje nieodpłatny tytuł przeniesienia własności.
Zgodnie z drugim poglądem SN, umowa przekazania gospodarstwa rolnego zawarta na podstawie ustawy z 1982 r. przez jednego z małżonków pozostających w ustroju wspólności majątkowej prowadzi do włączenia tego gospodarstwa do majątku wspólnego małżonków.
Uzasadniając przedstawione stanowisko, SN zwraca uwagę, że umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy jest składnikiem systemu emerytalnego i rentowego rolników. A jej celem jest uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Z tym wiąże się wzajemna zależność umowy i decyzji w przedmiocie tych świadczeń polegająca na tym, że utrata mocy jednej pociąga za sobą utratę mocy drugiej z tych czynności.
Rzecznik Praw Obywatelskich opowiada się za stanowiskiem o jej odrębności umowy o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy zawartej w trybie ustawy z 1982 r. od umowy darowizny. - Wobec tego należy przyjąć, że gospodarstwo rolne przekazane następcy pozostającemu w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków - wskazuje.
Czytaj więcej
Licząc udziały w gospodarstwie, które rolnik nabył przez zasiedzenie i na podstawie umowy z nieżyjącą już mamą, sąd się pomylił. Wyszły mu dwie lic...
