Prokurator, który znalazł sposób na Kiszczaka

Instytut Pamięci Narodowej rozważa apelację po uniewinnieniu w czwartek Stanisława Kani, byłego I sekretarza PZPR. Ale już samo uznanie winy byłego szefa MSW gen. Czesława Kiszczaka za wprowadzenie stanu wojennego to ogromny sukces. Jego główny autor - prokurator Piotr Piątek, naczelnik krakowskiego pionu śledczego IPN - odbiera gratulacje.

- To jedyny prokurator, który doprowadził rzecz do końca. Szkoda tylko, że wyrok zapada tak późno, a tyle zbrodni PRL wciąż nie jest rozliczonych - mówi Ryszard Majdzik, działacz "S" ze Skawiny, internowany w czasie stanu wojennego.

Piątek bardzo przeżywał proces autorów stanu wojennego, rozpoczęty trzy i pół roku temu. Przyznaje, że kilka lat śledztwa i procesu odbiło się na jego życiu rodzinnym i zdrowiu.

- Sąd w pełni uznał zarzut dotyczący udziału generała w związku przestępczym o charakterze zbrojnym - mówi Marek Lasota, dyrektor krakowskiego IPN. - A ta konstrukcja, sformułowana przez prokuratora Piątka, wielu osobom wydawała się kontrowersyjna.

Część prawników i polityków lewicy rzeczywiście ją ostro krytykowała. Adwokat Kiszczaka Grzegorz Majewski przekonywał, że jego klient"wchodził w skład legalnego rządu, a nie szajki przestępców".

O przestępczym związku, także o charakterze zbrojnym, mówi kodeks karny. Pojęcie to było stosowane głównie wobec gangsterów. Jednak sędzia Ewa Jethon podzieliła argumentację IPN i uzasadniając czwartkowy wyrok, stwierdziła, że "w latach 1981 - 1982 powstał związek przestępczy o charakterze zbrojnym, w którym brały udział osoby kierujące aparatem partyjnym i państwowym PRL''. Jego przywódcą był zaś gen. Wojciech Jaruzelski.

- Pogratulowaliśmy sobie po procesie - mówi Ewa Koj, naczelnik katowickiego pionu śledczego IPN. Tu przez lata pracował 40-letni dziś Piątek i tu trafiło najważniejsze śledztwo dotyczące autorów stanu wojennego.

Piątek prokuratorem jest od 2000 r., a w IPN zaczął pracę trzy lata później. Wcześniej, w prokuraturze w Chorzowie, badał m.in. zabójstwa. W IPN z kolei prowadził np. sprawy represji wobec internowanych w czasie stanu wojennego.

Niepowodzeniem zakończyła się sprawa matactw prokuratorów wojskowych, którzy badali pacyfikację kopalni Wujek. W 2010 r. wojskowy sąd - powołując się na decyzję Sądu Najwyższego - umorzył sprawę z racji przedawnienia.

Być może nikt nie zostanie też skazany po zakończeniu trwającego w krakowskim IPN piątego już śledztwa w sprawie śmierci Stanisława Pyjasa. - Chodzi o to, aby wyjaśnić przynajmniej okoliczności tragedii - zastrzega Piątek.

Wyrok dla Kiszczaka to ważny argument w debacie na temat przyszłości pionu śledczego IPN. Krytykowanego, bo niewiele jego spraw kończy się wyrokami. W2010 r. prokurator generalny Andrzej Seremet złożył prezydentowi wniosek o odwołanie szefa pionu Dariusza Gabrela. Chodziło m.in. o wszczynanie kosztownych dochodzeń, jak w sprawie śmierci gen. Władysława Sikorskiego, które niewiele wyjaśniają. Nowego kandydata na szefa pionu prezydent nie zaakceptował.