Aplikanci adwokaccy mogą pracować, ale nie mają w tym względzie wolnego wyboru. Art. 76a ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (DzU. z 2002 r. nr 123, poz. 1058 z późn. zm.) przewiduje, że aplikant może być zatrudniony przez patrona, czyli adwokata, który kieruje jego szkoleniem. Pracownik aplikant ma prawo do zwolnienia od pracy na czas obowiązkowych zajęć szkoleniowych z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Na podjęcie wszelkich innych zajęć, niewynikających z odbywania aplikacji, potrzebna jest natomiast zgoda patrona i dziekana właściwej okręgowej rady adwokackiej. Mówi o tym § 14 regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej, który Naczelna Rada Adwokacka wydała 3 września 2005 r., a potem dwukrotnie nowelizowała. O zgodę nie muszą występować aplikanci, którzy jednocześnie pracują lub chcą pracować jako naukowcy albo pracownicy naukowo-dydaktyczni. Wystarczy pisemne powiadomienie dziekana rady o rozpoczęciu i zaprzestaniu takich zajęć.
W regulaminie nie ma już ograniczenia, że zgoda na dodatkową pracę może być udzielona najwcześniej po odbyciu pierwszego roku aplikacji. Jest natomiast warunek, że dodatkowe zajęcie nie może utrudniać przebiegu aplikacji ani naruszać godności wykonywania zajęć aplikanta adwokackiego. Rada adwokacka ma prawo to sprawdzać.
Aplikant zobowiązany jest również powiadomić dziekana o każdej istotnej zmianie warunków wykonywania dodatkowego zajęcia. Za podjęcie pracy bez zgody dziekana aplikantowi grozi postępowanie dyscyplinarne.
Na problem ograniczenia aplikantom adwokackim możliwości podejmowania pracy zwrócił uwagę rzecznik praw obywatelskich (wystąpienie do prezesa NRA z 18 września 2007 r., sygn. RPO/564695/07/I/110.1 RZ). Jego zdaniem ograniczenia prawa wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy muszą być wprowadzone w ustawie, a nie w regulaminie.
