fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

VAT

Czy opłaty członkowskie są opodatkowane VAT

123RF
Aby można było uznać, że składka ma charakter zapłaty za usługę, musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy płatnością a korzyściami jakie otrzymują poszczególni członkowie organizacji.

Nie sposób zliczyć wszystkie stowarzyszeń, organizacji, klubów czy innych form organizowania się przedsiębiorców. Wiele z nich dba o interesy poszczególnych grup czy nawet całych branż biznesu, dając efektywne możliwości rozwoju i wzrostu. Zasadniczo podmioty te wymagają, aby za te możliwości płacić, co przy dość niejednoznacznym zakresie oferowanych korzyści budzi wątpliwości na gruncie VAT. Coraz częściej opłaty członkowskie przypominają płatność za usługi, więc pojawia się pytanie o konieczność opodatkowania takich świadczeń.

Co firmy dostają w zamian

Opłaty członkowskie, co do zasady, nie podlegają opodatkowaniu VAT, gdyż stanowią rodzaj opłaty, której nie odpowiada konkretne świadczenie. W modelowym przykładzie, opłata stanowi pokrycie ogólnych kosztów funkcjonowania organizacji, która wypełnia swoje zadania statutowe na rzecz ogółu zrzeszonych w niej członków. Mówiąc obrazowo, opłaty trafiają do wspólnego worka i członkowie otrzymują ogólną możliwość funkcjonowania w zamkniętej grupie. Jednak coraz częściej w ramach opłaty członkowskiej organizacje starają się przyznać członkom dodatkowe korzyści, aby zachęcić przedsiębiorców do członkostwa i płacenia składek. Stąd, poza samym dostępem do podmiotów zrzeszonych i wpływu na kształtowanie branży, oferuje się pisma specjalistyczne, dostęp do portali internetowych, możliwość uczestnictwa w wydarzeniach, dostęp do informacji branżowych i temu podobne. Wobec tego, w pewnym momencie może dojść do zatarcia granicy pomiędzy opłatą członkowską a usługą, która podlega opodatkowaniu.

Musi być bezpośredni beneficjent

Aby móc dane zdarzenie zakwalifikować jako usługę w rozumieniu ustawy o VAT, powinna ona spełniać określone cechy wskazane w art. 8 ww. ustawy. Usługą jest świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów. W przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu ustawy o VAT, powinien przede wszystkim istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść. Co istotne, dana czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć przy tym charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było stwierdzić, że płatność następuje w zamian za to konkretne świadczenie.

Pomocne orzecznictwo TSUE

Dla rozwiania wątpliwości, czy składka członkowska stanowi odpłatność za usługę, organy podatkowe powołują się na ugruntowane orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który wielokrotnie definiował istotę odpłatności za usługi.

Przykładowo, dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z 26 stycznia 2017 r. (1061-IPTPP2.4512.576.2016.1.JS) wskazał na wyrok TSUE z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, w którym Trybunał podkreślił, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, tylko jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne. Przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy. Natomiast w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi trafnie zauważył, że co do zasady nie jest wynagrodzeniem w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług płatność (składka członkowska), która dokonywana jest jedynie w związku z przynależnością do określonej organizacji. Szczególnie gdy organizacja ma dowolność co do przeznaczenia otrzymanych środków, zaś jej członkowie nie mają bezpośredniego wpływu na ich spożytkowanie. W tym bowiem przypadku nie można uznać, że składka członkowska ma charakter zapłaty za usługę, bowiem brak jest bezpośredniego związku pomiędzy płatnością a korzyściami jakie osiągają poszczególni jej członkowie.

podstawa prawna:art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 2174 ze zm.)

Zdaniem autora

Paweł Terpiłowski, konsultant podatkowy w ECDP Tax Mazur i wspólnicy sp. k. Spółka doradztwa podatkowego www.ecdpgroup.com

Każdorazowo trzeba przeanalizować świadczenia organizacji

Dla uznania, że opłata członkowska nie podlega opodatkowaniu, należy rozważyć wnikliwie, jakiego rodzaju świadczenia otrzymuje przedsiębiorca z tytułu członkostwa. Przede wszystkim należy ustalić, czy są one skonkretyzowane i zindywidualizowane. Istotne jest, czy płatności odpowiada konkretna czynność organizacji, czy jest to jednak pewna suma uiszczana na ogólne potrzeby jej funkcjonowania. Przydatne w takich ustaleniach będą statut organizacji oraz jej akty wewnętrzne, które powinny regulować źródła finansowania oraz politykę wydatków. Jeżeli opłacie członkowskiej nie odpowiada konkretne świadczenie, a jest to jedynie opłata za możliwość bycia członkiem organizacji, to wówczas nie ma konieczności opodatkowania uiszczonej składki. Taka składka nie wywołuje skutków w VAT. Jeżeli jednak za składką idą konkretne świadczenia na rzecz przedsiębiorcy, np. akredytacja, certyfikacja, audyt czy możliwość posługiwania się oznaczeniami organizacji dającymi korzyść przedsiębiorcy, to wówczas składka może podlegać opodatkowaniu.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA