fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

VAT

Jaki VAT od żywności specjalnego przeznaczenia medycznego

Adobe Stock
Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego może być klasyfikowana w różnych grupowaniach PKWiU. W zależności np. od formy skupienia (płynna lub stała), tego rodzaju preparaty mogą być opodatkowane różnymi stawkami.

Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego (FSMP – Food for Special Medical Purposes) to żywność specjalnie przetworzona lub żywność o specjalnym składzie przeznaczona do dietetycznego odżywiania pacjentów, w tym niemowląt, stosowana pod nadzorem lekarza. Jest ona przeznaczona do wyłącznego lub częściowego żywienia pacjentów z ograniczoną, upośledzoną lub zaburzoną zdolnością przyjmowania, trawienia, wchłaniania, metabolizowania lub wydalania zwykłej żywności lub niektórych składników odżywczych zawartych w tej żywności lub jej metabolitach, lub pacjentów z innymi uzasadnionymi medycznie wymaganiami żywieniowymi, w przypadku których dietetyczne odżywianie nie może zostać osiągnięte jedynie przez zmianę normalnej diety.

Utrudniona kwalifikacja

Powyższa definicja jest bardzo szczegółowa i zawiera w sobie wiele elementów, co z pewnością nie ułatwia kwalifikacji danego produktu jako FSMP. Po pierwsze jednak należy upewnić się, czy dany produkt jest w ogóle żywnością, bowiem FSMP to żywność. Wbrew pozorom nie zawsze będzie to łatwe, bo zgodnie z definicją ta kategoria żywności powinna być stosowana pod nadzorem lekarza. Jest ona dedykowaną szczególnej grupie konsumentów, tj. pacjentom, którzy wymagają specjalnego postępowania dietetycznego ze względu na chorobę. Co więcej, na opakowaniu FSMP musi być dopisek „do postępowania dietetycznego ...", gdzie w wolnym miejscu wpisuje się nazwę choroby, zaburzenia stanu zdrowia lub wskazania lekarskie dotyczące stosowania środka spożywczego. Te wszystkie cechy powodują, że moża odnieść wrażenie, że są to leki.

Co wynika z orzecznictwa...

Sprawy nie ułatwia legalna definicja leków, zgodnie z którą są to nie tylko te produkty, które leczą, ale również te które są wyłącznie prezentowane jako posiadające właściwości lecznicze lub zapobiegające chorobom u ludzi. Oznacza to produkt prezentowany jako posiadający właściwości lecznicze, np. zapobiegający chorom układu pokarmowego, powinien być uznany za produkt leczniczy i nieprawidłowa będzie jego kwalifikacja jako żywności, w tym FSMP. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE należy zastosować wykładnię rozszerzającą terminu „prezentacja" produktu. Produkt jest prezentowany jako posiadający właściwości lecznicze lub zapobiegające chorobie nie tylko wówczas, gdy jest w ten sposób wyraźnie „określony" lub „zalecany", np. na etykiecie, ulotce lub ustnie, ale również „zawsze wówczas, gdy przeciętnie poinformowany konsument, nawet w sposób domyślny, ale z pewnością odnosi wrażenie, że produkt ten, biorąc pod uwagę jego opakowanie, ma odpowiednie właściwości" (C-319/05).

FSMP należy wyraźnie odróżnić nie tylko od leków, ale i od suplementów diety. Skład, właściwości a przede wszystkim cel przyjmowania suplementów diety jest odmienny. Te ostatnie mają uzupełniać normalną dietę. Natomiast FSMP mają uzupełniać dietę ludzi chorych, a w niektórych przypadkach ją w pełni zastępować, stanowiąc wyłączne źródło pożywienia.

Dodatkowe problemy powoduje fakt, że nie ma katalogu składników, które w tego rodzaju produktach mogą się znajdować. Brak szczegółowych regulacji w tym zakresie powoduje, że żywność specjalnego przeznaczenia medycznego klasyfikowana może być w różnych grupowaniach PKWiU. Oznacza to, że produkty o tym samym przeznaczeniu medycznym, ale różniące się np. formą skupienia (płynna lub stała), mogą być opodatkowane różnymi stawkami VAT. Wynika to z treści art. 5a ustawy o VAT, zgodnie z którym będące przedmiotem podlegających opodatkowaniu czynności towary identyfikowane są za pomocą klasyfikacji statystycznych, jeżeli przepisy ustawy lub aktów wykonawczych przywołują dla tych towarów symbole statystyczne. Tak jest min. w przypadku tych produktów, których dostawa może być opodatkowana stawkami obniżonymi, a do takich należy FSMP.

W większości przypadków FSMP w postaci płynnej, gdy produkt zawiera sok owocowy lub warzywny, klasyfikowana jest w grupowaniu „pozostałe napoje bezalkoholowe," oznaczonym kodem PKWiU 11.07.19.0. To umożliwia opodatkowanie tych produktów stawką VAT 5 proc. (poz.31 zał. nr 10 do ustawy o VAT). Natomiast ten sam produkt, w postaci sproszkowanej lub tabletki sklasyfikowany do kodu 10.89.19.0 „pozostałe różne artykuły spożywcze gdzie indziej nieskasyfikowane", opodatkowany będzie stawką 8 proc. (poz. 48 zał. nr 3 do ustawy o VAT).

... i stanowisk fiskusa

Interpretacje organów podatkowych odnośnie do opodatkowania sprzedaży FSMP według właściwej stawki podatkowej zawsze odnoszą się do klasyfikacji statystycznej tego produktu. Tak np. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 4 sierpnia 2009 r. (IPPP3/443-525/09-2/KG), w której mimo iż zgodził się z wnioskodawcą co do prawidłowości zastosowania stawki obniżonej z uwagi na grupowanie produktu w poz. 31 zał. nr 3 do ustawy o VAT, bez względu na formę, w jakiej pozostaje żywność dietetyczna (proszek, płyn itp.), to zarazem zaznaczył, że zaliczenie określonego produktu do właściwego grupowania PKWiU zawsze należy do obowiązków producenta tego produktu, a zastosowanie prawidłowej stawki podatku uzależnione jest od prawidłowego zaklasyfikowania produktu w PKWiU.

Podobne stanowisko znaleźć możemy w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 29 października 2012 r. (IPPP3/443-725/12-7/KT), w którym organ podatkowy stwierdził, że skoro przepisy ustawy o VAT oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia odwołują się do grupowań PKWiU przy ustalaniu preferencyjnych stawek podatkowych i zwolnień przedmiotowych, to prawidłowa pod względem klasyfikacji statystycznych identyfikacja towaru stanowi warunek niezbędny do określenia wysokości opodatkowania VAT sprzedaży towaru, dla którego przepisy powołują stosowną klasyfikację statystyczną.

Zmiana tego stanu rzeczy i objęcie FSMP jedną stawką VAT, podobnie jak leków (np. 8 proc.), przyczyniłaby się do zapewnienia równej konkurencji między producentami FSMP i zagwarantowała pacjentom równy dostęp do produktów, niezależnie od ich konsystencji lub składu. Wymaga ona jednak nowelizacji przepisów ustawy o VAT.

Justyna Stefańczyk-Kaczmarzyk radca prawny, Kancelaria KONDRAT i Partnerzy

Grzegorz Patek doradca podatkowy i radca prawny, Kancelaria KONDRAT i Partnerzy

Źródło: rp.pl
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA