fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Podatek dochodowy

Współpraca ze spółką zależną może doprowadzić do utworzenia zakładu

123RF
Korzystanie z pomieszczeń należących do spółki zależnej w celu prowadzenia za ich pośrednictwem działalności w innym państwie spowoduje ukonstytuowanie się zagranicznego zakładu.

Podatnicy prowadzący działalności gospodarczą za pośrednictwem zakładu zobowiązani są opodatkować zyski pochodzące z tej działalności w państwie źródła (w państwie położenia zakładu). Na gruncie prawa prywatnego, każda ze spółek tworzących grupę kapitałową stanowi odrębny od siebie podmiot praw i obowiązków. Także międzynarodowe prawo podatkowe traktuje te spółki jako odrębne, niezależne od siebie podmioty, bez względu na relacje kapitałowe między nimi. Jakie zatem muszą zostać spełnione przesłanki, aby współpraca ze spółką powiązaną doprowadziła do ukonstytuowania się zakładu typu podstawowego?

Definicja w umowach

Według poszczególnych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, przez zakład typu podstawowego należy rozumieć stałą placówkę, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność gospodarcza przedsiębiorstwa. Co do zasady, do ukonstytuowania się zakładu w państwie źródła dojdzie, gdy podatnik posiada placówkę działalności gospodarczej (każde pomieszczenie, środki lub urządzenia bez względu na tytuł prawny do nich), o stałym charakterze (pod względem materialnym oraz temporalnym), za pośrednictwem której prowadzona jest działalność gospodarcza.

W pewnych okolicznościach współpraca pomiędzy spółkami powiązanymi może doprowadzić do powstania zakładu. Należy przy tym mieć na uwadze, iż ze względu na to, że każda ze spółek w grupie kapitałowej stanowi niezależny podmiot, zakład podatkowy może powstać zarówno w relacji spółka dominująca – spółka zależna (a także w kierunku odwrotnym), jak i na każdym innym poziomie powiązań.

Sama kontrola nie wystarczy

W poszczególnych umowach w sprawie unikania podwójnego opodatkowania obowiązuje regulacja, zgodnie z którą sam fakt, że spółka mająca siedzibę w jednym państwie kontroluje lub jest kontrolowana przez spółkę, która ma siedzibę w drugim państwie, albo która prowadzi działalność w tym drugim państwie (przez posiadany tam zakład albo w inny sposób), nie wystarcza, aby którąkolwiek z tych spółek uważać za zakład drugiej spółki. A zatem same powiązania kapitałowe pomiędzy spółkami z siedzibą w różnych państwach nie powodują powstania zakładu. Do powstania zakładu nie dojdzie, nawet jeżeli spółka matka kontroluje działalność spółki w drugim państwie. Do powstania zakładu dojdzie jednak, jeżeli spółka powiązana udostępnia stałą placówkę, za pośrednictwem której druga spółka będzie prowadzić działalność gospodarczą. Jak się jednak podkreśla, układanie relacji biznesowych pomiędzy podmiotami powiązanymi w ten sposób, że spółka zależna stanowi jedynie formalnie wyodrębnioną formę prawną, która w rzeczywistości służy wyłącznie realizacji celów gospodarczych innej spółki powiązanej, może wykraczać poza zakres kontroli i powinno prowadzić do powstania zakładu. Takie bowiem działanie może mieć na celu uniknięcie powstania zakładu podatkowego.

Decyduje faktyczne dysponowanie pomieszczeniami

W tym zakresie Komentarz do Modelowej Konwencji OECD kładzie nacisk na prawo do korzystania z pomieszczeń należących do spółki zależnej w celu prowadzenia za ich pośrednictwem działalności gospodarczej. Istotne jest przy tym, że miejsce to powinno pozostawać do faktycznej dyspozycji podatnika. Nie dojdzie bowiem do powstania zakładu, jeżeli spółka z siedzibą w państwie źródła świadczy usługi na rzecz powiązanego podatnika z drugiego państwa i na potrzeby świadczenia tych usług wydzieli określony teren. W takiej sytuacji nie dochodzi do faktycznego dysponowania pomieszczeniem przez podatnika, co w konsekwencji wyklucza możliwość uznania, że współpraca ze spółką powiązaną doprowadziła do powstania zakładu podatkowego. Co więcej, do zawiązania zakładu nie dojdzie, jeżeli działalność spółki w danym miejscu może przynosić korzyść ekonomiczną dla innego podatnika. Osiąganie korzyści ekonomicznych nie jest jednoznaczne z prowadzeniem działalność za pośrednictwem tej stałej placówki (por. interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 1 marca 2016 r., IPPB5/4510 -1184/15-5/RS).

Przykład:

Spółka A S.A. z siedzibą w Polsce jest liderem grupy kapitałowej działającej pod marką A. Spółka A jest spółką dominującą względem spółki B s.r.o. (z siedzibą na terytorium Republiki Czeskiej) oraz C GmnH (spółki z siedzibą na terytorium Niemiec). Spółka B s.r.o. pozostawiła do całkowitej dyspozycji A S.A. pomieszczenie w swojej siedzibie, w którym A S.A., przy wykorzystaniu oddelegowanych pracowników, prowadzi badania nad ulepszeniem towarów. Natomiast A S.A. zleciła C GmbH magazynowanie nadwyżek wyprodukowanych towarów. C GmbH w tym celu wydzieliła cześć magazynu, w której składowane są wyłącznie towary A S.A. W przedstawionej sytuacji dojdzie do ukonstytuowania się zakładu A S.A. na terytorium Republiki Czeskiej. Nie powstanie natomiast zakład na terytorium Niemiec.

—Tomasz Musialski jest kierownikiem Zespołu Podatków Bezpośrednich w ECDP Sp. z o. o.

—Kamil Stefaniak jest konsultantem podatkowym w ECDP Sp. z o. o.

www.ecdpgroup.com

Podstawa prawna: art. 4a pkt 11 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. DzU z 2018 r. poz. 1036 ze zm.), regulacje odpowiednich umów o unikaniu podwójnego opodatkowania odnoszące się do zakładu (co do zasady art. 5 oraz art. 7 standardowych zapisów umów)

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA