Osoba, która pracowała w Polsce i w tzw. państwie umownym, może wystąpić o emeryturę z obu państw. Państwa umowne to wszystkie państwa Unii Europejskiej i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu oraz państwa, z którym Polska zawarła umowę o zabezpieczeniu społecznym (USA, Australia, Kanada, Korea Płd., Ukraina, Mołdawia oraz państwa byłej Jugosławii).

Aby otrzymać emeryturę ze wszystkich państw, w których się pracowało, należy spełnić warunki do jej przyznania określone w przepisach obowiązujących w tych państwach. Na przykład jeśli dana osoba pracowała w Polsce i w Hiszpanii, to w celu otrzymania dwóch emerytur musi spełnić warunki do świadczenia zarówno w Polsce, jak i w Hiszpanii.

Sumowanie okresów

Jeśli nabycie prawa do emerytury w danym państwie umownym zależy od udowodnienia określonego stażu ubezpieczeniowego, a ten przebyty w jednym państwie jest niewystarczający, to można go uzupełnić. Wolno go zsumować ze stażem przebytym w innym państwie umownym.

W Polsce zagraniczne okresy ubezpieczenia są sumowane przy ustalaniu emerytur na tzw. starych zasadach, tj. dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. oraz urodzonych po 31 grudnia 1948 r., ubiegających się o emeryturę w obniżonym wieku za pracę w szczególnych warunkach. Prawo do emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. nie zależy od stażu, a więc nie ma potrzeby uwzględniania przy jego ustalaniu okresów zagranicznych.

Również zagraniczna instytucja ubezpieczeniowa musi uwzględnić przy ustalaniu prawa do emerytury okresy ubezpieczenia przebyte w Polsce, jeżeli prawo do tego świadczenia zależy od ich długości.

Jeżeli do uzyskania emerytury w Polsce konieczne jest uwzględnienie zagranicznych okresów ubezpieczenia, to ZUS obliczy wysokość emerytury proporcjonalnie do okresów przebytych w Polsce i w pozostałych państwach umownych. Taki sposób obliczenia świadczenia gwarantuje, że każde państwo zapłaci tylko za własne okresy.

Niezbędne dokumenty

Aby otrzymać emeryturę z ZUS i innego państwa umownego, osoba mieszkająca w Polsce powinna złożyć do ZUS wniosek o to świadczenie. Uruchomi on postępowanie o emeryturę zarówno z ZUS, jak i z innego państwa umownego. We wniosku należy wskazać wszystkie państwa, w których się pracowało. Formularze wniosków o emeryturę z ZUS i państw umownych dostępne są w każdej jednostce ZUS oraz na stronie internetowej www.zus.pl.

Autopromocja
Nowość!

Trzy dostępy do treści rp.pl w ramach jednej prenumeraty

ZAMÓW TERAZ

Do wniosku o emeryturę należy załączyć dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe przebyte w Polsce (m.in. okresy pracy, wychowywania dziecka, przebyte studia). Chodzi m.in. o świadectwa pracy, wystawione przez pracodawców zaświadczenia ZUS Rp-7, czy zaświadczenie z uczelni. Do wniosku należy również załączyć dokumenty potwierdzające zatrudnienie za granicą.

Postępowanie międzynarodowe

Złożony wniosek wraz z dokumentami potwierdzającymi zagraniczne okresy ZUS przesyła do zagranicznej instytucji zajmującej się przyznawaniem emerytur. Załącza do niego potwierdzenie polskich okresów ubezpieczenia, tak aby instytucja zagraniczna mogła je uwzględnić przy ustalaniu prawa do swojego świadczenia, jeśli zachodzi taka konieczność.

Również instytucja zagraniczna przesyła do ZUS potwierdzenie zagranicznych okresów przebytych przez ubezpieczonego w tym państwie w celu ich uwzględnienia przy ustalaniu prawa do polskiego świadczenia.

Zarówno ZUS jak i zagraniczna instytucja wydają oddzielne decyzje o przyznaniu lub odmowie prawa do emerytury.

Emerytura wypłacana jest – w zależności od wniosku ubezpieczonego – na jego konto bankowe w Polsce albo na rachunek bankowy prowadzony za granicą w państwie zamieszkania.

oprac. pracownicy Centrali ZUS