Sprzątanie bałaganu po covidowym przedawnieniu. Jest wyrok TK

Zawieszenie biegu terminów przedawnienia w prawie karnym i prawie karnym skarbowym ustawą covidową jest niezgodne z konstytucją – uznał we wtorek Trybunał Konstytucyjny.

Publikacja: 12.12.2023 19:22

Trybunał Konstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny

Foto: Fotorzepa / Robert Gardziński

TK rozpoznał pytanie prawne Sądu Rejonowego w Jarosławiu dotyczące konstytucyjności „przepisu covidowego” zawieszającego bieg terminów. I orzekł, że art. 15zzr1 ust. 1 ustawy covidowej jest niezgodny z konstytucją. Orzeczenie zapadło większością głosów.

Sprawa dotyczyła dopuszczalnych granic ingerencji prawodawcy w bieg terminów przedawnienia w prawie karnym i prawie karnym skarbowym.

Sąd w Jarosławiu zadający pytanie prawne przedmiotem kontroli uczynił art. 15zzr1 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który miał następujące brzmienie: „W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe”.

Przepis ten został uchylony 1 października 2023 r.

Wyrok Trybunału usuwa z systemu prawnego skutek, jaki wywierał art. 15zzr1 ust. 1 ustawy marcowej. Oznacza to, że norma prawna zawarta w tym przepisie – jako niezgodna z konstytucją – nie oddziaływała.

W sprawach zakończonych, w których zastosowano badany przepis, otwiera to zainteresowanym podmiotom drogę do wznowienia postępowania na zasadzie art. 190 ust. 4 konstytucji, a w sprawach będących w toku (w tym przed sądem pytającym) – powoduje jego pominięcie przy orzekaniu i stosowanie przepisów ogólnych w zakresie biegu przedawnienia.

O ile w marcu i kwietniu 2020 r. – czyli w początkowym okresie pandemii Covid-19 – faktycznie występowały problemy z efektywnym funkcjonowaniem organów państwa, o tyle następnie ich funkcjonowanie powracało do normy.

– Nie ma żadnych publicznych danych świadczących o tym, że występujące opóźnienia wynikłe z kwarantanny lub izolacji sędziów, prokuratorów, policjantów czy też świadków lub oskarżonych wpływałyby w tak istotnym stopniu na bieg postępowań karnych lub karnoskarbowych, że koniczne było wprowadzenie art. 15zzr1 do ustawy marcowej – uważa Trybunał.

Stąd też wejście w życie tak daleko idącej normy prawnej – 15 miesięcy po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii – zawieszającej wprost instytucję przedawnienia w prawie karnym, musi być uznane za nieproporcjonalne i sprzeczne z art. 2 konstytucji.

Sygnatura akt: P 12/22

Czytaj więcej

Przedawnienie spraw karnych a Covid - jest uchwała 7 sędziów SN
Nieruchomości
Trybunał: nabyli działkę bez zgody ministra, umowa nieważna
Materiał Promocyjny
Wykup samochodu z leasingu – co warto wiedzieć?
Praca, Emerytury i renty
Czy każdy górnik może mieć górniczą emeryturę? Ważny wyrok SN
Prawo karne
Kłopoty żony Macieja Wąsika. "To represje"
Sądy i trybunały
Czy frankowicze doczekają się uchwały Sądu Najwyższego?
Materiał Promocyjny
Jak kupić oszczędnościowe obligacje skarbowe? Sposobów jest kilka
Sądy i trybunały
Łukasz Piebiak wraca do sądu. Afera hejterska nadal nierozliczona