Ministerstwo Gospodarki przedstawiło właśnie projekt założeń ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów. Zmiany mają upowszechnić korzystanie z arbitrażu i mediacji w sprawach cywilnych oraz zniesienie istniejących barier prawnych.
– Najważniejsze dla przyspieszenia rozwiązania sporu jest skrócenie postępowania poarbitrażowego o jedną instancję – przekonuje wiceminister gospodarki Mariusz Haładyj.
Umożliwi to zmiana w kodeksie postępowania cywilnego. Skargę o uchylenie wyroku sądu polubownego rozpoznawać będzie właściwy miejscowo sąd apelacyjny, jako jedyna instancja. Wysoki poziom orzecznictwa ma zapewnić możliwość poddania niektórych elementów sprawy kontroli Sądu Najwyższego. Zdaniem pomysłodawców zmiana ta nie stoi w sprzeczności z przewidzianą przez konstytucję zasadą dwuinstancyjności.
Znowelizowane zostanie także prawo upadłościowe. Propozycja ministerstwa zakłada zrównanie skutków ogłoszenia upadłości dla postępowań prowadzonych przed sądami powszechnymi i polubownymi. Zapis na sąd polubowny nie utraci mocy, a trwające postępowania arbitrażowe będą kontynuowane mimo ogłoszenia upadłości.
– To potrzebna zmiana. Podobne rozwiązanie stosuje już wiele państw członkowskich Unii Europejskiej – przyznaje Haładyj.
Zmiany czekają także mediacje. Sąd zostanie zobowiązany do poinformowania stron o możliwości ugodowego załatwienia sporu i do nakłaniania ich do mediacji w każdym stanie postępowania. Pojawi się możliwość nakazania stronom udziału w spotkaniu informacyjnym dotyczącym mediacji przed pierwszą rozprawą. Sąd będzie mógł także skierować strony na drogę polubowną więcej niż raz w toku postepowania.
Zdaniem dr. Rafała Morka z Uniwersytetu Warszawskiego najważniejsze są zachęty ekonomiczne.
– Wreszcie pojawiła się szansa na podwyższenie wynagrodzeń mediatorów. Bardzo ważne są także zmiany w przepisach podatkowych, które mogą zachęcić do polubownego rozwiązywania sporów przedsiębiorców – mówi.
Ministerstwo Gospodarki proponuje, aby przy ustalaniu wysokości kosztów poniesionych przez stronę reprezentowaną przez mediatora sąd brał pod uwagę czynności podjęte przez pełnomocnika w celu polubownego rozwiązania sporu. Obecnie brakuje wyraźnej regulacji dotyczącej tej kwestii.
Inną zmianą jest zwolnienie od opłat sądowych wniosków o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem. Przewiduje się także wprowadzenie na gruncie mediacji zasady zawinienia.
Etap legislacyjny: uzgodnienia międzyresortowe
