Centralne Biuro Antykorupcyjne zostało powołane do życia na mocy ustawy z 2006 r. jako służba specjalna zwalczająca korupcję w życiu publicznym i gospodarczym. Zapowiedź jego likwidacji została wpisana w umowę koalicyjną obecnego rządu, a 10 grudnia 2024 r. rząd przyjął projekt ustawy o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego. „Od lat wobec CBA formułowane są uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia praworządności i swobód obywatelskich. Dotyczy to także sprzeniewierzenia się zasadzie neutralności politycznej przy zwalczaniu korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności w instytucjach państwowych i samorządowych” – uzasadniał likwidację Agencji rząd.
Dokument nie trafił jednak do Sejmu. Był to najprawdopodobniej efekt zapowiedzi ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudy, że i tak nie podpisze ustawy. W kwietniu wytykał on politykom Platformy Obywatelskiej, że przed laty gremialnie głosowali za powołaniem CBA – Chcą doprowadzić do tego, żeby walce z korupcją w Polsce został przetrącony kark poprzez likwidację CBA. Widocznie mają w tym interes – ocenił.
Czytaj więcej
Rząd wycofuje się z likwidacji CBA? Wojciech Olszowy, który miał tworzyć nową służbę antykorupcyjną, właśnie został tam zatrudniony.
Centralne Biuro Antykorupcyjne ma zniknąć 1 maja 2026 r. Kto przejmie jego zadania?
Jak się okazuje, rząd nie rezygnuje z pomysłu. W piątek 3 października na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano nowy projekt ustawy w tej sprawie. Podobnie, jak w poprzedniej wersji, projekt zakłada likwidację Centralnego Biura Antykorupcyjnego i przeniesienie ciężaru walki z korupcją na inne wyspecjalizowane w tym zakresie instytucje. Jak podkreślono w Ocenach Skutków Regulacji, „działanie to pozwoli też ograniczyć liczbę polskich służb specjalnych wyposażonych w instrumenty umożliwiające intensywną ingerencję w prawa i swobody obywatelskie m.in. poprzez wykorzystywanie niejawnego oprogramowania inwigilacyjnego”.
Zgodnie z projektem zadania obecnie realizowane przez CBA zostaną przekazane do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) oraz Policji. Prowadzone postępowania przygotowawcze oraz czynności operacyjno- rozpoznawcze, o ile nie zostaną zakończone przed likwidacją CBA, zostaną przejęte przez ABW, KAS i Policję.
Projekt zakłada wyodrębnienie w ramach Policji specjalistycznej jednostki – Centralnego Biura Zwalczania Korupcji („CBZK”) – odpowiedzialnej za realizację na obszarze całego kraju zadań w zakresie rozpoznawania i zwalczania przestępstw pozostających w związku z korupcją oraz zapobiegania tym przestępstwom, a także wykrywania i ścigania sprawców tych przestępstw.
Zgodnie z projektem ustawa ma wejść w życie 1 maja przyszłego roku, oprócz kilkunastu przygotowujących likwidację CBA artykułów, które zaczęłyby działać 1 lutego 2026 r.
Czytaj więcej
Rząd przyjął we wtorek projekt o likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Od lipca przyszłego roku CBA miałoby zostać zastąpione przez nową,...
