Inwestycje mają się szybko zwrócić. Celnicy (15,5 tys. funkcjonariuszy i cywilnych pracowników) obecnie nie tylko kontrolują obrót towarowy unijnych przedsiębiorców z partnerami spoza UE, ale nadzorują w kraju zbieranie podatków akcyzowych i hazard. W zeszłym roku z ich udziałem odprowadzono do kasy państwa 83 mld zł należności i danin. W ciągu 11 miesięcy zeszłego roku tylko wartość zebranych podatków akcyzowych przekroczyła 50 mld zł. Największa akcyza płynęła z handlu paliwami (22,2 mld zł), tytoniem (15 mld zł), piwem i innymi alkoholami (prawie 9 mld zł).

– Ruch w biznesie odbudowuje się po kryzysie. W minionym roku w stosunku do 2009 r. o kilkanaście procent wzrosła liczba kontrolnych operacji celników – ocenia Jacek Kapica, szef Służby Celnej, wiceminister finansów. Potwierdza, że rosną też unijne wymagania i zagrożenie dla funkcjonariuszy. Stąd bezprecedensowe inwestycje, uwzględniające również potrzeby wzmożonych działań związanych z przyszłą obsługą podróżnych – kibiców piłkarskich mistrzostw Euro 2012.

Broń palna dla ochrony mobilnych grup kontrolerów, sieć rentgenowskich skanerów na granicach, elektroniczne detektory przemytu, budowa prawdziwych nadgranicznych twierdz dla Służby Celnej – mają wzmocnić system poboru ceł, akcyzy i podatków od hazardu.

Na Wschodzie już wszystkie przejścia otrzymały systemy elektronicznego zarządzania.

– Automatyczne odczytywanie tablic rejestracyjnych i porównywanie ich z bazami danych, także policji i Straży Granicznej, to dziś kluczowy element tzw. analizy ryzyka – mówi Grzegorz Smogorzewski, zastępca szefa Służby Celnej.

W 2011 r. m.in. dokończone zostaną budowy nowoczesnych kompleksów kontroli celnej w Białej Podlaskiej i Tomaszowie Lubelskim. Wartość każdej przekracza kilkadziesiąt mln zł. Wystartują też kolejne inwestycje w Przemyślu i Zamościu. Już teraz najnowszej generacji skanery rentgenowskie ułatwiają pracę celnikom na polsko-ukraińskich przejściach granicznych w Medyce i Korczowej. Dzięki nim w ciągu kilkunastu sekund można prześwietlić kontener czy ogromną ciężarówkę. Zaplanowano też sukcesywne instalowanie takich skanerów, m.in. na przejściu kolejowym w Hrubieszowie i terminalu morskim w Gdyni.

Oprócz przemytu papierosowego największym zagrożeniem jest dziś nielegalny obrót spirytusem (odzyskiwanym z rozpuszczalników i płynów technicznych) i niekoncesjonowany hazard. Podwyżka opodatkowania i rygorystyczny nadzór nad przemysłem jednorękich bandytów już przyniósł spadek rejestrowanych automatów o niskich wygranych z 58 do 23 tys. Z 23 tys. do 11 tys. skurczyła się liczba punktów, w których instalowano automaty.