Wierzyciel powinien sprawdzić, czy dłużnik jeszcze żyje

Złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji przeciwko zmarłemu może skutkować obciążeniem wierzyciela opłatą komorniczą. Sąd Najwyższy orzekł.

Publikacja: 10.04.2024 07:26

Komornik

Komornik

Foto: Fotorzepa / Paweł Rochowicz

Tak wynika z najnowszej uchwały Sądu Najwyższego. Wspomniana opłata wynosi 10 proc. egzekwowanego świadczenia, a wskazany przypadek jest wyjątkiem od zasady, że koszty egzekucji ponosi dłużnik.

W rozpatrywanej sprawie na wniosek wierzyciela, komornik zawiadomił dłużnika o wszczęciu egzekucji, ale zawiadomienie wróciło z adnotacją, że adresat nie żyje od pięciu lat. Komornik umorzył więc egzekucję i obciążył wierzyciela kosztami postępowania na ponad 1 tys. zł (na podstawie art. 30 ustawy o kosztach komorniczych, który przerzuca w wypadkach niecelowej egzekucji koszty z dłużnika na wierzyciela). Rozpatrując skargę wierzyciela na te czynności komornika, referendarz SR oddalił skargę, powołując się na uchwałę SN (sygn. akt. III CZP 36/22). Zgodnie z nią złożenie wniosku egzekucyjnego przeciw zmarłemu dłużnikowi jest oczywiście niecelowe.

Czytaj więcej

Skutki niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela

Gdy dłużnik nie żyje: kogo obciążą koszty nieudanej egzekucji?

Badając zażalenie wierzyciela na postanowienia referendarza, Sąd Rejonowy w Przasnyszu skierował pytanie prawne do SN. W praktyce są dwa stanowiska. Z pierwszego wynika, że skoro niecelowe wszczęcie egzekucji nie zostało sprecyzowane, to komornik ma zdecydować, czy postępowanie zostało podjęte celowo. A wierzyciel nie ma obowiązku przed wszczęciem egzekucji ustalać, czy dłużnik żyje. Drugie stanowisko zaprezentowano zaś w uchwale o sygn. III CZP 36/22.

Zdaniem przasnyskiego sądu trzeba opowiedzieć się za tym drugim stanowiskiem, ale nie należy automatycznie, we wszystkich sprawach przeciw zmarłemu dłużnikowi uznawać, że podjęcie egzekucji było niecelowe. Powinno to podlegać ocenie z uwagi na okoliczności danej sprawy. Jeśli wniosek złożono w krótkim odstępie czasu od śmierci dłużnika, to trudno mówić o oczywistym niecelowym wszczęciu postępowania, ale kiedy minęło np. klika lat, to należy rozważyć obciążenie wierzyciela opłatą.

Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska w uchwale. – To trafne orzeczenie powinno pozwolić komornikom i sądom wypracować przewidywalną praktykę. Być może to rozstrzygnięcie znajdzie też zastosowanie do egzekucji kierowanych do przedsiębiorców, po ogłoszeniu ich upadłości – ocenia dr Jarosław Świeczkowski, komornik.

Sygnatura akt: III CZP 6/23

Tak wynika z najnowszej uchwały Sądu Najwyższego. Wspomniana opłata wynosi 10 proc. egzekwowanego świadczenia, a wskazany przypadek jest wyjątkiem od zasady, że koszty egzekucji ponosi dłużnik.

W rozpatrywanej sprawie na wniosek wierzyciela, komornik zawiadomił dłużnika o wszczęciu egzekucji, ale zawiadomienie wróciło z adnotacją, że adresat nie żyje od pięciu lat. Komornik umorzył więc egzekucję i obciążył wierzyciela kosztami postępowania na ponad 1 tys. zł (na podstawie art. 30 ustawy o kosztach komorniczych, który przerzuca w wypadkach niecelowej egzekucji koszty z dłużnika na wierzyciela). Rozpatrując skargę wierzyciela na te czynności komornika, referendarz SR oddalił skargę, powołując się na uchwałę SN (sygn. akt. III CZP 36/22). Zgodnie z nią złożenie wniosku egzekucyjnego przeciw zmarłemu dłużnikowi jest oczywiście niecelowe.

2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Spadki i darowizny
Ten testament wywołuje najwięcej sporów. Sąd Najwyższy wydał ważny wyrok
Prawo karne
Akta znalezione w domu Zbigniewa Ziobry. Prokuratura przekazała nowe informacje
ABC Firmy
Firma zapłaci prawie 240 tys. zł kary. Wszystko przez zgubionego pendrive'a
Zawody prawnicze
Adwokaci apelują do Tuska. Chcą uchylenia rozporządzenia MS
Praca, Emerytury i renty
Czternasta emerytura z wieloma znakami zapytania. Będzie podwyżka?
Materiał Promocyjny
Technologia na etacie. Jak zbudować efektywny HR i skutecznie zarządzać kapitałem ludzkim?