Nowelizacja KPC: Wstrzymanie odebrania dziecka trzeba uzasadnić

W kodeksie postępowania cywilnego, ma się pojawić możliwości sprzeciwienia się powrotowi do kraju małoletniego, który został bezprawnie uprowadzony lub zatrzymany.

Publikacja: 19.07.2023 03:00

Nowelizacja KPC: Wstrzymanie odebrania dziecka trzeba uzasadnić

Foto: Adobe Stock

Projekt powstał na kanwie wyroku TSUE z 16 lutego 2023 r. dotyczącego nakazu przekazania do Irlandii dzieci wywiezionych wcześniej do Polski przez ich matkę. Pytanie prejudycjalne zadane w tej sprawie dotyczyło tego, czy art. 388(1) k.p.c., przewidujący wstrzymanie wykonalności prawomocnego wyroku wydanego na podstawie konwencji haskiej, a dotyczącego odebrania osoby, która podlega władzy rodzicielskiej lub pozostaje pod opieką, na wniosek podmiotów uprawnionych do złożenia skargi kasacyjnej w takich sprawach – tj. rzecznika praw obywatelskich, rzecznika praw dziecka i prokuratora generalnego. TSUE uznał w swoim wyroku, że taka konstrukcja narusza prawo UE, gdyż podmioty te nie są sądem, a ich wniosek wstrzymujący prawomocny wyrok powinien podlegać kontroli sądowej.

Ponadto projektodawcy wskazali, że niezgodnie z prawem Unii taki wniosek nie wymaga uzasadnienia. W związku z tym projekt zakłada, że powinien zawierać uzasadnienie wskazujące szczególne powody wstrzymania wykonalności tego postanowienia.

Czytaj więcej

W rządzie szykują grzywnę za utrudnianie lub brak kontaktów z dzieckiem

Takie doprecyzowanie przepisów, zdaniem projektodawców (propozycja została przedłożona przez ministra Michała Wójcika, członka Rady Ministrów) ma pozwolić na dalsze korzystanie z uprawnień wspomnianych podmiotów, bez obawy, że takie prawomocne orzeczenie, nakazujące powrót dziecka do państwa stałego pobytu zostanie wykonane jeszcze przed wniesieniem skargi kasacyjnej (termin na to wynosi cztery miesiące) lub też przed rozpatrzeniem takiej skargi przez Sąd Najwyższy. W takiej sytuacji skarga ta stawałaby się bezprzedmiotowa.

Przed nowelą z kwietnia ubr. o wstrzymaniu wykonania takiego wyroku decydował Sąd Apelacyjny w Warszawie. Mógł go wstrzymać, gdy postanowił, że w razie powrotu dziecko mogłoby być narażone na poważne ryzyko szkody fizycznej lub psychicznej.

Projekt powstał na kanwie wyroku TSUE z 16 lutego 2023 r. dotyczącego nakazu przekazania do Irlandii dzieci wywiezionych wcześniej do Polski przez ich matkę. Pytanie prejudycjalne zadane w tej sprawie dotyczyło tego, czy art. 388(1) k.p.c., przewidujący wstrzymanie wykonalności prawomocnego wyroku wydanego na podstawie konwencji haskiej, a dotyczącego odebrania osoby, która podlega władzy rodzicielskiej lub pozostaje pod opieką, na wniosek podmiotów uprawnionych do złożenia skargi kasacyjnej w takich sprawach – tj. rzecznika praw obywatelskich, rzecznika praw dziecka i prokuratora generalnego. TSUE uznał w swoim wyroku, że taka konstrukcja narusza prawo UE, gdyż podmioty te nie są sądem, a ich wniosek wstrzymujący prawomocny wyrok powinien podlegać kontroli sądowej.

2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Prawnicy
Gdzie uczą najlepszych prawników w Polsce? Ranking wydziałów prawa 2024
Podatki
Fiskus nie przejął się wyrokiem NSA. Sam przelew nie wystarczy
Sądy i trybunały
Sędzia Sądu Najwyższego skarży Polskę do ETPC. Chodzi o decyzję Andrzeja Dudy
Sądy i trybunały
Sąd Najwyższy: wybór „spośród sędziów" nie oznacza wyboru „przez sędziów"
Zawody prawnicze
Nieoczekiwana zmiana miejsc na podium rankingu kancelarii prawniczych
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży