Kto jest sędzią Trybunału Konstytucyjnego?
Ktoś, kto został wybrany przez Sejm, a później musiał złożyć wobec prezydenta ślubowanie. Mamy już dwie formy zaakceptowane przez prawników, przez fachowców i Komisję Wenecką, która jest dla nas ciałem ważnym, w której zasiadają światowej sławy prawnicy europejscy.
A której opinie nie są wiążące.
Nie są wiążące, ale są drogowskazem. O tym, że można złożyć ślubowanie wtedy, kiedy prezydent nie chciałby go odebrać, nie chciałby zaprosić wybranych sędziów do Pałacu Prezydenckiego mówili prawnicy od dawna. Doszło do eskalacji, prezydent całkowicie chciał sparaliżować Trybunał. Musieliśmy znaleźć na to odpowiedź. Znaleźli ją prawnicy, sędziowie. Zdecydowali się na taką formę, która działa. Każdy, kogo wybrał Sejm, wygłosił tę formułę publicznie, zakomunikował ją prezydentowi…
Czytaj więcej
Sąd Najwyższy nie miał prawa wypowiadać się w sprawie zawieszenia Bogdana Święczkowskiego, bo nie ma kompetencji w tym zakresie – mówi „Rzeczpospol...
Powinna być wygłoszona wobec prezydenta, czyli w obecności prezydenta.
Wobec i w obecności to dwa zupełnie różne słowa. Te słowa nie oznaczają tego samego. Była dobra praktyka, że prezydenci przestrzegali konstytucji, zapraszali w sposób uroczysty do Pałacu Prezydenckiego, co miało podniosły charakter, ważny dla sędziów, ale także dla obywateli, którzy widzieli, że to jest ważny urząd. Karol Nawrocki postanowił z pobudek politycznych, bo wystraszył się, zablokować Trybunał, rozmontować go. Przyjął, że kilku sędziów zaprosi do Pałacu, a kilku postawił do kąta. Od prezydenta słyszymy bardzo sprzeczne informacje. Najpierw mówił o źle wybranych sędziach w Sejmie, bo marszałek nie wygłosił odpowiedniej formuły, o tym mówił szef Kancelarii Prezydenta pan Zbigniew Bogucki. Pokazaliśmy film, gdzie widać jak marszałek wygłosił wszystkie formuły. Później słyszymy, że prezydent ma dużo czasu na odebranie ślubowania. Na końcu słyszymy, że prezydent badał życiorysy sędziów. A później pojawiła się teoria, że jeśli oni złożyli ślubowanie, to zrzekli się urzędu. Takie absurdy wymyślali prawnicy prezydenta tylko po to, żeby sparaliżować TK.
Dlaczego ludzie prezydenta chcieliby paraliżu TK, według pana?
Prezydent chce utrzymać te instytucje, które PiS zabetonował politycznie swoimi ludźmi, żeby dotrwać do wyborów, które jeśli prawica wygra, to nie da się tej rzeczywistości w Polsce zmienić. Natomiast ja widzę w tym głębszy sens. Trybunał Konstytucyjny, który zacznie działać, może być krokiem do oczyszczenia sytuacji w Sądzie Najwyższym. A Sąd Najwyższy może nam zablokować rozliczenie wszystkich afer. I tu jest moim zdaniem klucz, że nagle prezydent i PiS zobaczyli, że prokuratura działa, że wnosimy coraz więcej aktów oskarżenia, że uchyla się immunitety tych, którzy się za nimi chowają, że wszystkie miliardy złotych, które Polska straciła za poprzednich rządów, znajdziemy i one wrócą do pokrzywdzonych czy do Skarbu Państwa. Nagle padł na nich blady strach. Dlatego teraz okopali się i stąd te „heroiczne” działania prezydenta i nocne najście na Trybunał.
Czytaj więcej
Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki przekazał po czwartkowym spotkaniu w KPRP dotyczącym sytuacji w Trybunale Konstytucyjnym nastąpił impas...
A na pana nie padł blady strach, bo pan nie odpowiedział, kto jest prezesem Trybunału Konstytucyjnego?
Nie. Dzisiaj pełni obowiązki prezesa TK osoba najstarsza stażem z legalnych sędziów Trybunału. Nie mówimy o dublerach. Dzisiaj p.o. prezesa TK jest osoba, która ma najdłuższy staż w świetle ustaw, które są obowiązujące i to jest pani sędzia Anna Korwin-Piotrowska.
Anna Korwin-Piotrowska, która jako prezes sądu w Opolu, miała cenzurować i blokować publikację opinii krytycznych wobec działań rządu i pana. Sprawę ujawnia nyski sędzia Mariusz Ulman.
Poznałem pana Ulmana osobiście i miałem wrażenie, że bardzo chce zaistnieć w przestrzeni publicznej. Kilkanaście minut spotkania przekonało mnie, że to jest człowiek, który może jest dobrym sędzią, ale ma dziwny charakter. Został rzecznikiem dyscyplinarnym po to, żeby stawiać zarzuty tym osobom, które złamały prawo. Czy postawił zarzuty choć jednej takiej osobie? Ja nie widziałem. Wiem, że jedynym jego osiągnięciem jest to, że wypił kawę z panią Dagmarą Pawełczyk-Woicką, koleżanką Zbigniewa Ziobry. On jakby nie zrozumiał swojej roli. Później nagle zrezygnował z funkcji rzecznika. A jak było z tym „cenzurowaniem”, nie wiem. Sędziowie piszą do różnych komisji ustrojowych, kodyfikacyjnych, sejmowych. Sądy to zbierają i czasem robi się tak, że nie skleja się wszystkich opinii z danego sądu, tylko wybiera się te, które dominują, żeby przedstawić obraz, jak środowisko mówi, ale nie powtarzać tak, że wezmę każdą opinię każdego sędziego, bo wtedy będziemy mieli pismo, którego nie da się czytać. Jak było w tym przypadku, chciałbym się dowiedzieć.
Pani Korwin-Piotrowska, którą znam, jest osobą, która nie ma żadnych zahamowań, żeby krytykować ministerstwo, ministra, takiego czy innego. Jest osobą niezależną i niesterowalną. Wydaje mi się, że pan Ulman też miał z tym problem. Być może to są dwa silne charaktery, które pracowały kiedyś razem w jednym sądzie. Jest paru sędziów, nazwałbym ich niestety mocno sfrustrowanymi, którzy co jakiś czas bardzo chętnie korzystają z tego, że media lubią smaczki i chcą powiedzieć coś, co będzie wzbudzało jakieś emocje. Nie traktuję tego w sposób poważny, tylko raczej jako przejaw frustracji, która gdzieś tam wybija.
Ale sam pan nie wie, jak było z cenzurą i blokowaniem przez Annę Korwin-Piotrowską treści, które miałyby uderzyć w rząd i pana. Może najpierw trzeba sprawdzić, bo możliwe, że na czele Trybunału Konstytucyjnego stoi osoba, która jest dyspozycyjna wobec rządu Donalda Tuska?
Sędzia Korwin-Piotrowska nigdy nie będzie osobą dyspozycyjną i nie jest dyspozycyjna. Ona jest niesterowalna. Nikt na nią nie ma wpływu. Proszę zapytać tych sędziów, którzy z nią orzekali. Dzisiaj, w dobie mediów społecznościowych oraz całej gamy różnych mediów od prawa do lewa, blokowanie jakichś negatywnych opinii jest przeciwskuteczne. Zawsze może ktoś powiedzieć, że wysyła opinie sam, sam ogłasza ją w mediach społecznościowych, udziela wywiadu. Chciałbym kiedyś dowiedzieć się, jak było w tym przypadku.
Czy będzie pan chciał wyjaśnień od pani Anny Korwin-Piotrowskiej?
Nie. Wolałbym spotkać się z panem Ulmanem, żebym powiedział, na czym polegało to blokowanie. Jeśli on miał jakieś problemy, to powinien powiedzieć o nich wtedy, kiedy one miały miejsce, a nie gdy jego koleżanka zajmuje ważne stanowisko i wtedy nagle sobie przypomina, że coś było blokowane. Kiedy ktoś próbował wpływać na mnie w jakiś sposób, czy mnie atakować, mówiłem o tym na bieżąco, a nie trzymałem sobie zarzutów gdzieś w szufladce pod stołem, które może później wyjmę i kogoś nimi obrzucę błotem. Z sędzią Korwin-Piotrowską muszę ograniczyć kontakty do niezbędnego minimum, jakie ma minister sprawiedliwości z osobą, która pełni funkcję prezesa Trybunału. Jakiekolwiek próby takich relacji będą źle wpływać na oba urzędy, nawet jeżeli mamy takie charaktery, że jesteśmy osobami niezależnymi. Powinniśmy trzymać pewne standardy.
Czytaj więcej
Anna Korwin-Piotrowska, jako prezes sądu w Opolu, miała cenzurować i blokować publikację opinii krytycznych wobec działań rządu i Waldemara Żurka....
Mówi pan, że Anna Korwin-Piotrowska jest p.o. prezesa TK, ale liczni konstytucjonaliści i prawnicy uważają inaczej. Mecenas Przemysław Rosati, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej uważa, że to Bogdan Święczkowski jest cały czas formalnie prezesem Trybunału Konstytucyjnego, gdyż nawet przy założeniu skuteczności zarządzania o przerwie w czynnościach trzeba jednak odróżnić czasową niemożność wykonywania czynności od utraty stanowiska. Konstytucjonalista prof. Ryszard Piotrowski również uważa, że Święczkowski wciąż jest prezesem TK.
Prof. Ryszard Piotrowski, najpierw w TVP Info stała postać, później w TV Republika i te jego poglądy, gdy mówił o Trybunale, zmieniały się. Znam tego człowieka od wielu lat. Widzę czterech byłych prezesów Trybunału Konstytucyjnego, którzy twierdzą, że jeżeli ktoś jest zawieszony w wykonywaniu funkcji, to nie pełni tej funkcji, bo jest zawieszony. To są połączone ze sobą funkcje. Nie może być prezesem Trybunału ktoś, kto nie jest sędzią, który wykonuje swoją funkcję sędziowską.
Czytaj więcej
KO, Lewica i Centrum nie zamierzają brać udziału z spotkaniach w Pałacu Prezydenckim w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, gdyż uważają Karola Nawro...
Trzy izby Sądu Najwyższego (Izba Cywilna, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych) podjęły uchwałę, zgodnie z którą za orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego uznaje się rozstrzygnięcie wydane przez skład złożony wyłącznie z osób, które po wyborze przez Sejm złożyły ślubowanie w obecności prezydenta. Pytanie, czy ważne jest to uchylenie immunitetu Bogdanowi Święczkowskiemu i Bartłomiejowi Sochańskiemu?
Jak mamy taki konflikt prawny, to zawsze znajdą się jacyś prawnicy i powiedzą, że Święczkowski ma rację. Moim zdaniem większość autorytetów prawa przyznaje rację zgromadzeniu Trybunału. Rzeczywiście są trzy izby Sądu Najwyższego, ale proszę zobaczyć listę, kto brał udział w tym niby orzeczeniu. Wiemy dobrze, bo widzieliśmy pana Zbigniewa Kapińskiego, jak w nocy z ręką na ramieniu prezydenta wdzierał się do Trybunału. To jest to człowiek, który uzyskał swoje stanowisko od neo-KRS. Pan Kapiński przez taki neo-KRS trafił do Sądu Najwyższego, a teraz skleja się z prezydentem, bo wie dobrze, że jego tytuł powołania jest zakwestionowany. On zebrał trzy izby składające się z neosędziów. Sędziowie legalni nie brali udziału w tym deliberowaniu i nawet tempo tego świadczy o tym, że to jest na polityczne zamówienie. To coś, czego ja nawet nie mogę nazwać orzeczeniem.
Czy dojdzie do resetu w TK? Jest apel chociażby odznaczonych orderem Orła Białego, którzy chcą resetu konstytucyjnego, między innymi Leszek Balcerowicz, Czasław Bielewski, Aleksander Hall i pięciu innych odznaczonych zaapelowało do posłów o przeprowadzenie resetu konstytucyjnego. Tego też chce między innymi PSL, czyli koalicjant Koalicji Obywatelskiej.
Jestem bardzo ostrożny co do jakikolwiek resetów, które by kasowały Trybunał do zera.
Dlaczego?
Dwie trzecie to jest bardzo szczytna idea, która była zaszyta w tej ustawie, którą my proponowaliśmy, żeby większość taką konstruować, żeby te kandydatury były apolityczne. Tak było kiedyś. I to się udawało. Ale moim zdaniem te czasy się skończyły. Boję się, że gdybyśmy zdecydowali się na reset, to jakaś partia, w której są stawiane poważne zarzuty, partia, która się nakradła, jest rozliczana za afery, przegrała wybory, bo społeczeństwo powiedziało dosyć waszych rządów, nagle będzie domagać się resetu. Nie przywracamy Trybunału do życia, który zniszczyli tamci ludzie, tylko go zerujemy. A dwie trzecie? Ile będą trwały obrady, żeby wybrać takich sędziów. A co będzie, jak się nie dogadają?
Czytaj więcej
Leszek Balcerowicz, Czesław Bielecki, Aleksander Hall i pięcioro innych odznaczonych Orderem Orła Białego zaapelowało do posłów o przeprowadzenie r...
Czyli resetu nie będzie?
Musiałby przestać działać Trybunał, na wiele lat. Polaryzacja w Sejmie jest duża. Boję się, że gdybyśmy zresetowali Trybunał, to damy bardzo zły przykład na przyszłość, bo kolejna partia, która wygra wybory, powie: teraz hulaj dusza, piekła nie ma – zmienimy ustrój, zrobimy z Polski monarchię, a później na końcu, jak przegramy wybory, to zaproponujemy reset. To jest niebezpieczne. Oczywiście, gdyby było tak, że jest jakaś propozycja nowelizacji, co do której wszystkie strony się zgodzą, ale najważniejsze, żeby zaakceptowali to legalni sędziowie Trybunału, to możemy rozmawiać. Prawa trzeba przestrzegać.
Jeśli w przyszłym sejmie będziecie mieli większość, będziecie chcieli zmiany konstytucji?
Gdyby była większość konstytucyjna, na pewno będę chciał doprowadzić do zmiany kwestii Trybunału Stanu. Uważam, że te przepisy są źle skonstruowane. Trybunał Stanu wybierają politycy, chociaż są tam wybierani prawnicy, ale dochodzi do klinczu w Trybunale i widzimy to, że to jest ciało nieskuteczne i część polityków uważa, że jest bezkarna. Przepisy należy zmienić i należy się przyjrzeć konstytucji. Trzeba zrobić konferencję szefów prawa konstytucyjnego w całej Polsce i podyskutować z nimi, jak oni widzą, co w praktyce źle działa. Ale najpierw przywróćmy działanie obecnej konstytucji.
A dzisiaj Trybunał Konstytucyjny działa, czy jest sparaliżowany?
Dzisiaj jesteśmy jak po wypadku drogowym, a wypadkiem drogowym było 8 lat rządów PiS, jeżeli chodzi o sprawy praworządnościowe. I to się przekłada na losy obywateli. Jesteśmy po ciężkim wypadku, chodzimy już o kulach, wstaliśmy z wózka, ale czeka nas jeszcze rehabilitacja. Trybunał jest w tej fazie rehabilitacji pacjenta. Ja wierzę, że on zacznie biegać za parę miesięcy.
Czytaj więcej
– Bogdan Święczkowski w świetle dowodów, które zebrała prokuratura, ma szereg czynów, które kwalifikujemy jako popełnienie przestępstwa – powiedzia...
A rehabilitacja jak długo będzie trwała?
Czasem próby będzie to, jak osoba, która pełni obowiązki prezesa, wyznaczy składy w wielu sprawach i zobaczymy, co powiedzą sędziowie wybrani za PiS, czy będą sabotować prace TK, czy będą brać w nich udział. Czeka nas czas próby w TK. Ja ich zachęcam do tego, żeby jak najszybciej pokazali obywatelom, że pieniądze, a brali potężne pieniądze za nic nierobienie często, nie poszły w błoto. Oni powinni zrehabilitować się przed społeczeństwem, bo ludzie czytają statystyki i wiedzą, że tego Trybunału nie da się porównać z tymi Trybunałami, które kiedyś działały.