Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie działania podjęły prokuratura, by zbadać proces wydania pozwolenia na broń.
- Na czym polega tzw. ścieżka kolekcjonerska i dlaczego jest ona uznawana za najszerszą furtkę w całym systemie.
- Dlaczego sprawca masakry posiadał dwa różne pozwolenia na broń i co to może świadczyć o jego wcześniejszych zamiarach.
Michał Oksiński, sprawca masakry w Krakowie, w ramach przyznanego mu pozwolenia na broń sportową mógł zakupić maksymalnie 10 sztuk broni, a do tragicznego weekendu zaopatrzył się w dwie sztuki – pistolet Glock 17 i karabin AR-15. Przed uzyskaniem pozwolenia przeszedł rutynową procedurę, w ramach której obowiązkowe są badania u specjalistów.
Do Prokuratury Krajowej wpłynęła pełna dokumentacja z Komendy Wojewódzkiej Policji w Kielcach, gdzie 24-letniemu Michałowi Oksińskiemu wydano pozwolenie na broń. Zanim je otrzymał, pozytywne opinie wystawili mu psychiatra i lekarz orzecznik, a także psycholog. Masakra, której Oksiński dokonał kilka miesięcy później, postawiła sprawę w nowym świetle. Prokuratura już szykuje wnioski o przesłuchanie całego składu, który wystawiał opinie – dowiedziała się „Rz”. Najłatwiej śledczym będzie przesłuchać psychologa, trudniej lekarzy.
– W kwestii przesłuchania psychologa musi być wydane postanowienie prokuratora o zwolnieniu z tajemnicy zawodowej, a w przypadku przesłuchania lekarzy musi być wydane postanowienie sądu o zwolnieniu z tajemnicy lekarskiej. Pracujemy nad przygotowaniem takiego wniosku do sądu – odpowiada nam prok. Eryk Stasielak, naczelnik Wydziału do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Krakowie. To, czy nie popełniono błędów przy wydaniu pozwolenia na broń Oksińskiemu, jest jednym z wątków śledztwa w sprawie masakry na rynku w Krakowie, w której zginęło sześć osób, a kilkanaście zostało rannych.
Jak się dowiedzieliśmy, oprócz prokuratury, sprawę pozwolenia na broń, decyzją prokuratora, ma zająć się również Biuro Spraw Wewnętrznych Policji.
Czytaj więcej
Policjant mówi o szczęściu: AR-15 strzela pojedynczo, a sprawca nie przerobił broni. Prokuratura bada motyw, a ekspert ostrzega przed radykalizacją...
Michał Oksiński pozwolenie na broń sportową uzyskał w styczniu tego roku, a pierwszą sztukę kupił w marcu. Na siebie miał zarejestrowane dwie sztuki: pistolet Glock 17 i karabin AR-15. W samochodzie i przy sprawcy znaleziono dwa karabiny AR-15 i dwa pistolety (broń własną i jego ojca) oraz około pół tysiąca sztuk amunicji. W jego domu rodzinnym odkryto jeszcze siedem sztuk broni należącej do jego ojca, która była przechowywana w sejfie.
Pozwolenie na broń do celów sportowych to dziś jeden z najprostszych sposobów (oprócz pozwoleń na broń do celów tzw. kolekcjonerskich) na jej legalne posiadanie. I tą drogą poszedł Oksiński. Zapisał się do klubu strzeleckiego „Świt” w Starachowicach, w którym działał i do którego wprowadził go ojciec. 24-latek był niekarany, nienotowany i jeśli nie przyznał się do np. zażywania narkotyków czy depresji, badania u psychologa lub psychiatry, mogły – choć nie powinny – być formalnością. Prawie rok później pozwolenie na posiadanie broni wydała mu policja.
Akces do klubu Oksiński (zapisał się w 2022 r.) traktował instrumentalnie – jako jedną z dróg spełnienia formalności. Jak pisaliśmy, w klubie bywał rzadko – w tym roku pojawił się dwa razy na treningu i raz na zawodach – jak mówił nam Adam Chyb z Klubu Strzeleckiego „Świt” w Starachowicach. Wyniki w strzelaniu sportowym miał słabe.
Przy badaniu ubiegającego się o broń wiele zależy od postawy psychologa
– Niestety, jednorazowe badanie psychologiczne, niezależnie jak dogłębnie byłoby zrobione, nie daje gwarancji przewidywania skutków czy zamiarów, które mogą pojawić się po jakimś czasie. Nikt nie ma rentgena w oczach – mówi Jan Gołębiowski, psycholog i profiler kryminalny.
Jednak wskazuje, że zdarzają się oceny pobieżne czy wręcz patologie. – To sytuacje, kiedy psycholog zamiast na obowiązkowym wywiadzie klinicznym, czyli pogłębionej rozmowie, opiera się tylko na testach. A to błąd, bo ktoś może skreślać odpowiedzi na chybił trafił, patrzeć za okno, obgryzać długopis i to też ma znaczenie dla psychologa. Obserwacja wykonania jest ważna, a nie wyłącznie wyniki takiego testu. Znam również przypadki, gdzie orzecznicy przyjeżdżali na strzelnice, rozdawali testy i na masce samochodu kandydaci wszyscy razem je wypełniali – opowiada Jan Gołębiowski.
Czytaj więcej
Michał Oksiński posiadał aż cztery telefony, w tym iPhone’a. Śledczy badają nie tylko, do czego mu służyły, ale czy ich treść i kontakty odkryją ew...
Psycholog i lekarz orzecznik działają sami, w oderwaniu od policji. Dlatego najważniejszy – jak wskazuje nasz rozmówca – jest drugi etap, czyli sprawdzenie przez policję. Powinna ona przeprowadzić wywiad środowiskowy, prześwietlić kontakty danej osoby, a także zrobić tzw. biały wywiad. – Zabójcę z Krakowa internauci i media, już po fakcie, lepiej prześwietlili niż wydział postępowań administracyjnych policji, który wydaje pozwolenia. Ujawnili chociażby jego aktywność na Telegramie oraz na Discordzie – zauważa Gołębiowski. Według WP 24-latek miał brać udział w rozgrywkach, podczas których odtwarzano scenariusze rzeczywistych zamachów terrorystycznych.
Ustawa o broni i amunicji mówi, że opinie przy ubieganiu się o pozwolenie na broń może wydawać psycholog, który ma co najmniej pięcioletni staż pracy w zawodzie, z tego ostatnie 3 lata przepracował jako psycholog. – Taki psycholog powinien być bardziej doświadczony. Jeśli ktoś nigdy nie miał broni w ręku, nigdy nie był na strzelnicy, to pytanie, czy pewne rzeczy wyłapie – wskazuje Gołębiowski.
Inny z ekspertów, z którym rozmawialiśmy, sugeruje: – Warto zbadać nie tylko treść orzeczeń, ale także przebieg badań, dokumentację i ewentualne przesłanki do konsultacji specjalistycznych.
Kto konkretnie oceniał Michała Oksińskiego, kiedy starał się on o pozwolenie na broń, śledczy nie ujawniają. – Mamy pełną dokumentację, obecnie trwa jej analiza – mówi nam prokurator Stasielak.
24-latek chciał też pozwolenia na broń kolekcjonerską, ale takiej broni nie zakupił
Jak ustaliła „Rz”, sprawca masakry w Krakowie oprócz pozwolenia na broń sportową, wystąpił i otrzymał również pozwolenie na broń do celów kolekcjonerskich – wskazują nasze źródła w służbach. To wbrew pozorom istotna informacja.
Czytaj więcej
„To był marny strzelec” - słyszymy w klubie strzeleckim, do którego należał. Tajemnicą poliszynela jest, że Michał Oksiński ćwiczył jednak intensyw...
– To najszersza furtka w systemie. W praktyce pozwolenie kolekcjonerskie może umożliwić zgromadzenie wielu egzemplarzy broni różnych typów, w tym karabinów o dużej sile rażenia – wyjaśnia nam jeden z ekspertów.
Na portalu bron.pl czytamy: „O ile posiadając pozwolenie na broń do celów sportowych, można kupić broń bez możliwości prowadzenia ognia ciągłego, o tyle posiadacz pozwolenia kolekcjonerskiego ma możliwość zakupu również broni samoczynnej”. Co to oznacza w praktyce?
„Możliwość posiadania pistoletów maszynowych o kalibrze od 6 mm do 12 mm oraz karabinów samoczynnych o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm. Kolekcjoner może zatem mieć w swojej kolekcji pistolet samopowtarzalny PPSz-41 (potocznie pepesza), karabin powtarzalny Mauser 98, a także karabin samopowtarzalny AK-74N” – wylicza portal.
Broni kolekcjonerskiej nie można nosić naładowanej. Wolno przemieszczać się z nią bez wpiętego magazynka.
Przy pozwoleniu kolekcjonerskim trzeba należeć do stowarzyszenia o charakterze kolekcjonerskim oraz spełnić formalne, ustawowe wymogi (m.in. niekaralność, badania lekarskie, egzamin).
Broń sportowa wymaga przynależności do klubu strzeleckiego z licencją Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego (PZSS), treningów oraz startu w zawodach dla utrzymania licencji. W przypadku broni kolekcjonerskiej te rygory odpadają, a po uzyskaniu pozwolenia, można strzelać na strzelnicy towarzysko lub hobbystycznie.
Uzyskując patent na broń sportową w klubie w Starachowicach, Oksiński w związku z pozwoleniem kolekcjonerskim nie musiał zdawać egzaminu przed policją.
– Procedurę przeszedł zgodnie z przepisami, oba pozwolenia zostały wydane w tym roku – wskazuje nasze źródło w policji.
Z dotychczasowych ustaleń wynika, że Michał Oksiński nie skorzystał z pozwolenia kolekcjonerskiego i broni samoczynnej nie kupił. Zmarł dwa dni po masakrze na krakowskim rynku.