Sławomir Mentzen imperatorem. „Rzeczpospolita” ujawnia, jakie uprawnienia uzyskał

Samodzielne przyjmowanie członków partii oraz jednoosobowe wymierzanie im kar dyscyplinarnych, z wykluczeniem włącznie – m.in. takie uprawnienia daje prezesowi statut partii Imperium Kontratakuje. Dzięki nim jeden z liderów Konfederacji Sławomir Mentzen może sięgnąć w swojej partii po władzę, jakiej nie mają nawet oskarżani o wodzowski styl zarządzania Jarosław Kaczyński i Donald Tusk. A wszystko z powodu niedopatrzenia, mającego miejsce w marcu 2025 r.

Czytaj więcej

Polityka

Sławomir Mentzen straci partię. Będzie wniosek o delegalizację Nowej Nadziei

PKW twierdzi, że nie wpłynęło do niej sprawozdanie finansowe partii Nowa Nadzieja Sławomira Mentz...

Wówczas Nowa Nadzieja, partia Sławomira Mentzena wchodząca obok Ruchu Narodowego w skład Konfederacji, nie złożyła w terminie sprawozdania finansowego za 2024 r. Przepisy są restrykcyjne i przewidują delegalizację ugrupowania nawet w przypadku nieznacznego przekroczenia daty. I rzeczywiście, w listopadzie sąd wykreślił Nową Nadzieję z rejestru partii politycznych. Nowa Nadzieja od orzeczenia się odwołała, jednak, licząc się z przegraną w drugiej instancji, jej działacze przystąpili do rejestracji nowej partii – Imperium Kontratakuje.

Zaskakująca nazwa bierze się stąd, że „Nowa Nadzieja” jest podtytułem pierwszej chronologicznie części „Gwiezdnych wojen”. „Imperium Kontratakuje” to nazwa kolejnego filmu, więc działacze wybrali ją dla żartu. – Potrzebowaliśmy założyć odrębny podmiot. Jego nazwa nie ma większego znaczenia – mówił nam rzecznik Nowej Nadziei, a zarazem prezes Imperium Kontratakuje Wojciech Machulski. – Istnieje rozwiązanie prawne, które może uniemożliwić wykreślenie Nowej Nadziei przy wykorzystaniu Imperium Kontratakuje – dodawał.

Plan zakładał połączenie Nowej Nadziei z Imperium Kontratakuje, a raczej wchłonięcie pierwszej partii przez drugą. Następnie Imperium Kontratakuje ma zmienić nazwę na Nowa Nadzieja. I rzeczywiście w sobotę odbył się kongres Nowej Nadziei, podczas którego partia zdecydowała o przyłączeniu do Imperium Kontratakuje.

– Połączenie z partią Imperium Kontratakuje daje nam swobodę działania, taki formalny luz, dzięki któremu spór z PKW staje się dla nas bezprzedmiotowy, a my możemy dalej funkcjonować jako Nowa Nadzieja – mówił w rozmowie z PAP wiceprezes Nowej Nadziei Bartłomiej Pejo.

Słuchając takich wypowiedzi można było odnieść wrażenie, że w praktyce nic się nie zmieni poza numerem rejestrowym Nowej Nadziei. Jednak to nie do końca prawda. Skutkiem zamieszania prawnego przestał obowiązywać statut Nowej Nadziei, a zaczął – Imperium Kontratakuje. A ten ostatni może budzić spore kontrowersje.

Kontrowersje w statucie mogą budzić liczne kategorie osób powiązanych z partią, jednak nie tylko

W „Rzeczpospolitej” pisaliśmy już, że po lekturze statutu w oczy rzuca się aż siedem kategorii „osób powiązanych statutowo z partią”, którymi są: darczyńcy i stali darczyńcy, sympatycy, kandydaci na członków, a także członkowie – dzielący się na członków partii, działaczy i członków honorowych. Dochodzą do tego członkowie sekcji młodzieżowej. Dotychczasowy statut Nowej Nadziei wymieniał tylko członków, sympatyków i sekcję młodzieżową.

W statucie Imperium Kontratakuje każdą z kategorii szczegółowo omówiono. Np. żeby stać się stałym darczyńcą trzeba… wykupić odnawianą co miesiąc darowiznę subskrypcyjną.

O zaskakujących kategoriach osób związanych z partią pisały poza „Rzeczpospolitą” inne media. Jednak najbardziej kontrowersyjne zapisy statutu są mniej rzucające się w oczy. Wychwycili je prawnicy będący w opozycji do partii Mentzena. Do ich opracowania dotarła „Rzeczpospolita”.

Ich zdaniem najbardziej wątpliwe przepisy dotyczą uprawnień prezesa, którym wciąż jest Wojciech Machulski, a docelowo ma prawdopodobnie zostać nim Sławomir Mentzen. Jeden z przepisów dotyczy procedury naboru członków ugrupowania. Generalnie w partii obowiązuje zasada, zgodnie z którą członków przyjmuje przewodniczący władz terenowych po przejściu szczegółowej procedury, przewidującej m.in. egzamin i obowiązkowy trzymiesięczny okres próbny, podczas którego należy uczestniczyć w zebraniach i co najmniej jednej akcji partyjnej.

Czytaj więcej

Giełda

Mentzen kupił akcje, a kurs poszybował. Co mówi KNF?

Sławomir Mentzen, prezes i wiodący akcjonariusz zwiększył zaangażowanie w kapitale spółki Mentzen...

Jednak statut przewiduje też inną ścieżkę: „osobę do partii może przyjąć także prezes partii, w tym z pominięciem wymagań (…) przy czym osoba ta otrzymuje z dniem przyjęcia status działacza”. Inny z przepisów daje prezesowi szerokie możliwości samodzielnego dyscyplinowania członków, z wykluczeniem z partii włącznie. „Prezes partii wymierza kary dyscyplinarne w drodze postanowień dyscyplinarnych, które podlegają wykonaniu z dniem ich wydania” – czytamy w statucie. Oznacza to, że Mentzen będzie mógł równie łatwo przyjmować członków, jak i ich wykluczać.

Dlaczego to takie kontrowersyjne? Bo w przeszłości w polskiej polityce wielokrotnie zdarzały się zarzuty, że przed ważnymi wyborami w partiach pompowane były koła, by przechylić szalę na korzyść któregoś z kandydatów. Np. w 2013 r. oskarżył o to Donalda Tuska Jarosław Gowin, rywalizujący z nim o fotel szefa PO. – Znowu są „noce cudów”. W Małopolsce w przeddzień zamknięcia list uprawniających do udziału w głosowaniu wpisano do Platformy kilkaset osób – mówił „Rzeczpospolitej”.

Zdaniem ekspertów statut Imperium Kontratakuje budzi kontrowersje w świetle przepisów ustawy o partiach politycznych i Konstytucji

Dziś, zgodnie ze statutem Koalicji Obywatelskiej, o przyjęciu w poczet członków decyduje zarząd koła, a szef partii nie ma w tym procesie żadnych uprawnień. Nie może on też samodzielnie wymierzać kar dyscyplinarnych, bo jest to domena rzecznika dyscyplinarnego i sądu koleżeńskiego. Podobnie jest w PiS, choć tam o przyjęciu i wykluczeniu z partii może decydować też Komitet Polityczny, składający się z kilkudziesięciu osób. W żadnej z dwóch najważniejszych partii w Polsce ich szefowie nie mają takich uprawnień, jakie będzie miał Mentzen.

– Ze statutu Imperium Kontratakuje wyłania się obraz ugrupowania wodzowskiego, choć z ustawy o partiach politycznych wynika, że „partie polityczne mają kształtować swoje struktury oraz zasady działania zgodnie z zasadami demokracji”. Można zastanawiać się, czy liderzy takiej partii, po ewentualnym wejściu w skład koalicji rządowej, mieliby podobne podejście do zarządzania państwem – komentuje Szymon Osowski z Watchdog Polska, organizacji dbającej o przejrzystość życia publicznego.

– Twórcom art. 11 Konstytucji, omawiającego funkcjonowanie partii politycznych, przyświecało założenie, że struktury partyjne będą miały charakter demokratyczny i włączający, skłaniający do aktywności społecznej. Mam duże wątpliwości, czy statut Imperium Kontratakuje wpisuje się w te założenia – ocenia Krzysztof Izdebski z Fundacji Batorego.

Na tym jednak nie kończą się kontrowersje. Jeden z przepisów statutu nakłada na członków Imperium Kontratakuje obowiązek „wypowiadania się publicznie w sposób zgodny z ideami, celami, programem i linią partii”. Wątpliwości może budzić też konstrukcja przepisów przejściowych, przewidująca, że pierwsze organy krajowe partii mają nie zostać wybrane demokratycznie, lecz po prostu powołane przez prezesa.