Rada Pokoju Donalda Trumpa budzi opór Europy. Jeden kraj zaskakuje

Spotkanie inauguracyjne Rady Pokoju odbędzie się w czwartek w Waszyngtonie. Najpierw miała się zajmować pokojem w Strefie Gazy. I wtedy miała poparcie prawie całego świata, włącznie z Unią Europejską. W świętowaniu 20-punktowego planu pokojowego Donalda Trumpa dla Gazy uczestniczyli w październiku w egipskim Szarm el-Szejk kanclerz Niemiec, premierzy Wielkiej Brytanii i Włoch, prezydent Francji, nie mówiąc o prezydentach i monarchach z krajów arabskich i muzułmańskich. Nie było natomiast przedstawiciela Polski. 

Czytaj więcej

Polityka

Rada Pokoju Donalda Trumpa. Co to za organizacja i czym ma się zajmować?

Pierwsze posiedzenie Rady Pokoju – organizacji powstałej z inicjatywy prezydenta USA Donalda Trum...

W listopadzie plan amerykańskiego prezydenta, przewidujący powstanie Rady Pokoju i wysłanie do Strefy Gazy wojsk rozjemczych, poparła Rada Bezpieczeństwa ONZ. Brak weta któregoś ze stałych członków w tak kluczowych sprawach rzadko udaje się tam uzyskać. Rosja i Chiny wstrzymały się od głosu, wszyscy pozostali członkowie Rady Bezpieczeństwa byli za, w tym posiadające prawo weta Wielka Brytania i Francja.

Czytaj więcej

Dyplomacja

Pokój w Strefie Gazy na warunkach Donalda Trumpa. Kto będzie go pilnował?

Po poparciu planu Donalda Trumpa przez Radę Bezpieczeństwa ONZ niezadowolony jest Hamas. Izrael o...

Sprzeciw dużych państw europejskich wobec Rady Pokoju Donalda Trumpa

Problem z postrzeganiem Rady Pokoju w Europie zaczął się w chwili, gdy Donald Trump postanowił poszerzyć jej kompetencje na inne konflikty i osobiście stanąć na jej czele (i właściwie na zawsze, bo z przewodniczenia może zrezygnować sam albo może o tym zdecydować zarząd, ale jednogłośnie, co wydaje się mało prawdopodobne, bo są w nim prawie sami Amerykanie związani z prezydentem). 

Wtedy pojawiły się obawy, że nowe ciało, które ma „promować stabilność” i „zapewnianie trwałego pokoju” w różnych regionach dotkniętych konfliktami – a także nimi zagrożonych – to konkurencja dla ONZ. I na dodatek burzenie porządku międzynarodowego, ważnego zwłaszcza dla krajów średnich i małych, o których losie będzie teraz decydował właściwie jeden człowiek – Donald Trump, znany z wymuszeń i gróźb. Co prawda w dokumencie powołującym Radę Pokoju jest mowa o działaniu zgodnym z prawem międzynarodowym, ale nie wszystkich śledzących to, co na świecie robi Trump, to przekonuje. 

Czytaj więcej

Dyplomacja

Ambasador Niemiec dla „Rzeczpospolitej”: Nie chcemy prowadzić polityki przeciwko USA, ale razem z USA

To, że w Niemczech uwaga skupia się teraz na niemieckich ofiarach, nie jest, jak sądzę, wielkim z...

Na rozszerzoną wersję Rady Pokoju niechętnie zareagowały zwłaszcza duże państwa Europy, jak Francja czy Niemcy, które pracują nad uniezależnieniem się od Ameryki – tworzeniem europejskiego mocarstwa i europejskiej suwerenności. Jednak europejska suwerenność to kwestia dekady czy 15 lat, co nakazuje krajom leżącym bliżej Rosji i słabszym niż Niemcy czy Francja ostrożność w jednoznacznym odrzucaniu pomysłów z pokojem w nazwie, które przedstawiają Amerykanie. 

Przykładem jest Finlandia. Jej prezydent Alexander Stubb, któremu udało się w zeszłym roku wypracować dobre stosunki z Donaldem Trumpem, miesiąc temu w wywiadzie dla „Washington Post” nazwał Radę Pokoju „dobrym pomysłem”. Od razu dodał, że powinna mieć mocny mandat od ONZ, co udało się w sprawie Strefy Gazy. Kilka dni później fińskie media publiczne pisały, że Finlandia nie skorzysta z zaproszenia do Rady Pokoju, z uzupełnieniem: „na razie”.

Trump nie zaprosił do Rady państw bałtyckich (zaproszenie dostało około 60 krajów), szczególnie narażonych na potencjalny atak Rosji. Nie musiały zajmować oficjalnego stanowiska. Z wypowiedzi np. łotewskich polityków wynika, że  „wysoko” cenią stosunki ze Stanami Zjednoczonymi.

Czy o pokoju można rozmawiać z Władimirem Putinem?

Trump zaprosił Rosję, co skłoniło do stawiania zarzutu, że o pokoju ma przy jednym stole rozmawiać Władimir Putin. Z nim już Trump rozmawiał. Ale szczególnie krytyczny wobec Rady Pokoju prezydent Emmanuel Macron też chce to robić. Na początku lutego powiedział, że trwają przygotowania do spotkania z Władimirem Putinem i to w uzgodnieniu z partnerami z Ukrainy i Europy. Na razie Rosja nie skorzystała z zaproszenia do nowej organizacji Trumpa, wciąż – jak podało MSZ w Moskwie – „rozważa swoje stanowisko”. Nie weźmie udziału w pierwszym spotkaniu Rady, które odbędzie się w czwartek w Waszyngtonie.

Nie pojedzie tam także Aleksander Łukaszenko, choć w styczniu bardzo się cieszył z zaproszenia i podpisał dokument o przystąpieniu Białorusi do Rady Pokoju.

Czytaj więcej

Polityka

Swiatłana Cichanouska dla „Rzeczpospolitej”: Po co zapraszać Aleksandra Łukaszenkę do Rady Pokoju?

Oczywiście z naszego punktu widzenia Łukaszenko nie powinien być w Radzie Pokoju, bo dotyczy ona...

Polska obserwuje. Rada Pokoju i spór między rządem a prezydentem i PiS

W Polsce temat Rady Pokoju urósł do rangi kolejnego sporu między rządem a prezydentem i opozycją z PiS (Jarosław Kaczyński mówił, że nasz kraj powinien zostać stałym członkiem i w związku z tym zapłacić wymagany 1 mld dol.). Karol Nawrocki wziął udział w oficjalnym przedstawieniu Rady w czasie styczniowego forum w Davos, był nawet pierwszym z zagranicznych przywódców wymienionych przez Trumpa, ale Polska nie znalazła się wśród członków założycieli. Prezydent Nawocki nie leci też do Waszyngtonu, będzie tam minister Marcin Przydacz.

Wydaje się, że Polska będzie utrzymywać status obserwatora, bo wejście do Rady musi zainicjować rząd. Premier Donald Tusk powiedział we wtorek, że rząd tego nie przewiduje „w tych okolicznościach i warunkach”. Ale dodał, że przedstawiciel Polski może uczestniczyć w obradach „w charakterze obserwatora”.

Czytaj więcej

Plus Minus

Jerzy Haszczyński: Donald Trump i jego „Światowy Związek Rad Pokoju”

Gaszę wojny, jedna po drugiej – chwali się Donald Trump. Ale świat jest bardziej skomplikowany ni...

Co wśród członków założycieli Rady Pokoju robi Bułgaria?

Wśród założycieli Rady Pokoju znalazły się dwa państwa UE. Węgry, co nie dziwi, biorąc pod uwagę antybrukselską politykę Viktora Orbána i jego bliskie związki z Donaldem Trumpem. Jest także Bułgaria, co dziwi, bo dotychczas unikała konfliktów z unijnym mainstreamem. Pełniący obowiązki premiera Rosen Żelazkow był jednym z bohaterów uroczystości w Davos, ale w najbliższych dniach odda stery rządu.

– Nie jest jasne, czy jest to prawnie wiążące, czy można uznać, że Bułgaria już jest członkiem Rady – mówi „Rzeczpospolitej” Wesela Czernewa, bułgarska analityczka z think tanku European Council on Foreign Relations (ECFR). – Opozycja zażądała debaty w parlamencie na ten temat, do której nie doszło. A szef głównej partii rządzącej Bojko Borisow powiedział, że sprawa podpisu Żelazkowa nie będzie teraz poddawana ratyfikacji, bo czekają nas przyśpieszone wybory (19 kwietnia – red.), pewnie nastąpi to po nich – dodaje. 

Państwa, które przyjęły zaproszenie do udziału w Radzie Pokoju

Foto: PAP

Dlaczego tymczasowy premier się na to zdecydował? Są przypuszczenia, że skłonił go do tego oligarcha Delan Peewski, który ma nadzieję, że Trump wykreśli go z sankcyjnej listy Magnickiego.