Jak twierdzą eksperci pytani przez „Rzeczpospolitą", wydana 21 lutego uchwała siedmiu sędziów NSA w sprawie opodatkowania wartości firmy (tzw. goodwillu) powinna uporządkować orzecznictwo i praktykę dotyczącą sprzedaży przedsiębiorstw lub ich zorganizowanych części. Przypomnijmy: w uchwale (sygn. akt III FPS 2/21) sędziowie uznali, że wartość firmy będąca częścią takich transakcji nie jest prawem majątkowym, które podlegałoby podatkowi od czynności cywilnoprawnych (PCC). Dotychczas przeciwnego zdania były urzędy skarbowe, a także niektóre sądy administracyjne.

Czytaj więcej

Renoma sprzedawanej firmy jest wolna od podatku

– Uchwała siedmiu sędziów NSA jest logiczna i aż dziwne, że dopiero teraz sąd doszedł do oczywistych wniosków o wartości firmy – komentuje Patrycja Goździowska, doradca podatkowy i partner w SSW Pragmatic Solutions. Przypomina ona, że tzw. goodwill to szczególna wartość, sprawiająca, że sprzedane przedsiębiorstwo albo jego zorganizowana część jest w stanie generować przychody od pierwszego dnia po sprzedaży. – Niemniej ta wartość nie może funkcjonować w oderwaniu od sprzedawanego majątku firmy. Innymi słowy, samym goodwillem czy też samą renomą przedsiębiorstwa nie da się handlować – przypomina ekspertka i konkluduje: – Nie da się nazwać tej wartości prawem majątkowym, którym można swobodnie dysponować, a tym samym goodwill nie może być przedmiotem zbycia, więc nie dotyczą go regulacje podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z kolei Honorata Green, doradca podatkowy i partner w KPMG, zauważa, że zwiększa się zainteresowanie przedsiębiorców sprzedażą wydzielonej części biznesu, choć dotychczas praktyka organów skarbowych nie sprzyjała temu, m.in. poprzez nakładanie PCC na części wynagrodzenia za goodwill w związku z nabyciem przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.

– Jednym ze sposobów uniknięcia tego obciążenia była restrukturyzacja i wydzielenie części biznesu w odrębną spółkę, a następnie jej sprzedaż – twierdzi Honorata Green. Zastrzega przy tym, że co prawda sprzedaż udziałów w polskiej spółce podlega stawce 1 proc. PCC, natomiast zwykle w takim przypadku podstawa opodatkowania – z uwagi na uwzględnienie zobowiązań – była mniejsza niż przy sprzedaży biznesu lub jego zorganizowanej części.

Zdaniem Honoraty Green po uchwale NSA transakcje zbycia przedsiębiorstw lub ich zorganizowanych części mogą być łatwiejsze, i to bez ich uprzedniej restrukturyzacji. Zresztą uchwała potwierdziła dotychczasową tendencję w orzecznictwie NSA.

– W mojej praktyce cztery na pięć wyroków NSA w takich sprawach było bowiem korzystnych dla podatników. Wprawdzie proporcje w WSA wyglądały odwrotnie, ale myślę, że po poniedziałkowej uchwale sytuacja będzie już jasna – przypuszcza ekspertka.