Może to być emerytura bez względu na wiek, za pracę w szczególnym charakterze, świadczenia kompensacyjne albo emerytura pomostowa. Te dwa ostatnie świadczenia pojawiły się w 2009 r. Niektórzy wciąż mogą skorzystać z popularnej wśród pracowników oświaty emerytury z art. 88 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=394FD6E3442443A5B2CF8971D37B7B28?id=182007]Karty nauczyciela[/link].
Nauczyciele mający co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze (nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz poprawczych i schronisk dla nieletnich – co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym) – mogą po rozwiązaniu stosunku pracy na swój wniosek przejść na emeryturę bez względu na wiek. Praca nauczycielska musiała się odbywać co najmniej na pół etatu.
Urodzeni w latach 1949 – 1968 mogą skorzystać z tej emerytury, jeśli wymagania stażowe spełnili do końca 2008 r. Stosunek pracy wolno rozwiązać później.
Emerytura ta przysługuje, jeżeli dana osoba nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego albo złoży wniosek (jednocześnie z wnioskiem o emeryturę) o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w funduszu, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.
Decyzję w sprawie przejścia na tę emeryturę trzeba podjąć do osiągnięcia 60 lat – kobieta, i 65 lat – mężczyzna. Będzie ona w takim wypadku obliczana w całości według starych zasad. Kto złoży wniosek później, dostanie emeryturę mieszaną lub nową.
