Czy zagraniczne doświadczenia łupkowe można wykorzystać w Polsce?

Piotr Litwa: Być może węglowodory nie są u nas aż tak powszechne, ale jednak w ich wydobyciu mamy stuletnie doświadczenie. Fakt,  że transfer technologii ze Stanów Zjednoczonych nastąpił z opóźnieniem, ale teraz nasze doświadczenia, w tym Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa, są bogate.

Zwłaszcza że mamy wykwalifikowaną kadrę do robót poszukiwawczych i wydobywczych. Największym wyzwaniem jest proces szczelinowania, w którym doświadczenie mają Amerykanie. Jednak przeniesienie tego wprost do Polski z powodu różnic geologicznych nie jest możliwe. Idea – tak, ale szczegóły musimy już sami dopracować.

Jakie są zagrożenia w górnictwie gazu łupkowego?

Są ściśle związane z technologią. Oczywiście są wypracowane standardy i nie powinniśmy się obawiać pogorszenia stanu bezpieczeństwa górnictwa, bo przy wydobyciu gazu z łupków wypadków prawie nie ma, a firmy zajmujące się tym mają systemy zarządzania bezpieczeństwem o charakterze międzynarodowym, ale pilnować trzeba właśnie szczelinowania, bo to ma wpływ na środowisko.

Można zaryzykować tezę, że gdy wszystko będzie się odbywać zgodnie ze sztuką górniczą, to wszystko będzie w porządku. Ale tu nie wolno zmieniać procedur, bo to może być naprawdę niebezpieczne. Chodzi o izolację odwiertów od warstw wodonośnych, zwłaszcza wody pitnej, by nie doszło do skażenia. I to jest wyzwanie dla przedsiębiorców. Ale i dla nadzoru górniczego – będziemy tego pilnować.

Sprawa polskich łupków jest stosunkowo świeża. Jakie najważniejsze wyzwania stoją przed potencjalnymi chętnymi do wydobycia?

Technologie cały czas się rozwijają. Patrząc na doświadczenia zagraniczne – kiedyś potrzeba było wielu odwiertów, dziś stosuje się ich coraz mniej, co pozwala na ograniczenie liczby urządzeń, co jest z kolei istotne przy zurbanizowanych terenach, ale też pozwala ograniczać koszty. Inwestycje te wymagają stosownej infrastruktury – m.in. do transportu ciężkich urządzeń trzeba odpowiednich dróg. Hałas może być uciążliwy dla okolicznych mieszkańców.

Innym wyzwaniem jest gospodarka wodna, bo do szczelinowania potrzeba dużo wody, więc musi być w sąsiedztwie zbiornik albo konieczny jest dowóz cysternami. Jednak firmy już pracują nad rozwiązaniem, by wodę zastąpić innymi składnikami. W Polsce wyzwaniem jest łupkowy projekt Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Jego celem jest opracowanie technologii wydobycia gazu łupkowego w warunkach polskich.