Raport NIL o jakości kształcenia medycznego. "Nowe" kierunki lekarskie odstają od "starych"?

Naczelna Izba Lekarska przeprowadziła ankietę dotyczącą jakości kształcenia medycznego po raz trzeci. Wzięło w niej udział 19 uczelni medycznych, w tym te „stare”, mające długoletnią historię dydaktyczną, jak i „nowe”, które zaczęły masowo otwierać kierunki lekarskie w ostatnich latach. W tegorocznej edycji, tak samo jak w poprzednich, pytano o kwestie rekrutacji na studia, liczbę studentów i kadry oraz kwestie badawcze. Pojawiły się również nowe pytania: o wprowadzenie zajęć z dbałości o zdrowie psychiczne medyków, jak i o wprowadzenie obowiązkowego przeszkolenia obronnego. Udział w ankiecie był dobrowolny. Niektóre uczelnie nie raportowały wszystkich danych. 

Jak podkreślają autorzy badania, celem nie było stworzenie rankingu, lecz dostarczenie rzetelnych danych, które mogą pomóc w podejmowaniu decyzji systemowych – zarówno uczelniom, jak i decydentom. – Ta ankieta powstała trochę z naszej bezradności związanej z tym, że masowo były otwierane nowe kierunki lekarskie. Mieliśmy przypuszczenia, że nie wszędzie na tych kierunkach jest utrzymywana jakość kształcenia – mówi Damian Patecki, przewodniczący Komisji Kształcenia Medycznego Naczelnej Izby Lekarskiej.

Lepsi dydaktycy uczą na starych uczelniach

Wszystkich studentów, kształcących się na uczelniach, które wzięły udział w badaniu, jest prawie 32 tys. (31 866), z czego 4 576 uczy się na uczelniach „nowych”. Największe ośrodki akademickie to m.in. Śląski Uniwersytet Medyczny, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Gdański Uniwersytet Medyczny czy Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. – Główny ciężar kształcenia studentów na kierunku lekarskim mają uczelnie z tradycją. Oczywiście tutaj trzeba wziąć pod uwagę to, że tylko część z tych nowo uruchomionych uczelni w tej chwili ma pełny cykl kształcenia – tłumaczył Artur Białoszewski, ekspert NIL ds. badań i analiz. 

Czytaj więcej

Ochrona zdrowia

Nowi pacjenci szybciej u lekarza. Jak NFZ udało się zmniejszyć kolejki?

Lekarze specjaliści przyjęli o 200 tys. nowych pacjentów więcej niż rok wcześniej – wynika z dany...

Około 5 tys. studentów to osoby z tzw. English Division, które mają zajęcia po angielsku. Jak mówił Artur Białoszewski, często podnoszoną kwestią jest propozycja zabrania części miejsc dla studentów anglojęzycznych, aby zwiększyć liczbę miejsc na studiach w języku polskim. Przekonanie, że wśród tych 5 tys. osób są sami obcokrajowcy, nie jest jednak prawdą. – Część studentów na English Division to są studenci polscy, którzy na przykład wiążą swoją karierę nie z wykonywaniem zawodu w Polsce, ale chcą po prostu zdobyć kształcenie u nas, a potem wyjechać do innych krajów i tam praktykować kwestie związane z zawodem – wyjaśnił ekspert NIL.

Na uczelniach, które wzięły udział w badaniu, pracuje prawie 9 tys. dydaktyków (8 818), w tym 1058 profesorów i 1231 doktorów habilitowanych. Statystycznie na nowych uczelniach przypada więcej nauczycieli na 100 studentów (35 vs 27), jednak w ujęciu bezwzględnym większość doświadczonej kadry pozostaje w ośrodkach tradycyjnych.

Przepełnione grupy kliniczne

Szczególnie niepokojące są dane dotyczące liczebności grup klinicznych. – Maksymalnie w grupie klinicznej uczelnie zgłaszały, że było 24 osoby. Jeżeli mówimy o jakości kształcenia, 24 osoby w grupie klinicznej nie do końca są w stanie uzyskać umiejętności, wiedzę, jak i kompetencje w zakresie kształcenia – komentował Białoszewski. W przeważającej większości liczby te były mniejsze – grupy te liczyły po 6 lub 7 osób. Zdaniem badaczy to dalej za dużo dla efektywnego kształcenia. Pozytywnym wynikiem była natomiast liczebność grup seminaryjnych, która w większości uczelni wynosiła tyle samo studentów.

Poza problemem z liczebnością grup klinicznych, uczelnie sygnalizowały problemy kadrowe w kluczowych dziedzinach, takich jak: biochemia, patomorfologia, patofizjologia. – Wynika to m.in. z tego, że niewielu lekarzy wybiera pewne specjalizacje – tłumaczył Białoszewski. Z badania wyszło, że w niektórych ośrodkach akademickich brakuje dalej kluczowej infrastruktury, np. prosektoriów.

Łóżka dydaktyczne – podobne ilości, inna jakość

Łącznie ankietowe uczelnie dysponują 36 047 łóżkami dydaktycznymi. Liczby między starymi a nowymi ośrodkami są dosyć zbliżone, ale nie oznacza to, że gwarantują one taką samą jakość kształcenia klinicznego. – Te uczelnie z tradycją posiadają głównie własne szpitale, natomiast w nowych uczelniach struktura zajęć klinicznych jest oparta na bazie obcej. Ma to znaczący wpływ na jakość kształcenia oraz na dobór kadr w tym zakresie – mówił Białoszewski. Jak dodał Patecki, różnicę generuje też fakt, że uczelnie "nowe" zazwyczaj odbywają zajęcia w szpitalach powiatowych, natomiast "stare" często w szpitalach o najwyższym stopniu referencyjności. Dlatego też, jego zdaniem, kształcenie medyczne w dużych ośrodkach miejskich ma więcej sensu, ponieważ student może zdobyć wiedzę w najlepszych placówkach i mieć do czynienia z różnymi przypadkami klinicznymi, również wieloma chorobami rzadkimi. Szpitale powiatowe nie zawsze posiadają wszystkie kliniki.  

Czytaj więcej

Choroby

HS - choroba bólu, wstydu i niezrozumienia

W Polsce na diagnozę hidradenitis suppurativa czeka się średnio kilka lat. W tym czasie choroba p...

Różnice są jeszcze wyraźniejsze w działalności naukowej. Analiza publikacji, projektów badawczych i punktów ministerialnych pokazuje proporcję 9 do 1 na korzyść uczelni „z tradycją”. A potencjał naukowy, jak mówił Białoszewski, ma bezpośredni wpływ na sposób kształcenia lekarzy.