Uchwała Sądu Najwyższego (sygnatura akt: III CZP 25/12) zapadła w odpowiedzi na pytanie prawne Sądu Okręgowego w Radomiu.
Spór dotyczył nieruchomości, której użytkownikiem wieczystym była spółka Elektrix, ale nie w całości. Pas gruntu przy granicy jej działki pozostaje w użytkowaniu wieczystym sąsiadującej z nią wspólnoty mieszkaniowej. Dlatego zażądała ona od spółki zapłaty ok. 43 tys. zł za bezumowne korzystanie z pasa gruntu.
Firma płacić nie chciała. Spór trafił więc do sądu rejonowego, który uznał, że wspólnota nie wykazała zasadności swojego roszczenia. Ta odwołała się do sądu okręgowego, a sąd nabrał wątpliwości prawnych.
Zdolność prawna wspólnoty mieszkaniowej jest ograniczona do praw i obowiązków związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną.
Wielokrotnie podkreślał to w swoim orzecznictwie SN. Mówi o tym m.in.
uchwała z 21 grudnia 2007 r. (sygn. III CZP 65/07)
. Oznacza to, że wspólnota może posiadać majątek własny. W jego skład wchodzą m.in. uiszczane przez właścicieli zaliczki na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną, pożytki i inne dochody z nieruchomości wspólnej.
Sąd nabrał jednak wątpliwości, czy w skład tego majątku wchodzi także uprawnienie do żądania zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z części gruntu stanowiącego przedmiot współużytkowania wieczystego członków wspólnoty mieszkaniowej.
Do tej pory – według sądu – SN nigdy nie rozstrzygał wprost tego typu kwestii. Tymczasem dochodzenie roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za część nieruchomości wspólnej ma swoje źródło w przepisach o ochronie własności. W konsekwencji nie jest czynnością związaną z zarządzaniem nieruchomością wspólną.
Dlatego SO postanowił zadać pytanie w tej sprawie. W środę SN na nie odpowiedział. Według niego zarząd wspólnoty ma prawo występować w jej imieniu z żądaniem zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu.