Izba Cywilna SN odpowie, czy można ratować umowy frankowe, gdy tylko część przelicznika kredytu jest wadliwa

Jakie znaczenie ma ta kwestia pytania prawnego – pytamy praktyków

– Dopuszczenie podziału klauzuli indeksacyjnej na część odwołującą się do średniego kursu waluty w NBP, a część do arbitralnie wyznaczanej „marży”, otwierałoby możliwość uznania za abuzywną jedynie części tak skonstruowanej klauzuli i pozostawienia obowiązywania umowy o kredyt, w której wysokość zadłużenia i raty kredytu ustalane byłyby wyłącznie w oparciu o średni kurs waluty w NBP bez marży. To łagodziłoby negatywne dla banku kredytującego konsekwencje uznania za abuzywne zamieszczonych w umowie postanowień dotyczących indeksacji, co do zasady bowiem w takich przypadkach umowa kredytu uznawana jest za nieważną w całości. Są jednak wątpliwości związane z wyrokiem C-19/20 BPH, w którym TSUE dopuścił możliwość podziału jednostek redakcyjnych umowy na podlegające osobnej ocenie, jeśli odnoszą się do osobnych zobowiązań. W tym przypadku nie wynikają jednak z umowy kredytu osobne zobowiązania do zapłaty „marży” i związane ze średnim kursem waluty w NBP, gdyż oba te składniki służą do określenia rat kredytu i zadłużenia kredytobiorcy – ocenia adwokat Marcin Szymański.

– Wydawało się, że TSUE w sprawie C-19/20 wyjaśnił, że takiej klauzuli jako jednej normy nie można dzielić i zostawić umowy z kursem NBP. To jest uzasadnione obserwacją, że marża jako element procentowy nie jest samodzielną normą, bo musi się odnosić do kursu NBP. Gdyby jednak SN dopuścił podział tej klauzuli przeliczeniowej, nie oznaczałoby to automatycznie utrzymania tych umów w mocy, gdyż jest jeszcze kwestia niedopuszczalnego przerzucenia na klienta ryzyka walutowego i informacji o nim – ocenia dr Mariusz Korpalski, radca prawny.

Czytaj więcej

W sądzie i w urzędzie

Jest projekt ustawy frankowej. Czy przyspieszy spory frankowiczów z bankami?

Znany jest wreszcie długo oczekiwany projekt ustawy frankowej autorstwa Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego.

Henryk Walczewski, sędzia sądu frankowego, tak z kolei patrzy na tę kwestię: – Po usunięciu marży banku z kursu przeliczeniowego staje się on w całości kursem średnim NBP. To usuwa zarzut jednostronnego i dowolnego stanowienia kursu przez bank – przez co równowaga praw i obowiązków stron zostaje przywrócona w tej kwestii. Umowę można wykonywać dalej, jak literalnie stanowi art. 6 dyrektywy 93/13. A w preambule tej dyrektywy wyraźnie zapisano, że umowy zawarte zgodnie z prawem krajowym uważa się za ważne i nie podlegają dyrektywie. Dyrektywa odnosi się do przywracania uczciwości w umowach przez dokonanie punktowej korekty, a unieważnienia całych umów nie przewidziano.

Sygnatura akt III CZP 30/25