Po korzystnej dla frankowiczów opinii rzecznika generalnego TSUE mogą się także pojawić pozwy o unieważnienie ugód zawartych z bankami. Na co frankowicz może się powoływać?
Na etapie zawierania ugody konsument, zwłaszcza niereprezentowany przez zawodowego prawnika, powinien być poinformowany, jak będą się przedstawiać rozliczenia z bankiem w sytuacji nieważności umowy kredytu. Po to aby był on w stanie porównać te wyliczenia z korzyściami wynikającymi z ugody. Jeżeli ugoda polega na przekształceniu kredytu powiązanego z walutą obcą na kredyt złotówkowy, czego konsekwencją będzie dalsze trwanie umowy w innej formie, to konsument taki musi też poznać szacowany całkowity koszt tego nowego kredytu i musi być też odpowiednio poinformowany o nieograniczonej możliwości zmiany oprocentowania w czasie trwania takiej umowy.
A jeżeli na etapie negocjacji konsument nie uzyskuje rzetelnej informacji?
W takiej sytuacji lub kiedy zawiera ugodę pod wpływem informacji, że nieważność umowy kredytu oznacza np. że poza zwrotem kapitału zapłaci bankowi dodatkowo świadczenia z tytułu tzw. wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, które w ostatnim czasie jest przez banki określane nawet na równowartość udzielonego kredytu, to zawarł ugodę bez rzetelnej informacji i może nie być nią związany.
Czytaj więcej
Konsument może żądać unieważnienia porozumienia, gdy nie miał świadomości co do jego wad.
Jakie znaczenie ma dla ugód obecne postępowanie przed TSUE?
Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału jest wysoce wątpliwe w świetle opinii rzecznika generalnego TSUE w sprawie C-520/21, a jeśli wyrok TSUE odpowiadać będzie treści tej opinii, to po tej dacie nawet informowanie konsumenta o wynagrodzeniu banku z tego tytułu będzie intencjonalnym wprowadzeniem w błąd.
W nowszych ugodach banki zamieszczają warunek (co jest typowe dla ugody), że konsument odstępuje od dochodzenia roszczeń w stosunku do banku.
Warunek taki może być uznany za „nieuczciwy”, w szczególności jeżeli konsument mógł nie dysponować informacjami, które pozwoliłyby mu zrozumieć wynikające z tego dla niego skutki prawne (mówi o tym wyrok TSUE z 9 lipca 2020 r. w sprawie C-452/18 Ibercaja Banco SA). Negocjacje nie mogą być pozorne – konsument musi mieć realny wpływ na treść ugody. Tymczasem w większości znanych mi przypadków „negocjowane” są tylko warunki cenowe i jedynie w niewielkim zakresie.
Czytaj więcej
Bank nie może pozwać frankowicza za korzystanie z kredytu, ale klient ma prawo pozwać bank.