Historia

Wydarzenia

Elmer Davies, szef Federalnego Biura Informacji Wojennej wygłasza przemówienie przez radio
Archiwum „Mówią wieki”
[srodtytul]Świat[/srodtytul]
13 czerwca 1942 roku prezydent Stanów Zjednoczonych Roosevelt podpisał dokument powołujący do życia Federalne Biuro Informacji Wojennej, instytucję łączącą funkcje rządowej agencji prasowej i cenzury. Na jego czele stanął Elmer Davis, dziennikarz prasowy i radiowy. Jako korespondent zagraniczny „New York Timesa” relacjonował wydarzenia w Europie. Był również publicystą magazynu „Harper’s” oraz komentatorem politycznym stacji CBS. Urząd zatrudnił 3 tys. pracowników. Nadzorował środki masowego przekazu w USA oraz amerykańskich korespondentów, reporterów i fotografów za granicą(w 1942 roku wydał ok. 600 akredytacji, w tym 400 dla reporterów pracujących w strefie działań wojennych). Było to także centrum propagandy i wojny psychologicznej.
[srodtytul]Europa[/srodtytul] Pod koniec listopada 1941 roku wojska niemieckie dotarły na przedmieścia Moskwy. Mimo że od Kremla dzieliło je zaledwie 20 km, nie były w stanie zadać Armii Czerwonej decydującego ciosu. Temperatura spadła do minus 25 stopni, a drogi zasypał śnieg, praktycznie unieruchamiając niemieckie czołgi i samochody. Mróz przetrzebił szeregi Wehrmachtu, które nie miały umundurowania zimowego. Za to Rosjanom udało się sprawnie przegrupować i ściągnąć świeże siły. 5 – 6 grudnia do kontrofensywy (operacja „Tajfun”) ruszyły wojska Frontu Kalinińskiego gen. Iwana Koniewa, które odrzuciły Niemców o 100 – 250 km od stolicy. To był koniec niemieckiego blitzkriegu w ZSRR. Niezadowolony Hitler odwołał ze stanowiska feldmarszałka Walthera von Brauchitscha, naczelnego dowódcę sił lądowych, oraz dowodzącego pod Moskwą grupą pancerną gen. Heinza Guderiana. W następnych miesiącach Armia Czerwona podejmowała kolejne ofensywy na różnych odcinkach frontu. W styczniu 1942 roku walczący na północy Front Wołchowski nie zdołał wyprzeć spod Leningradu niemieckiej 18. Armii (zagładzie uległa sowiecka 2. Armia Uderzeniowa, a dowodzący nią gen. Andriej Własow dostał się do niewoli – później przeszedł na stronę Hitlera i zorganizował Rosyjską Armię Wyzwoleńczą). [srodtytul]Polska[/srodtytul] Po napaści Niemiec na ZSRR Stalin podjął decyzję o utworzeniu na miejsce rozwiązanej w 1938 roku Komunistycznej Partii Polski ściśle kontrolowanej przez Kreml Polskiej Partii Robotniczej. Struktury partyjne w okupowanej Polsce miały organizować przeszkolone w Moskwie grupy dywersyjne, tzw. inicjatywne. Pierwszą zrzucono na spadochronach w nocy z 27 na 28 grudnia 1941 roku niedaleko Warszawy. W jej skład wchodzili: Paweł Finder ps. Paweł, Bolesław Mołojec ps. Długi i Marceli Nowotko ps. Marian, Stary. Temu ostatniemu Stalin wyznaczył rolę przywódcy PPR. 5 stycznia 1942 roku odbyło się w Warszawie zebranie założycielskie, na którym poinformowano przedstawicieli kilku grup komunistycznych z Warszawy o założeniach ideowych (odezwę programową napisano wcześniej w Moskwie) i taktyce politycznej PPR, składzie władz (prócz Nowotki w skład Komitetu Centralnego weszli Finder i Mołojec). We władzach partii narastała rywalizacja o wpływy i kontrolę nad łącznością z Moskwą. W listopadzie Bolesław Mołojec, dowódca partyjnej siły zbrojnej Gwardii Ludowej, zorganizował zabójstwo Nowotki i przejął kierownictwo. Niebawem i on został zamordowany w wyniku spisku współtowarzyszy. Przywódcą PPR został Finder, a po jego aresztowaniu Władysław Gomułka.
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL