Czy aplikant adwokacki może być asystentem sędziego? Jednoznaczne stanowisko Prezydium NRA

Stanowisko Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej to odpowiedź na pojawiające się pytania i wątpliwości dotyczące możliwości łączenia aplikacji adwokackiej z zatrudnieniem na stanowisku asystenta sędziego. Stwierdzono w nim, iż „zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o adwokaturze, nie jest dopuszczalne, aby aplikant adwokacki łączył szkolenie zawodowe z zatrudnieniem na stanowiskach w organach wymiaru sprawiedliwości, do których należy również stanowisko asystenta sędziego”.

Konsekwencje są bardzo poważne. „Objęcie takiego stanowiska przez aplikanta adwokackiego powoduje obligatoryjne skreślenia go z listy aplikantów adwokackich” – wskazuje prezydium NRA. 

Zgoda dziekana na pracę w sądzie nie wystarczy

W stanowisku przypomniano, że adwokatura jako zawód zaufania publicznego opiera się na zasadzie niezależności. Dotyczy to zarówno adwokatów, jak i aplikantów adwokackich. „Przebieg aplikacji jako procesu przygotowującego do wykonywania zawodu adwokata, podlega nadzorowi organów samorządu adwokackiego i powinien być realizowany w sposób, który umożliwia nie tylko zdobycie praktycznych umiejętności, ale także ukształtowanie niezależnego i samodzielnego prawnika. Regulamin odbywania aplikacji adwokackiej stanowi, że aplikant powinien odbywać szkolenie zawodowe w kancelarii adwokackiej pod kierunkiem patrona. Wykonywanie innych zajęć zawodowych przez aplikanta wymaga zgody patrona oraz dziekana, wydawanej po zasięgnięciu opinii kierownika szkolenia. Zgoda ta może być udzielona wyłącznie wówczas, gdy dodatkowe zajęcia nie zakłócają przebiegu aplikacji ani nie naruszają godności zawodu" – czytamy. 

Jak przy tym podkreślono, zgoda dziekana nie może dotyczyć sytuacji, w których podjęcie określonego zatrudnienia jest z mocy ustawy wykluczone, a do takich sytuacji należy objęcie stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości – niezależnie od zamiaru, czasu trwania czy charakteru takiego zatrudnienia.

Czytaj więcej

Aplikacje i egzaminy

Czy aplikanci adwokaccy będą mogli zdawać egzamin radcowski? Jest decyzja

Sejmowa Komisja ds. Petycji nie uwzględniła wniosku o dopuszczanie aplikantów adwokackich do egza...

"Łączenie funkcji aplikanta adwokackiego z pracą w sądzie stwarza poważne ryzyko konfliktu interesów"

W piśmie zwrócono uwagę, że asystent sędziego podlega służbowo nie tylko sędziemu, ale również prezesowi sądu i Ministrowi Sprawiedliwości, co jednoznacznie wskazuje na formalne podporządkowanie organowi władzy sądowniczej. „Taka zależność jest nie do pogodzenia z zasadą niezależności adwokata oraz aplikanta adwokackiego” – zaznaczono.

Zdaniem władz palestry, łączenie funkcji aplikanta adwokackiego z pracą w sądzie stwarza poważne ryzyko konfliktu interesów. „Aplikant adwokacki, z jednej strony podlegający patronowi i organom samorządu adwokackiego, a z drugiej – funkcjonujący w strukturach wymiaru sprawiedliwości, znalazłby się w sytuacji sprzeczności lojalności zawodowych i etycznych” – wskazuje Prezydium NRA. 

Zwraca również uwagę, że z punktu widzenia społeczeństwa taka sytuacja może osłabiać zaufanie do bezstronności i niezależności zarówno wymiaru sprawiedliwości, jak i adwokatury. Dlatego ustawodawca zdecydował się na jednoznaczne rozdzielenie tych ról i wprowadzenie zakazu łączenia ich w ramach jednej ścieżki zawodowej.

Czytaj więcej

Zawody prawnicze

Adwokatura szykuje małą rewolucję. Co z adwokacką spółką kapitałową?

Procedura wydalania z palestry będzie sprawniejsza, a aplikanci adwokaccy zyskają swój ogólnopols...

Apel do aplikantów adwokackich o rozwagę

W stanowisku zauważono, że sytuacja aplikantów adwokackich różni się od sytuacji aplikantów radcowskich. „Ustawa o radcach prawnych nie zawiera analogicznego zakazu pracy w sądzie dla aplikantów radcowskich. Co więcej, art. 28 ust. 1 pkt 2 tej ustawy przewiduje jedynie zawieszenie prawa do wykonywania zawodu przez radcę prawnego w przypadku objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości. Przepisy te nie mają zastosowania do aplikantów radcowskich” – wyjaśniono.