1 marca ZUS rozpoczął coroczną waloryzację wypłacanych świadczeń emerytalno-rentowych. Większość świadczeniobiorców podwyżkę, choć bardzo niewielką, otrzyma jeszcze w tym miesiącu. Uprawnieni do świadczeń i zasiłków przedemerytalnych poczekają na nią do kwietnia, a osoby mające zawieszone uprawnienia – do czasu podjęcia wypłaty świadczenia.

Deflacja zrobiła swoje

Tegoroczna waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych podwyższy je w bardzo niewielkim stopniu. To wynik ubiegłorocznej deflacji, w oparciu o którą został ustalony wskaźnik waloryzacji w 2016 r. Przypomnijmy. Na ten wskaźnik składa się poziom inflacji w poprzednim roku kalendarzowym powiększony o co najmniej 20 proc. realnego wzrostu płac w ubiegłym roku. W 2015 r. ceny towarów i usług spadły w stosunku do roku 2014. Wskaźnik deflacji ogółem wyniósł 99,1 proc., a dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów – 99,4 proc. To ten drugi, jako korzystniejszy, posłużył do ustalenia wskaźnika waloryzacji. Ponieważ zaś płace wzrosły realnie w ubiegłym roku o 4,2 proc., wskaźnik waloryzacji wynosi 100,24 proc. (99,4 proc. + 20 proc. x 4,2).

Bez gwarancji kwotowej

W ubiegłym roku waloryzacja miała charakter procentowo-kwotowy. Świadczenia zostały podwyższone wskaźnikiem waloryzacji, ale nie mogły wzrosnąć mniej niż o ustawową kwotę (36 zł lub 27 zł). W tym roku już takiej gwarancji nie ma. Świadczenia podwyższane są wyłącznie wskaźnikiem waloryzacji. Jego bardzo niska wartość oznacza zaś wzrost przeciętnej emerytury i renty o niespełna 5 zł. Większość świadczeniobiorców otrzyma jeszcze niższą podwyżkę – ci z minimalnymi świadczeniami około 2-złotową.

ZUS waloryzuje świadczenia według ich wysokości na koniec lutego 2016 r. Uwzględnia przy tym kwotę brutto – przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy, składki zdrowotnej, a także przed dokonaniem potrąceń i egzekucji oraz zmniejszenia w związku z osiąganiem przychodu.

Przykład

Pan Marek pobiera emeryturę w wysokości 2300 zł. Jednocześnie pozostaje w stosunku pracy, osiągając przychód w wysokości skutkującej zmniejszeniem świadczenia. Po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy i składki zdrowotnej oraz po zmniejszeniu emerytury otrzymuje na rękę nieco ponad 1400 zł. W marcu br. ZUS zwaloryzuje jednak pełną wysokość świadczenia (2300 zł). W wyniku pomnożenia tej kwoty przez wskaźnik waloryzacji (100,24 proc.) nowa jego wysokość wyniesie 2305,52 zł.

Nie dla wszystkich w marcu

Autopromocja
PRENUMERATA 2022

Znacznie więcej o biznesie, finansach oraz prawie

Zaprenumeruj

Większość wypłacanych świadczeń ZUS waloryzuje w marcowych terminach płatności. Dotyczy to emerytur i rent, okresowych emerytur kapitałowych, emerytur częściowych, emerytur pomostowych oraz nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych. Ale osoby pobierające świadczenia i zasiłki przedemerytalne swoją podwyżkę otrzymają w kwietniu br., bo to właśnie wtedy ZUS wypłaci im świadczenie przysługujące za marzec.

Ani w marcu, ani w kwietniu nie otrzymają jednak podwyżki te osoby, którym zawieszono świadczenie (np. w związku z osiąganiem przychodu czy z powodu kontynuowania stosunku pracy). ZUS przeprowadzi jego waloryzację dopiero wtedy, gdy podejmie wypłatę świadczenia.

Dla objęcia waloryzacją zasadnicze znaczenie ma data przyznania świadczenia. Zwaloryzowane zostaną wyłącznie te, do których prawo ustalono za okres sprzed 1 marca 2016 r. (na wniosek zgłoszony przed tym dniem lub z urzędu).

Przykład

Pani Hanna w lutym 2016 r. zgłosiła wniosek o przyznanie wcześniejszej emerytury. W związku z tym, że spełniła wszystkie wymagane warunki jeszcze w styczniu 2016 r., ZUS przyznał świadczenie od miesiąca zgłoszenia wniosku, tj. od 1 lutego 2016 r. W związku z tym zostanie ono podwyższone w ramach tegorocznej waloryzacji.

Przykład

Pan Stanisław w lutym 2016 r. zgłosił wniosek o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Już wtedy spełnił wszystkie warunki wymagane do przyznania tego świadczenia poza wymogiem osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego. Wiek ten ukończył dopiero 1 marca 2016 r. W związku z tym ZUS przyznał świadczenie od tej daty, nie obejmując go tegoroczną waloryzacją.

W górę najniższe stawki

W ramach tegorocznej waloryzacji, od 1 marca 2016 r. wzrosły również minimalne kwoty emerytur i rent. Najniższa emerytura, emerytura pomostowa, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renta rodzinna wynoszą obecnie 882,56 zł (wzrost o 2,11 zł). Natomiast najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 1 marca 2016 r. to 676,75 zł (wzrost o 1,62 zł).

Od 1 marca 2016 r. nieco wyższe są też najniższe renty ,,wypadkowe". W wyniku marcowej waloryzacji ich obecne stawki to:

- 1059,07 zł – renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową oraz renta rodzinna wypadkowa,

- 812,10 zł – renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową.

Z kolei wysokość nowo przyznawanego (od 1 marca 2016 r.) świadczenia przedemerytalnego wynosi 1029,86 zł, a gwarantowana kwota tego świadczenia (jak również zasiłku przedemerytalnego) w przypadku konieczności jego zmniejszenia w związku z osiąganiem przychodów ustalona w wyniku tegorocznej podwyżki wynosi 514,93 zł.

W ramach tegorocznej waloryzacji podwyższona została również kwota renty socjalnej (przysługująca w wysokości 84 proc. najniższej renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy). Ponieważ od 1 marca 2016 r. ta ostatnia wynosi 882,56 zł, renta socjalna została podwyższona do 741,35 zł.

Od 1 marca 2016 r. wskaźnikiem waloryzacji 100,24 proc. podwyższone zostały również kwoty dodatków przysługujących do emerytury lub renty >patrz tabelka. W ten sam sposób wzrosły kwoty maksymalnego zmniejszenia emerytury i renty dokonywanego w razie osiągania przychodu przekraczającego 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, nie wyższego niż jego 130 proc. Kwoty te wynoszą od 1 marca 2016 r.:

- 563,05 zł – dla emerytury i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,

- 422,32 zł – dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,

- 478,62 zł – dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba.