W piśmie 15 listopada 2023 r., wystosowanym do minister finansów Magdaleny Rzeczkowskiej, pojawia się prośba o uruchomienie rezerwy celowej w kwocie sięgającej niemal 200 mln. złotych. Pod wnioskiem podpisał się pierwszy zastępca prokuratora generalnego prokurator krajowy Dariusz Barski. Jak możemy przeczytać, chodzi o zaspokojenie wymagalnych roszczeń z tytułu wynagrodzeń prokuratorów i asesorów prokuratorskich za okres od stycznia do października 2023 roku. O co chodzi i dlaczego poparciu tego wniosku służy wyrok Trybunały Konstytucyjnego w sprawie sędziów?
Wynagrodzenia sędziów niezgodne z konstytucją
Wysokość wynagrodzeń sędziów sądów powszechnych określona została przez odpowiednie artykuły ustawy okołobudżetowej na rok 2023. Jednak Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 8 listopada 2023 r. uznał te przepisy za niezgodne z konstytucją. Ich niekonstytucyjność swoje źródło bierze w fakcie, że podstawę określania wynagrodzeń zasadniczych sędziów określono w sposób kwotowy i sztywny (5444,42 zł). Tymczasem, zgodnie z rozwiązaniami zawartymi w przepisach prawa o ustroju sądów powszechnych, wynagrodzenia te powinno określać się na podstawie przeciętnego wynagrodzenia brutto w II kw. poprzedniego roku ogłoszonego w komunikacie prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Trybunał w swoim wyroku przychylił się do drugiego ze sposobów, tym samym uznając za niekonstytucyjne rozwiązania ustawy okołobudżetowej i nakładając na państwo obowiązek wyrównania wypłaconych sędziom kwot za okres od stycznia do października 2023 r.
Wynika to stąd, iż sztywna kwota ustalana ustawowo w sposób niebezpieczny prowadzi do uzależnienia władzy sądowniczej od ustawodawczej. A ponadto zmieniony sposób ustalania sędziowskich wynagrodzeń oznacza, iż są one dużo niższe od tych wynikających z prawa o ustroju sądów powszechnych.
Wyrok TK został wydany w wyniku wniosków złożonych przez I prezesa Sądu Najwyższego, prezesa NSA i Krajową Radę Sądownictwa. Niemal identyczny wniosek w sprawie wynagrodzeń prokuratorów, który wbrew postulatom środowiska nie został rozpoznany wraz z "sędziowskimi", nadal czeka w TK.
Czytaj więcej
Zamrożenie pensji sędziowskich w 2023 r. jest niezgodne z konstytucją - uznał w środę Trybunał Konstytucyjny. Wyrok będzie kosztowny dla finansów...
Prokuratorzy jak sędziowie
Skutki wyroku TK nie dotyczą wyłącznie sędziów, ale też innych grup zawodowych, których zarobki są ściśle powiązane z zarobkami sędziowskimi. Wskazał to sam Trybunał, w uzasadnieniu wyroku pisząc, iż „wynagrodzenie zasadnicze prokuratorów prokuratur rejonowych i okręgowych jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziów w takich samych jednostkach organizacyjnych sądów powszechnych”.
Jest to tylko wyraźne potwierdzenie przepisów ustawy prawo o prokuraturze, które wraz z uchyleniem przez TK niekonstytucyjnych artykułów ustawy okołobudżetowej zapewnić powinny prokuratorom odpowiednie kwoty wyrównania wynagrodzeń. Ponadto, w piśmie prokuratora krajowego do MF wskazany zostaje fakt, iż nadal nierozwiązana pozostaje kwestia wysokości uposażeń prokuratorów i asesorów prokuratorskich w latach 2021 (kwota rzędu 63mln złotych) i 2022 (155mln złotych).
Czytaj więcej
W Dzienniku Ustaw z 15 listopada pod poz. 2479 ukazał się niedawny wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zamrożenia wynagrodzeń sędziów. Dziś n...