Wyborcza wygrana partii opozycyjnych sprawiła, że śmielej mówi się o zmianach w prokuraturze. Nie wszystkie propozycje utworzenia niezależnego organu ścigania przygotowane przez Stowarzyszenie Lex Super Omnia spotykają się z akceptacją środowiska będącego za zmianami. Na wystąpienie krytyków projektu ostro zareagowało oświadczeniem. Dziś jednak woli milczeć. Nieoficjalnie zapewniają, że nie ma żadnej wojny, że projekt jest do dyskusji i nic jeszcze nie zostało przesądzone.
Poszło o krytykę
Prokuratorzy: Michał Gabriel Węglowski oraz Piotr Turek, wystosowali do prokuratorów i asesorów oraz pracowników prokuratury list otwarty. Podają, że od lat interesują się losem prokuratury, biorą udział w debacie publicznej nad jej reformą, a ich artykuły i wywiady znaleźć można w internecie.
Pod koniec września 2023 r. prokuratorskie Stowarzyszenie Lex Super Omnia przedstawiło własny projekt ustawy – Prawo o ustroju prokuratury, który obaj ci prokuratorzy w swoich wypowiedziach publicznych poddali krytyce.
Czytaj więcej:
Tylko niezależna prokuratura może zapewnić właściwe wykonywanie jej funkcji – mówi Katarzyna Kwiatkowska, prokurator, prezes Lex Super Omnia.
Pro
– Projekt LSO, oprócz słusznych rozwiązań, ma bardzo poważne mankamenty, a także negatywne rozwiązania, których skutki mogą wpłynąć na każdego z nas – mówi „Rzeczpospolitej” prokurator dr Piotr Turek, jeden z autorów listu.
Przykłady? Projekt np. umożliwia prokuratorowi generalnemu usunięcie prokuratora z zawodu bez decyzji sądu, tylko na podstawie dwukrotnej oceny okresowej, która pozwala na wydalenie ze służby. Jak jednak zauważa dr Turek, że tej oceny dokonuje szef jednostki.
Kolejny problem to odebranie możliwości przynależności prokuratorów do związków zawodowych czy znaczne ograniczenie stanu spoczynku z przyczyn zdrowotnych. Na przykład młody prokurator, który doznałby udaru czy wylewu w związku z przepracowaniem, byłby zwolniony z pracy jako niezdatny do niej.
Ostro wobec oponentów
W odpowiedzi na krytykę 7 listopada 2023 r. na stronie internetowej Stowarzyszenia LSO ukazało się polemiczne oświadczenie podpisane przez dziesięciu członków zarządu LSO. Nie odnosi się wprost do autorów publikacji, ale tak jest przez nich odbierane.
Czytaj więcej:
Prokuratura ma zwalczać przestępczość, a nie przymilać się do wszystkich – Jacek Skała, prokurator, szef ZZ Prokuratorów i Pracowników Prokuratury...
Pro
Można tam m.in. przeczytać: „Jak widać, oparty na sowieckim model prokuratury zakotwiczył się w głowach części prokuratorów zabierających głos w debacie publicznej. Mają oni jedynie plan na lifting ustrojowego Frankensteina stworzonego przez Zbigniewa Ziobrę”. Te zdania prokuratorzy Turek i Węglowski odebrali jako dotkliwe dla siebie.
Członkowie LSO, do których dzwoniliśmy, nie chcą komentować oświadczenia.
– Nie mamy nic do dodania – usłyszeliśmy kilkakrotnie.
Co przewiduje projekt nowej ustawy o ustroju prokuratury autorstwa Lex Super Omnia?
Prokuratura ma być inna, lepsza
- rozdzielenie funkcji prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości,
- transparentne konkursy na prokuratorskie stanowiska,
- uproszczenie struktury poprzez likwidację prokuratur regionalnych,
- likwidację uznaniowych nagród pieniężnych,
- powołanie naczelnej rady prokuratury,
- wzmocnienie prokuratorskiego samorządu,
- ograniczenie nadzoru przełożonych nad czynnościami prokuratora,
- okresową ocenę prokuratora co cztery lata w celu potwierdzenia jego przydatności do zajmowania stanowiska służbowego lub pełnienia funkcji,
- okresową ocenę co dwa lata kierowników jednostek organizacyjnych prokuratury,
- do awansu potrzebne będą dwie oceny pozytywne.