Sprawa trafiła do Trybunału Konstytucyjnego jako pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Sąd ów miał wątpliwości, czy utrata preferencyjnej stawki akcyzy za niedostarczenie na czas miesięcznego zestawienia oświadczeń o sposobie jego zużycia nie narusza zawartej w art. 2 ustawy zasadniczej zasady demokratycznego państwa prawnego(sygnatura akt P 24/12).
Druga wątpliwość dotyczyła naruszenia zasady proporcjonalności z art. 31 ust. 3 konstytucji. Sąd nie był pewien, czy sankcja w postaci znacznie wyższego podatku jest adekwatna do uchybienia obowiązkowi dostarczania na czas dokumentacji.
Zdaniem pytającego sądu ponadośmiokrotne podwyższenie stawki akcyzy na oleje opałowe za niedostarczenie właściwych dokumentów jest swoistą sankcją. A skoro restrykcja jest tak znaczna, to – zdaniem wrocławskiego WSA – może budzić wątpliwości jej zgodność z ustawą zasadniczą. Przypomnijmy, że dokumentację sposobu użycia oleju opałowego należy dostarczać na bieżąco – do 25. dnia miesiąca następującego po tym, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Na rozprawie zdania wrocławskiego WSA nie podzielili przedstawiciele Sejmu ani prokuratora generalnego. W przedstawionych opiniach konsekwentnie podkreślali niewielką dolegliwość wskazanego w ustawie obowiązku. Prokurator Wacław Michrowski podkreślił dopuszczalność stanowienia przez ustawodawcę warunków, od których uzależnione jest stosowanie stawek preferencyjnych. Na rozprawie podnoszono również, że wskazany w ustawie obowiązek stanowił reakcję na nadużycia podatkowe wynikające ze stosowania oleju opałowego do celów napędowych. Powodowało to znaczne straty Skarbu Państwa.
Trybunał uznał, że obowiązki wynikające z ustawy o akcyzie nie naruszają art. 2 konstytucji, czyli zasady demokratycznego państwa prawnego. W kwestii sporu o zasadę proporcjonalności umorzył postępowanie. Sędziowie wskazali, że obowiązki dokumentacyjne są efektywne i niezbędne z punktu widzenia bezpieczeństwa obrotu i zapobiegania nadużyciom podatkowym. Zdaniem Trybunału to właśnie dostarczanie miesięcznych zestawień zapewnia właściwą kontrolę prawidłowości wykorzystania olejów.
