Uchwalona 12 września 2025 r. ustawa znosi wymóg złożenia przed sądem administracyjnym dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu strony (lub jego uwierzytelnionego odpisu), w sytuacji gdy sąd może sam to stwierdzić na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego ma dostęp drogą elektroniczną.
Amicus curiae w WSA i NSA
Nowela wprowadza do postępowania przed sądami administracyjnymi instytucję „przyjaciela sądu” (łac. amicus curiae), umożliwiającą sądowi administracyjnemu zwrócenie się do organizacji społecznej lub organu administracji publicznej o przedstawienie istotnego dla sprawy poglądu, jeżeli sąd administracyjny uzna to za przydatne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Czytaj więcej
Ministerstwo Sprawiedliwości chwali się projektem nowelizacji postępowania przed sądami administracyjnymi, który pozwoli składać opinię „amicus cur...
Dotychczas organizacje pozarządowe mogły uczestniczyć w postępowaniach sądowoadministracyjnych wyłącznie jako strona – pod warunkiem spełnienia szeregu wymogów formalnych – nawet w sprawach, które wymagały wiedzy eksperckiej i doświadczenia społeczników z obszaru ochrony środowiska czy wolności słowa. Dzięki nowelizacji organizacje pozarządowe i organy administracji publicznej będą mogły przedstawić sądowi opinię prawną, analizę społeczną lub ekspertyzę, bez konieczności udziału w postępowaniu jako strona.
Zażalenia uwzględnione, opłaty do zwrotu
Podpisana dziś ustawa wprowadza także uproszczenia w łączeniu spraw – np. wielu skarg na jedną decyzję administracyjną. W sytuacji, w której połączenie wszystkich spraw ze skarg na decyzję powodowałoby, że wydanie orzeczenia w rozsądnym terminie byłoby nadmiernie utrudnione, a nawet niemożliwe, sąd nie będzie rozpoznawał ich łącznie.
Kolejną nowością będzie zwrot wpisu dla strony od każdego zażalenia na postanowienie sądu administracyjnego pierwszej instancji, które zostało uwzględnione.
Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie, co do zasady będą stosowane przepisy dotychczasowe. Jest jeden wyjątek - w przypadku zwrotu wpisu sądowego od każdego zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji w przypadku jego uwzględnienia, będą miały zastosowanie przepisy nowe.
