Reklama

Rośnie liczba legalnych aborcji. Szczególnie na podstawie jednej z przesłanek

Terminacja ciąży ze wskazań psychiatrycznych zastąpiła przesłankę embriopatologiczną, uchyloną przez Trybunał Konstytucyjny w październiku 2020 r., a liczba legalnych aborcji zbliża się do poziomu sprzed wyroku TK.

Publikacja: 14.01.2026 12:32

W 2024 r. najwięcej legalnych aborcji wykonano na Mazowszu i Dolnym Śląsku.

W 2024 r. najwięcej legalnych aborcji wykonano na Mazowszu i Dolnym Śląsku.

Foto: Adobe Stock

W 2024 r. w polskich szpitalach przeprowadzono 885 procedur przerwania ciąży. To dwa razy tyle, co w 2023 r., kiedy wykonano 425 takich zabiegów – to dane ze sprawozdania Rady Ministrów. Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia za okres od stycznia do końca września 2025 r. wynika zaś, że placówki medyczne zaraportowały 627 terminacji ciąży.

Ze zgromadzonych danych wynika, że w 2024 r. najwięcej legalnych aborcji wykonano na Mazowszu (279) i Dolnym Śląsku (182). W pozostałych województwach liczby zabiegów przerywania ciąży są dwucyfrowe, a w świętokrzyskim nie wykonano żadnej procedury terminacji ciąży.

Liczba legalnych aborcji zbliża się do poziomu sprzed października 2020 r., kiedy zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który zniósł tzw. przesłankę embriopatologiczną. Umożliwiała ona legalne przerwanie ciąży ze względu na duże prawdopodobieństwo ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia płodu albo nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu. Po wydaniu wyroku liczba przeprowadzonych aborcji gwałtownie spadła. W 2019 r. wykonano 1110 procedur terminacji ciąży, w 2020 r. – 1076, a już w 2021 r. – dziesięć razy mniej – 107, zaś w 2022 r. – 160.

Czytaj więcej

Aborcja w dziewiątym miesiącu ciąży. Izabela Leszczyna komentuje dla "Rz"

Aborcja ze względu na zagrożenie dla zdrowia psychicznego

– Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wyeliminowało jedną z przesłanek, co w praktyce pozbawiło kobiety możliwości terminacji ciąży – mówi prof. dr hab. n. med. Sebastian Kwiatkowski, specjalista w zakresie położnictwa i ginekologii oraz perinatologii, który kieruje Kliniką Położnictwa i Ginekologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 2 Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Jego słowa potwierdzają statystyki. Przed 2020 r. ok. 95-98 proc. procedur przerywania ciąży wykonywano w oparciu o przesłankę embriopatologiczną. Powoływanie się na to, że ciąża stanowiła zagrożenie zdrowia lub życia kobiety ciężarnej było rzadkością. Teraz to się zmieniło.

Reklama
Reklama

Foto: Rzeczpospolita

– Zauważono , że przesłanka ta nie dotyczy wyłącznie zagrożenia życia, lecz także zdrowia – zarówno fizycznego, jak i psychicznego – matki. Dzięki takiej interpretacji, w szczególności w zakresie zagrożenia zdrowia psychicznego, istnieją obecnie podstawy prawne do przeprowadzania oficjalnych terminacji ciąży, a pacjentki mogą w cywilizowanych warunkach, w polskich szpitalach, podjąć procedurę przerwania ciąży, jeżeli taka sytuacja zostanie stwierdzona również przez lekarza psychiatrę – tłumaczy prof. Kwiatkowski.

W niedawnym wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” prof. dr hab. n. med. Piotr Sieroszewski, kierownik Kliniki Medycyny Płodu i Ginekologii UM w Łodzi wskazał, że obecnie większość wskazań do przerwania ciąży ma podłoże psychiatryczne. – Jako lekarz mówię z pełną świadomością, że jest to całkowicie zrozumiałe. Jeśli kobieta, która spodziewa się zdrowego, ukochanego dziecka, nagle dowiaduje się – na przykład ok. 15-16. tygodnia ciąży po badaniach prenatalnych że płód nie będzie funkcjonował z powodu ciężkiej wady genetycznej lub letalnej, takiej jak np. bezczaszkowie, to naturalne jest, że popada w stan depresyjny. Może to prowadzić nawet do prób samobójczych – tłumaczył.

Czytaj więcej

Prezes Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników: Staliśmy się celem ataków

Jak wygląda interpretacja prawa po złamaniu kompromisu aborcyjnego?

Wspomnianej przez Kwiatkowskiego interpretacji prawa dały początek wytyczne w sprawie obowiązujących przepisów prawnych dotyczących dostępu do procedury przerwania ciąży, jakie pod koniec sierpnia 2024 r. skierowała do dyrektorów szpitali i ordynatorów ówczesna minister zdrowia Izabela Leszczyna. Wskazano w nich, że podstawą aborcji może być również zagrożenie dla zdrowia psychicznego kobiety w ciąży, a „wystąpienie okoliczności wskazujących, że ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej, stwierdza lekarz posiadający tytuł specjalisty w zakresie medycyny właściwej ze względu na rodzaj choroby kobiety ciężarnej”, co dotyczy również lekarzy psychiatrów.

– Jako Towarzystwo Ginekologów i Położników podkreślamy, że jest to rozwiązanie, które musiało zostać znalezione. Przesłanka embriopatologiczna była – zarówno w rozumieniu kobiet, jak i ginekologów – w pełni zrozumiała, jednak została kobietom odebrana na drodze prawnej. Obecna koalicja rządząca, mimo składanych obietnic, nie zmieniła przepisów dotyczących prawa do przerywania ciąży, a kobiety nadal znajdują się w sytuacjach, w których ich zdrowie jest zagrożone – komentuje prof. Kwiatkowski.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Jest decyzja prokuratury w głośnej sprawie aborcji w 9. miesiącu ciąży

W październiku 2024 r. wytyczne w sprawie terminacji ciąży ze wskazań psychiatrycznych wydał zarząd główny Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii. „Ustawodawca nie wymaga, aby zagrożenie (zdrowia – red.) było bezpośrednie. Dla stwierdzenia stanu zagrożenia w kontekście omawianej przesłanki nie jest zatem konieczne, by zagrożenie dla zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej w najbliższym czasie się urzeczywistniło, ani też urzeczywistnienie to nie musi być nieuniknione choćby w dalszej perspektywie czasowej. Niebezpieczeństwo to wystąpi, gdy ciąża była przyczyną powstania danej jednostki chorobowej, bądź też, gdy kobieta ciężarna chorowała już wcześniej, ale wskutek ciąży stan chorobowy się pogłębił” – czytamy.

W wytycznych wskazano, że przerwanie ciąży będzie dozwolone, jeśli jest adekwatnym środkiem do zażegnania zdiagnozowanego zagrożenia, a zabieg ten powinien rokować pozytywnie w aspekcie usunięcia niebezpieczeństwa dla zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej.

Policja
Nietykalna sierżant „Doris”. Drugie życie tajnej policjantki
Społeczeństwo
Marta Nawrocka - jak oceniają ją Polacy? Najnowszy sondaż
Społeczeństwo
W Warszawie będzie mniej sklepów z alkoholem? Decyzja należy do radnych
Społeczeństwo
Co z polityką migracyjną? Polacy odpowiedzieli, czy chcą zaostrzenia
Społeczeństwo
JSW na krawędzi bankructwa. Jak dobili ją politycy ze związkowcami – śledztwo „Rzeczpospolitej”
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama