Anna Słojewska: Izba jak Gazprom

Sądownictwo dyscyplinarne poza unijnymi ramami?

TSUE bije w zmiany sądownictwa PiS

Rząd PiS, a za nim Trybunał Konstytucyjny, zarzuca unijnemu sądowi, że idzie zbyt daleko w interpretacji zasady praworządności zawartej w unijnych traktatach. Że państwo ma suwerenne prawo do organizacji swojego systemu sądownictwa. I rzeczywiście, to domena narodowa. Ale TSUE uznał, że ma prawo orzekać w tej sprawie, bo sędziowie polscy są też sędziami unijnymi – orzekają o przestrzeganiu prawa unijnego. W drugim wyroku mamy rząd niemiecki, który zaskarżył wyrok unijnego sądu pierwszej instancji uznającego, że Niemcy muszą o połowę zmniejszyć przepustowość OPAL-a dla Gazpromu. Berlin wskazał, że traktaty przewidują możliwość prowadzenia suwerennej polityki energetycznej: to państwo określa, jak i gdzie kupuje energię oraz zapewnia sobie bezpieczeństwo energetyczne. W tym wypadku Wielka Izba Trybunału uznała, że jednak ma prawo do orzekania, bo unijne przepisy przewidują konieczność działania państw w duchu „solidarności energetycznej”. Berlin nie może zatem podejmować decyzji z zakresu polityki energetycznej bez analizy skutków dla innych państw UE.

Kto ma prawo interpretować unijne traktaty? Jeśliby podążać logiką PiS-u, czyli orzekania przez sąd krajowy, jakie przepisy traktatu stosować, a jakie nie, to teraz niemiecki rząd powinien skierować sprawę do sądu w Karslruhe. A ten, na zlecenie Berlina, powinien orzec, że TSUE nie ma prawa wydawać orzeczeń, które naruszają suwerenność Niemiec. Fachowcom zostawiam kwestię, czy traktatowe zapisy są wystarczającą podstawą do orzekania w sprawie Izby i w sprawie OPAL-a. Podstawowe pytanie jest inne: kto ma interpretować zapisy traktatu? Polska, wstępując do UE, zgodziła się, że będzie to robić TSUE. Tak robią wszyscy i wysyłają tam swych przedstawicieli, żeby podejmowane wyroki brały pod uwagę wrażliwość prawną różnych nacji. Jeśli tę zasadę podważymy, to Unii nie będzie.