Pomysł na lepsze kasacje: spec-adwokaci

Podczas wczorajszego dorocznego Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego Stanisław Dąbrowski, pierwszy prezes SN, przypomniał, że Sąd Najwyższy czuwa m.in., aby wyroki zapadały zgodnie z prawem. Wspomniał przy okazji o pomyśle utworzenia grupy adwokatów i radców prawnych wyspecjalizowanych w postępowaniach kasacyjnych i wyłącznie uprawnionych do występowania w nich.

Specjaliści w SN

Miałoby to być remedium na słaby poziom niektórych kasacji, na ich rozwlekłość, niekonkretne formułowanie podstaw zaskarżenia.

6 tys. kasacji zbadał Sąd Najwyższy w 2010 r.

– To nie jest kwestia braku doświadczenia czy wieku. Część prawników nie rozumie albo udaje przed klientem, że nie rozumie, na czym polega rozstrzyganie kasacji, że nie jest to sąd nad faktami, ale nad zastosowanym w sprawie prawem – wskazuje Andrzej Konopka, sędzia SN w stanie spoczynku, do niedawna rzecznik dyscyplinarny w tym sądzie. – Od przywrócenia kasacji w połowie lat 90. zauważam jednak ogromny postęp w ich pisaniu.

Inny sędzia opowiada, że jego kolega ma zasadę: jeśli musi czytać kasację dłużej niż 40 minut, to kwalifikuje ją jako oczywiście bezzasadną.

– Zauważamy ten problem w adwokaturze, dlatego zmienimy program szkolenia aplikantów, uwzględnimy też ten temat w systemie dokształcania adwokatów. Nie przypuszczam jednak, by w Trybunale Sprawiedliwości czy w Strasburgu stawiano adwokatowi zarzut, że sporządził zbyt obszerne pismo – mówi prezes Naczelnej Rady Adwokackiej Andrzej Zwara.

Osobny korpus adwokatów kasacyjnych funkcjonuje we Francji. Na podstawie przepisów jeszcze z 1817 r. tworzą oni odrębny zawód i mają własne stowarzyszenie. Są to urzędnicy Ministerstwa Sprawiedliwości mianowani w rozporządzeniu, którzy mają wyłączność na zastępowanie w Sądzie Najwyższym. Jest ich 60 i ta liczba się nie zmienia od XIX w.

Trzeba umieć odmówić

Zalety pomysłu widzi Marcin Dziurda, prezes Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa:

58,5 proc. spraw odpadło na tzw. przedsądzie bądź jako  oczywiście bezzasadne (karne)

– Nasi radcowie z konieczności specjalizują się w składaniu skarg kasacyjnych, gdyż PG ma wyłączność na reprezentowanie Skarbu Państwa przed SN – objaśnia. – Prawnik, który rzadko występuje przed SN, może mieć trudności ze zrozumieniem specyfiki tego środka. Specjalista w tej dziedzinie ma dość siły, aby odmówić złożenia kasacji, gdy sprawa tego wymaga.

Zdaniem Adama Bodnara z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka część odpowiedzialności za poziom kasacji spoczywa na samym SN.