Minister Żurek rozważa rozszerzenie konfiskaty aut. Chodzi m.in. o pojazdy leasingowane

Ministerstwo Sprawiedliwości chce wzmocnić efektywność wykonywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Zakazy te są permanentnie łamane – w ubiegłym roku policja ujawniła aż 25 122 przypadki osób, które miały zakaz prowadzenia a wsiadły za kółko. Z tej liczby ok. 16 tys. dotyczyło lekceważenia zakazów nałożonych przez sąd (za co teoretycznie grozi do 5 lat pozbawienia wolności), a 8 tys. – zakazów administracyjnych (co też jest zagrożone karą więzienia, ale do lat dwóch).

Sejm właśnie pracuje nad projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, który przewiduje m.in. zwiększenie sankcji za łamanie sądowego zakazu prowadzenia pojazdów. Wprowadza on m.in. możliwość orzekania przepadku auta za złamanie takiego zakazu. Dziś tzw. konfiskata stosowana jest wobec kierowców prowadzących w stanie nietrzeźwości, czyli tych, którzy mają powyżej 1,5 promila we krwi lub spowodują wypadek, mając co najmniej 1 promil. Konfiskata grozi też kierowcy za ponowne prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu (niezależnie od stężenia).

Oprócz tego nierespektowanie zakazu będzie się wiązało z dożywotnim pozbawieniem prawa jazdy oraz obowiązkowym świadczeniem pieniężnym. Poza tym w takich przypadkach sąd będzie mógł zawiesić wykonywanie kary pozbawienia wolności tylko w wyjątkowych okolicznościach.

Czytaj więcej

Prawo drogowe

Ile aut skonfiskowano pijanym kierowcom? Są nowe dane i niechlubna lista

Ponad 11 tys. - tyle samochodów pijanych kierowców zabezpieczyła policja od połowy marca 2024 rok...

Zakaz prowadzenia pojazdów. Kolejne pomysły na przeciwdziałanie „jeżdżeniu na zakazie”

To jednak nie koniec zmian. Minister Waldemar Żurek zapowiedział kolejne propozycje.

– Zorganizowałem już spotkanie w ministerstwie w tej sprawie. Niebawem przedstawimy propozycje działania. Być może zaostrzenie przepisów, ale przede wszystkim rozwiązania pozwalające skutecznie je egzekwować. Być może warto zastanowić się nad przepadkiem samochodu nie tylko własnego, lecz także tych leasingowanych, należących do żon, matek, konkubin itd. Zespół, który powołałem, opracuje rozwiązania – powiedział Waldemar Żurek w wywiadzie dla Wirtualnej Polski.

Zdaniem prof. Andrzeja Sakowicza z Uniwersytetu w Białymstoku, rozwiązania, jakie poddaje pod rozwagę minister, są nie do zaakceptowania.

– Jeżeli przepadek pojazdu miałby być stosowany nawet w sytuacji, gdy stanowi on własność osób najbliższych czy podmiotów trzecich, takich jak firmy leasingowe, to pojawia się pytanie, kto ponosi odpowiedzialność, bo wówczas będzie to nie tylko sprawca – tłumaczy prof. Sakowicz. – A trudno pogodzić to z podstawowymi zasadami, jakimi kieruje się prawo karne – dodaje.

Skutki propozycji ministra Żurka dotyczące przepadku aut. Nowy rodzaj „konfiskaty rozszerzonej”

Bardziej powściągliwy w ocenie jest dr Grzegorz Bogdan z Uniwersytetu Jagiellońskiego. – Zakładam, że chodzi o stworzenie jakiegoś mechanizmu, który ma przeciwdziałać sytuacjom, polegającym na tym, że osoba, wobec której w przeszłości zastosowano przepadek pojazdu, na przyszłość zadba o to, by następny jej samochód nie stanowił już jej własności, lecz był własnością kogoś innego, np. kogoś bliskiego. Jeżeli by się pojawiły jakieś mechanizmy, które pozwoliłyby powstrzymać tego rodzaju proceder, to z prewencyjnego punktu widzenia mogłyby odnieść skutek – mówi dr Bogdan, który zaznacza jednak, że to „grząskie pole”. – Z jednej strony chodzi o działanie efektywne, ale z drugiej strony takie, które nie narusza praw osób, które pozostają w bliskiej relacji wobec sprawców czynów zabronionych – dodaje ekspert.

Czytaj więcej

Rzecz o prawie

Joanna Raglewska, Janusz Raglewski: Przepadek pojazdu pijanego kierowcy czy nawiązka?

Pojawiają się istotne pytania o zasadność wyboru nawiązki jako świadczenia substytuującego przepa...

Jego zdaniem wówczas mielibyśmy do czynienia z czymś w rodzaju swoistej  „konfiskaty rozszerzonej”. – Dlatego trzeba byłoby zadbać o to, aby te środki były jak najmniej uciążliwe dla osób, które nie dopuściły się czynów zabronionych. Nie da się ukryć, że sankcja nałożona na sprawcę, zastosowanie np. przepadku przedmiotu przestępstwa, w pośredni sposób dotyka także rodzinę sprawcy – dodaje dr Bogdan. Cieszą go za to zapowiedzi podjęcia działań zmierzających nie tyle do zaostrzenia obowiązujących przepisów, co do lepszego ich stosowania.

– Z punktu widzenia racjonalnej polityki kryminalnej ten kierunek byłby dużo bardziej bezpieczny – dodaje.

Tego samego zdania jest prof. Sakowicz, który uważa, że dużo lepszy skutek przyniosłoby orzekanie w omawianych sytuacjach choćby krótkich kar pozbawienia wolności (np. na trzy miesiące).

Warto jednocześnie podkreślić, że kierowcy ignorują zakazy, bo istnieje bardzo małe prawdopodobieństwo, że zostaną zatrzymani w ramach wyrywkowych kontroli policyjnych. 

– Odpowiedzią państwa na nierespektowanie zakazów prowadzenia pojazdów powinna być permanentna prewencja poprzez skanowanie numerów tablic rejestracyjnych i sygnalizowanie patrolom policyjnym konieczności sprawdzenia, czy pojazd jest prowadzony przez osobę, która ma aktywny zakaz – mówi prof. Sakowicz.