A może czasowy podatek wojenny? Co sądzą o tym Polacy?

Czy w związku z rosnącym zagrożeniem ze strony Rosji i wyższymi wydatkami na obronność powinien zostać wprowadzony tymczasowy podatek na sfinansowanie modernizacji polskiej armii? – takie pytanie zadano w sondażu IBRiS na zlecenie Rzeczpospolitej, przeprowadzonym w dniach 19-20 grudnia 2025 r. Co odpowiedzieli Polacy?

Foto: IBRiS

Kto popiera „podatek wojenny”, kto jest przeciw

Łącznie niemal 58 proc. badanych uznało, że taki podatek nie powinien zostać wprowadzony. Odpowiedź „raczej nie” wskazało 30,4 proc. respondentów, a „zdecydowanie nie” – 27,4 proc. Z kolei pozytywnie pomysł oceniło ok. 32 proc. ankietowanych (24,2 proc. „raczej tak” i 8,2 proc. „zdecydowanie tak”). Pozostałe 9,1 proc. nie ma w tej sprawie wyrobionego zdania.

Czytaj więcej

Opinie Ekonomiczne

Maciej Miłosz: Nie ma darmowych lunchów. Czołgów – tym bardziej

Nie pomoże dobry wujek z Ameryki, nie pomoże dobra ciocia z Europy. Nikt za nas nie poniesie kosz...

Najwięcej zwolenników wprowadzenia dodatkowej daniny związanej z wojną można znaleźć wśród osób popierających koalicję rządową – ponad połowa z nich (50,1 proc.) opowiedziała się za takim rozwiązaniem. Podobnie wśród badanych o lewicowych poglądach (56,5 proc.) oraz wyborców Adriana Zandberga, Rafała Trzaskowskiego i Magdaleny Biejat – od 44 do 58 proc.

Najbardziej sceptyczni są natomiast respondenci o prawicowych poglądach (64,4 proc. łącznie na „nie”), wyborcy partii opozycyjnych (68 proc.), w tym głosujący na Karola Nawrockiego, Sławomira Mentzena, Grzegorza Brauna oraz Szymona Hołownię – w tych grupach sprzeciw wobec podatku sięga 63–67 proc.

Różnice ze względu na miejsce zamieszkania, wykształcenie czy płeć nie są znaczące, choć kobiety są nieco bardziej sceptyczne niż mężczyźni. Uwagę zwraca natomiast bardzo wysoki sprzeciw wśród osób w wieku 30–39 lat – aż 77 proc. odpowiedzi  „nie” – oraz 40–49 lat, gdzie odsetek ten sięga niemal 87 proc.

Czytaj więcej

Dyplomacja

Unia Europejska ratuje Ukrainę. Ale z własnych środków

Porozumienie przywódców UE pozwala ukraińskiemu państwu przetrwać kolejne dwa lata nawet bez pomo...

Dlaczego Polacy mówią „nie” daninie na obronę

Fakt, że większość Polaków jest niechętna wzrostowi obciążeń fiskalnych, nikogo raczej nie dziwi. – W końcu nikt nie lubi płacić podatków. Z drugiej strony w Polsce jest zdecydowanie za mało dyskusji o stanie finansów publicznych. Zbyt rzadko pytamy, czy skala wydatków państwa nie jest za duża w relacji do poziomu opodatkowania. A politycy wyraźnie unikają tego tematu – mówi Marcin Mrowiec, ekspert ekonomiczny Grant Thornton.

Jak dodaje, zaskakująco duża grupa badanych zdaje się jednak dostrzegać podstawowy mechanizm finansów publicznych. – Pozytywną informacją jest to, że nawet jedna trzecia respondentów rozumie, że jeśli wydajemy publiczne pieniądze, to one skądś muszą się wziąć – podkreśla Mrowiec.

Podobnie sondaż interpretuje Ludwik Kotecki, członek Rady Polityki Pieniężnej. – Mamy do czynienia z nadzwyczajnym wysiłkiem zbrojeniowym, który trwa już od 2-3 lat i będzie kontynuowany. Wyniki badania pokazują jednak, że społeczeństwo nie do końca ma wiedzę, w jakim stanie jest polska armia, na co konieczne są dodatkowe środki i jak kosztownym procesem jest jej modernizacja. Skoro 58 proc. nie chce tymczasowego podatku, to brakuje również świadomości, że ta nadzwyczajna sytuacja wojenna, w jakiej się znajdujemy, wymaga znalezienia dodatkowych źródeł finansowania innych niż dług publiczny – wskazuje Kotecki.

Czytaj więcej

Modernizacja Sił Zbrojnych

2026 będzie rokiem okrętów podwodnych i samolotów F-35

Ponad 10 mld zł to wartość właśnie podpisanej umowy na pociski rakietowe do Homarów-K. W nadchodz...

Jak duże są wydatki na armię

Skala wydatków na obronność jest rzeczywiście ogromna. Plan na 2026 r. to 200 mld zł, co stanowić ma ok. 4,8 proc. PKB. Dla porównania – w 2022 r. było to 74 mld zł, czyli ok. 2,4 proc. PKB, a przed zbrojną napaścią Rosji na Ukrainę – średnio 2 proc. PKB. Według deklaracji polskiego rządu, na zbrojenia przeznaczanych ma być 5 proc. PKB rocznie. W ciągu dekady może to być co najmniej 2 biliony złotych.

Bezpośrednim źródłem finansowania tych nakładów jest budżet państwa i Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych (zasilany m.in. dotacjami z budżetu czy przez emisję obligacji). Problem w tym, że budżet państwa nie jest z gumy, brakuje pieniędzy na wszystkie potrzeby, stąd wysokie deficyty i rosnący dług publiczny. Deficyt sektora finansów publicznych to już wyraźnie ponad 6 proc. PKB (w 2025 r. ma wynieść niemal 7 proc.) i tak ma pozostać przez kilka lat. Zadłużenie Polski na koniec 2026 r. ma być wyższe ok. 400 mld zł niż w 2025 r., zaś na koniec 2029 r. – o 1,4 bln zł wyższe. W relacji do PKB oznacza to wzrost z 55 proc. w 2025 r. do 75 proc. za cztery lata.

Czytaj więcej

Budżet i podatki

Gorzki bilans w kasie państwa. Deficyt blisko 7 proc. PKB, dług pnie się w górę

W 2026 r. Polska pozostanie krajem wysokiego deficytu. Rok 2025 zamiast oczekiwanej poprawy przyn...

Jak mógłby wyglądać podatek wojenny

Jak sfinansować modernizację armii, czy jakaś forma podatku wojennego byłaby najlepszym rozwiązaniem? A jeśli tak, jak mógłby on wyglądać? Zdaniem naszych rozmówców ewentualna społeczna zrzutka na obronność powinna mieć charakter powszechny, płacona przez wszystkich (w odróżnieniu od podatków dla wybranych podmiotów). I jeśli już, to raczej można by podnieść stawki istniejących danin, a nie wprowadzać nowe obciążenia.

O ile należałoby podnieść stawki, to oczywiście zależy od przyjętych parametrów i wyboru źródła podatkowego. Warto jednak podać, że w 2026 r. wpływy z takich podatków jak VAT, CIT, PIT czy akcyza mają wynieść łącznie 19,2 proc. PKB. Gdyby całość wydatków na obronność, czyli 4,8 proc. PKB, miała być finansowana właśnie z tych danin, musiałyby one być o 25 proc. wyższe niż obecnie.