Wspólne rozliczenie z małżonkiem. Kiedy naprawdę się opłaca?

Wspólne rozliczenie z małżonkiem to jedna z najczęściej wybieranych form składania rocznego zeznania podatkowego. Dla wielu par oznacza realne oszczędności, choć jeśli obie strony zarabiają podobnie, podatek wyjdzie taki sam, jak przy indywidualnym rozliczeniu. Kto może najwięcej skorzystać na tej formie?

Kiedy można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem?

Z możliwości wspólnego rozliczenia mogą skorzystać małżonkowie, którzy przez cały rok podatkowy pozostawali w związku małżeńskim i mieli wspólność majątkową. Taka opcja przysługuje również wtedy, gdy ślub został zawarty w trakcie roku, pod warunkiem że od momentu zawarcia małżeństwa do końca roku podatkowego istniała wspólność majątkowa.

Prawo do wspólnego rozliczenia mają także osoby, które w danym roku pozostawały w związku małżeńskim i miały wspólność majątkową, lecz ich współmałżonek zmarł w trakcie tego roku lub po jego zakończeniu, ale przed złożeniem zeznania. W takiej sytuacji nadal można skorzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania.

Czytaj więcej

W sądzie i w urzędzie

Deregulacja 2.0: zmiany w podatkach i w sądach

Rozpoczęta rok temu akcja deregulacji będzie kontynuowana, ale w formie bardziej kompleksowych, s...

Znaczenie mają również kwestie rezydencji podatkowej i stosowana forma rozliczenia. Wspólne rozliczenie jest możliwe gdy:

Aby móc skorzystać ze wspólnego rozliczenia PIT, żaden z małżonków nie mógł w 2025 r. stosować podatku liniowego 19 proc., ani rozliczać się ryczałtem (z wyjątkiem przepisów dotyczących przychodów z najmu lub dzierżawy prowadzonych poza działalnością gospodarczą). Nie mógł również podlegać szczególnym zasadom opodatkowania, takim jak podatek tonażowy lub wynikającym z ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Jak złożyć wniosek o wspólne rozliczenie i obliczyć wspólny podatek?

Małżonkowie, którzy chcą wspólnie się rozliczyć, muszą złożyć wniosek o wspólne opodatkowanie dochodów, wyrażony w zeznaniu podatkowym PIT-37 (należy zaznaczyć odpowiedni kwadrat w poz. 9 w części B zeznania) lub PIT-36 (w poz. 6 zeznania). Wniosek może złożyć zarówno jedno z małżonków, jak i oboje. Jeżeli robi to tylko jedna osoba, przyjmuje się, że działa za zgodą współmałżonka, co wiąże się z odpowiedzialnością za prawdziwość złożonego oświadczenia.

Samo obliczenie podatku przebiega według określonego schematu.

Taki sposób liczenia ma zastosowanie także wtedy, gdy jedno z małżonków nie uzyskało dochodu, osiągnęło bardzo niski dochód albo poniosło stratę.

Kiedy opłaca się wybrać wspólne rozliczenie zamiast indywidualnego?

Wspólne rozliczenie jest najkorzystniejsze wtedy, gdy dochody małżonków są nierówne, a zwłaszcza gdy jedna osoba osiągnęła wysokie dochody i wchodzi w drugi próg podatkowy, a druga zarabia niewiele lub nie pracuje. W przypadku indywidualnego rozliczania PIT osoba z wysokimi dochodami zapłaciłaby wyższą stawkę podatku. Wspólne rozliczenie pozwala natomiast „rozłożyć” dochód na dwie osoby poprzez jego podział na pół. Dzięki temu większa część dochodu może być opodatkowana niższą stawką. Dodatkową korzyścią jest możliwość pełnego wykorzystania kwoty zmniejszającej podatek przez oboje małżonków, co jest szczególnie istotne, gdy jedna strona nie osiąga dochodów lub są one bardzo niskie.

Podobny efekt można uzyskać wtedy, gdy jedna osoba przez część roku nie osiągała dochodów z powodu urlopu wychowawczego, choroby albo działalności, która nie przyniosła zysku.

Przykład – jedna ze stron uzyskała w 2025 r. dochód w wysokości 40 000 zł, a druga 160 000 zł. Gdyby małżonkowie rozliczali się osobno, pierwsza osoba musiałaby zapłacić podatek w wysokości 1200 zł, zaś druga w wysokości 23 600 zł (po odjęciu kwoty wolnej od podatku oraz uwzględnieniu drugiego progu podatkowego). Łącznie podatek wyniósłby 24 800 zł.

Z kolei gdyby małżonkowie rozliczali się wspólnie, wyliczenie będzie wyglądać następująco:

40 000 + 160 000 = 200 000 zł