- W nawiązaniu do artykułu „Zdalna współpraca również w polskie święto" mam pytania dotyczące centrum finansowego, w którym pracuję. To spółka z o.o. zarejestrowana w Polsce i działająca na terenie Polski. Czy takiej spółki dotyczą warunki, od których zależy dopuszczalność pracy w dni wolne, np. 3 maja? Czy pracodawca ma prawo żądać od pracownika, aby przyszedł do pracy w święto polskie, jeśli świadczy usługi dla kraju zagranicznego, w którym w tym dniu nie ma święta? Pracodawca powołuje się na nowelizację ustawy, nie wysyłając oficjalnej komunikacji mailowej. Czy przez „świadczenie usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej lub urządzeń telekomunikacyjnych" rozumie się pracę z wykorzystaniem np. komputera i łącza internetowego, świadczoną w miejscu pracy czy zdalnie z domu? Jeśli jest obowiązek świadczenia pracy w miejscu pracy, to z punktu widzenia pracownika nie ma znaczenia, czy wykonuje pracę za pomocą środków komunikacji elektronicznej, czy pracuje np. w magazynie. Czy osoby pracującej w magazynie, która nie używa środków komunikacji elektronicznej, nie można zmusić do pracy w święto, a osobę pracującą przed komputerem można? Czy to nie stanowi dyskryminacji? Co do warunku, że „praca w dni wolne dotyczy tylko tych pracowników, których praca ze względu na np. zajmowane stanowisko będzie naprawdę konieczna" – czy prawo definiuje, co oznacza sformułowanie „naprawdę konieczna?" Pracodawca bowiem zawsze jest w stanie uargumentować, że praca danego pracownika jest konieczna. – pyta czytelniczka.

Ponieważ chodzi o spółkę działającą na terenie Polski, zastosowanie znajdą przepisy prawa polskiego, a co za tym idzie – regulacje, o których wspominaliśmy w przywołanym artykule. Dotyczy to m.in. warunków, od spełnienia których zależy dopuszczalność pracy w dni wolne.

Zgodnie z art. 15110 kodeksu pracy (dalej: k.p.), praca w niedziele i święta jest dozwolona przy pracach polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej lub urządzeń telekomunikacyjnych, odbieranych poza terytorium Rzeczpospolitej, jeżeli zgodnie z przepisami obowiązującymi odbiorcę usługi, dni te są u niego dniami pracy.

Istotne okoliczności

Analizując warunki, które trzeba spełnić, aby praca w dni wolne była dozwolona, należy wskazać, że w sytuacji, gdy:

1. praca pracowników centrum finansowego zasadniczo polega na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej lub urządzeń telekomunikacyjnych lub ma zapewnić możliwość świadczenia tych usług,

2. jak wskazała czytelniczka, odbiorcy ww. usług znajdują się poza terytorium Polski,

3. dodatkowo, jeśli wskazane dni, ustawowo wolne od pracy w Polsce, są dniami roboczymi w kraju odbiorcy usług,

pracownicy centrum finansowego mogą, ze względu na charakter ich pracy, świadczyć ją w polskie święta.

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Pracodawca może zatem żądać od pracownika, aby przyszedł do pracy w polskie święto, w sytuacji gdy spółka działa na terenie Polski, a pracownik świadczy usługi bezpośrednio dla kraju zagranicznego, w którym w tym dniu nie ma święta. Przy czym obowiązek przyjścia do pracy w dzień wolny jest uzależniony od tego, czy dany dzień jest dla konkretnego pracownika dniem pracującym czy wolnym, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Przepisy nie wprowadzają przy tym konieczności odrębnego informowania pracowników o tym fakcie np. mailem. Takie uregulowanie wynika ze specyfiki pracy dla odbiorcy międzynarodowego, ponieważ w tym przypadku istnieje potrzeba wykonywania pracy w dniach, które w Polsce są dniami świątecznymi, a w kraju odbiorcy usług są dniami roboczymi.

Bez dyskryminacji

Obowiązek świadczenia pracy w dni wolne i niedziele dotyczy jedynie pracowników, którzy wykonują prace bezpośrednio związane ze świadczeniem usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej lub urządzeń telekomunikacyjnych (a nie wszystkich pracowników), jak również osób niezbędnych dla prawidłowego wykonania tych usług (np. przełożeni, wsparcie techniczne). Innymi słowy, wyjątek od zasady, że praca w dni wolne jest zakazana, dotyczy tylko tych osób, których praca ze względu na np. zajmowane stanowisko jest naprawdę w ten dzień konieczna. Ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez „konieczność". Przyjmuje się, że chodzi o pracowników, których praca ze względu na zajmowane stanowisko jest naprawdę niezbędna.

Czytelniczka ma rację, że od pracownika magazynu nie można, na podstawie omawianego przepisu, oczekiwać przyjścia do pracy w polskie święto. Jak wskazuje się w piśmiennictwie (komentarz do Kodeksu Pracy pod red. Sobczyk 2017, wyd. 3), pracę w powyższe dni mogą wykonywać wyłącznie osoby wykonujące usługi bezpośrednio oraz osoby niezbędne do prawidłowego wykonywania tych usług (niezbędni przełożeni oraz niezbędne wsparcie techniczne). Pracownik magazynu nie świadczy usług bezpośrednio na rzecz odbiorcy międzynarodowego i nie przy pomocy środków komunikacji elektronicznej lub urządzeń telekomunikacyjnych. Nie jest to jednak kwestia dyskryminacji, ale specyfiki pracy i świadczenia usług na rzecz podmiotu zagranicznego.

Od pracownika magazynu można natomiast oczekiwać pracy w dni wolne np. z uwagi na system organizacji pracy.

Zdalny kontakt

Przez środki komunikacji elektronicznej należy rozumieć rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztę elektroniczną (w oparciu o ustawę o świadczeniu usług drogą elektroniczną). Natomiast na podstawie Prawa telekomunikacyjnego, urządzenie telekomunikacyjne to urządzenie elektryczne lub elektroniczne przeznaczone do zapewniania telekomunikacji. Z pewnością należy rozumieć przez to pracę z wykorzystaniem komputera i łącza internetowego. Natomiast przepisy nie wymagają, aby taka praca była świadczona w miejscu pracy. Kluczowe jest tutaj wykorzystanie opisanych urządzeń oraz fakt, że odbiorca usługi znajduje się za granicą, gdzie dany dzień jest dniem pracy.

masz pytanie, wyślij e-mail: tygodnikpraca@rp.pl

- Adriana Wydziałkiewicz, adwokat w kancelarii KSP Legal & Tax Advice w Katowicach