Sondaż dla „Rzeczpospolitej”. Polacy są za łagodniejszymi karami za obrazę uczuć religijnych

Do złagodzenia kar za obrazę uczuć religijnych doprowadzić ma projektowana właśnie nowelizacja kodeksu karnego. Mowa o proponowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości modyfikacji art. 196 k.k. Przepis ten penalizuje obrazę uczuć religijnych innych osób, poprzez publiczne znieważenie przedmiotu czci religijnej lub miejsca przeznaczonego do publicznego wykonywania obrzędów religijnych. Za te czyny grozi obecnie kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do dwóch lat. 

Foto: Tomasz Sitarski

Bez więzienia za obrazę uczuć religijnych. Ministerstwo Waldemara Żurka chce reformy kodeksu karnego

Na początku stycznia resort Waldemara Żurka zaproponował eliminację kary więzienia z tego przepisu. Zmiana ma być odpowiedzią na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Rabczewska przeciwko Polsce. Chodzi o orzeczenie, w którym piosenkarka Doda została skazana na karę 5 tys. zł grzywny za obrazę uczuć religijnych, poprzez określenie w jednym z wywiadów autorów Biblii jako „naprutych winem i palących jakieś zioła”. We wrześniu 2022 r. ETPC uznał, że państwo polskie naruszyło konwencję poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów i nieuzasadnioną ingerencję w wolność słowa.

Czytaj więcej

Prawo karne

Bez kary więzienia za obrazę uczuć religijnych? Projekt ustawy

Kara pozbawienia wolności nie będzie już groziła za obrazę uczuć religijnych – to główne założeni...

Proponowane w projekcie rozwiązanie – według resortu – ma też zapobiec nadmiernej represji i ograniczać ryzyko tymczasowego aresztowania. Mniej entuzjastycznie pomysł ten ocenia Kościół Katolicki. Polscy biskupi chcą zachowania w kodeksie karnym kary pozbawienia wolności za obrazę uczuć religijnych, a proponowane zniesienie tej sankcji to według Kościoła absurdalne rozwiązanie rujnujące system prawnokarnej ochrony wolności religijnej. Z pomysłem resortu sprawiedliwości nie zgadza się też prokurator krajowy, który wskazuje na potrzebę zachowania obecnego zakresu kar z uwagi na możliwe prowokacje w ramach wojny hybrydowej.

Chcemy łagodniejszych kar. Polacy pozytywnie o propozycji Ministerstwa Sprawiedliwości

Zapytaliśmy, co o propozycji zniesienia kary pozbawienia wolności za obrazę uczuć religijnych sądzą Polacy. Z przeprowadzonego dla „Rzeczpospolitej” sondażu IBRiS wynika, że 23,5 proc. badanych ocenia ten pomysł zdecydowanie dobrze, a kolejne 37,7 proc. dobrze. Oznacza to, że 61,2 proc. ankietowanych jest za propozycją Ministerstwa Sprawiedliwości. Raczej źle do rozwiązania tego odnosi się 14,4 proc. respondentów, a 15 proc. zdecydowanie źle. Zdania w tej sprawie nie ma 9,4 proc. badanych.

Nieco większymi zwolennikami złagodzenia kar za obrazę uczuć religijnych są kobiety. Pomysł ten popiera 64 proc. pań i 58 proc. mężczyzn. Proponowane przez resort rozwiązanie najlepiej oceniają najstarsi. Łącznie 78 proc. badanych powyżej 70. roku życia ocenia je raczej dobrze albo zdecydowanie dobrze. Najmniej zwolenników tego pomysłu – 44 proc. – jest w grupie wiekowej od 60-69 lat.

Czytaj więcej

Prawo w Polsce

Kościół Katolicki mówi „nie” reformie kodeksu karnego

Polscy biskupi chcą zachowania w kodeksie karnym kary pozbawienia wolności za obrazę uczuć religi...

Zniesienie kary więzienia za obrazę uczuć religijnych najchętniej popierają mieszkańcy największych miejscowości. Za tym pomysłem jest 76 proc. mieszkańców dużych miast powyżej 250 tys. mieszkańców. Mniej zwolenników pomysł ten ma wśród mieszkańców wsi – 58 proc. i małych miast – 56 proc. Niewielkie różnice w ocenie proponowanego rozwiązania występują w zależności od poziomu wykształcenia. Pozytywnie propozycję tę ocenia 62 proc. osób z wykształceniem podstawowym i zasadniczym zawodowym, 58 proc. z wykształceniem średnim i 65 proc. z wykształceniem wyższym.

Zróżnicowanie poparcia dla złagodzenia kar za obrazę uczuć religijnych widoczne jest za to w zależności od preferencji politycznych. Za tym rozwiązaniem najliczniej – 86 proc. – opowiadają się osoby głosujące w ostatnich wyborach parlamentarnych na Nową Lewicę, zaraz za nimi są wyborcy Koalicji Obywatelskiej (78 proc.) i – co zaskakujące – Konfederacji (74 proc.). Mniej chętnie pomysł ministerstwa pozytywnie oceniają osoby, które głosowały na Trzecią Drogę (59 proc.) i PiS (21 proc.). Wśród tych ostatnich ponad połowę (59 proc.) stanowią przeciwnicy proponowanej zmiany.

Sondaż zaskakuje. „Mamy społeczeństwo od wielu lat karmione przez polityków populizmem penalnym.”

Zaskoczenia wynikami sondażu nie kryje dr Wojciech Górowski z Uniwersytetu Jagiellońskiego. – Nie spodziewałem się aż tak wyraźnego poparcia dla propozycji zniesienia kary pozbawienia wolności za obrazę uczuć religijnych. Wyniki badania pokazują bowiem, jak duża jest potrzeba modyfikacji tego przepisu, a to zaskakuje. Mamy bowiem bardzo punitywne społeczeństwo, od wielu lat karmione przez polityków populizmem penalnym. Sondaż świadczy też o obecnym wśród Polaków przekonaniu, że obraza uczuć religijnych to nie jest zachowanie zasługujące na karę więzienia, która jest dla nas czymś normalnym, zwyczajnym za pospolite przestępstwa – mówi dr Górowski.